Bí đỏ hấp hạt sen nguyên trái: mỗi người một quả vừa no vừa khỏe

Nếu bạn muốn một món ăn vừa lạ mắt, vừa bổ dưỡng lại không quá cầu kỳ, hãy thử bí đỏ hấp hạt sen nguyên trái. Mỗi người một quả bí nhỏ, mở nắp ra là thấy hạt sen bùi, nấm thơm, thịt bằm ngọt hoà cùng phần thịt bí dẻo mềm. Món này hợp bữa tối gia đình, đãi khách hoặc làm món chay ngày rằm.

Bài viết hướng dẫn chi tiết cách chọn bí, sơ chế hạt sen, nhồi nhân và hấp sao cho bí chín đều mà không nứt, kèm ba kiểu biến tấu: nhân mặn, nhân chay và nhân nếp.

Vì sao bí đỏ và hạt sen là cặp đôi hợp vị?

Bí đỏ có vị ngọt tự nhiên, thịt dẻo, giàu beta-caroten (tiền vitamin A) và chất xơ. Hạt sen bùi, có đạm thực vật, tinh bột và khoáng chất, từ lâu được dùng trong nhiều món chè, cháo, hầm. Khi hấp chung, vị ngọt của bí thấm vào hạt sen, còn hạt sen giúp món ăn chắc bụng hơn.

Một quả bí đỏ nhỏ khoảng 300–400 g kèm nhân hạt sen thịt bằm cung cấp khoảng 250–350 kcal tuỳ lượng nhân, đủ làm một bữa nhẹ cho người lớn.

Nguyên liệu cho 4 quả (4 người)

• 4 quả bí đỏ nhỏ (bí hồ lô hoặc bí tròn), mỗi quả khoảng 300–400 g
• 150 g hạt sen tươi hoặc 100 g hạt sen khô
• 200 g thịt heo xay (nạc vai)
• 4 tai nấm đông cô khô, 10 g nấm mèo (mộc nhĩ)
• 1 củ cà rốt nhỏ, 50 g đậu Hà Lan hoặc bắp ngọt tách hạt
• 2 củ hành tím, 2 cây hành lá
• 1 muỗng canh dầu hào, 1 muỗng cà phê nước mắm, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê đường, 1/2 muỗng cà phê tiêu
• 1 muỗng cà phê dầu mè (tuỳ thích), 1 muỗng cà phê bột năng

Cách chọn bí đỏ để hấp nguyên trái

• Kích thước: chọn quả nhỏ vừa lòng bàn tay, cao khoảng 10–12 cm để hấp nhanh chín và vừa một phần ăn.
• Vỏ: màu cam đậm hoặc xanh đậm sần đều, không dập, không có vết thâm mềm.
• Cuống: khô, chắc. Cuống còn tươi xanh thường là bí non, thịt nhiều nước, kém dẻo.
• Cầm nặng tay: bí chắc thịt, ít ruột rỗng.

Nếu không tìm được bí nhỏ, bạn có thể dùng một quả bí to khoảng 1,5 kg, khoét ruột làm "nồi" chung cho cả nhà, chỉ cần tăng thời gian hấp.

Sơ chế nguyên liệu

Hạt sen

Hạt sen tươi: tách tim (phần mầm xanh) để không bị đắng. Hạt sen khô: rửa sạch, ngâm nước khoảng 2–3 giờ, sau đó luộc sơ 10–15 phút cho mềm bớt. Bước luộc trước rất quan trọng vì thời gian hấp bí không đủ làm hạt sen khô chín bở.

Nấm và rau củ

Nấm đông cô, nấm mèo ngâm nước ấm 20 phút, rửa sạch, cắt hạt lựu. Cà rốt cắt hạt lựu nhỏ. Hành tím băm, hành lá cắt nhỏ.

Bí đỏ

1. Rửa sạch vỏ bí, có thể dùng bàn chải mềm chà nhẹ.
2. Cắt phần trên khoảng 1/5 quả làm nắp, giữ lại phần cuống.
3. Dùng muỗng nạo sạch hạt và ruột xơ. Có thể nạo thêm một ít thịt bí để rộng chỗ nhồi, chừa thành dày khoảng 1–1,5 cm.
4. Rắc vào trong lòng mỗi quả một nhúm muối nhỏ để bí đậm vị hơn.

Cách làm bí đỏ hấp hạt sen thịt bằm

1. Ướp thịt: trộn thịt xay với hành tím băm, dầu hào, nước mắm, hạt nêm, đường, tiêu và bột năng. Để 15 phút cho thấm.
2. Xào nhân: phi thơm 1 muỗng canh dầu, cho thịt vào xào săn 2–3 phút. Thêm nấm đông cô, nấm mèo, cà rốt, xào thêm 2 phút. Cuối cùng cho hạt sen, đậu Hà Lan, hành lá, dầu mè, đảo đều rồi tắt bếp. Nhân chỉ cần chín tới vì còn hấp tiếp.
3. Nhồi nhân: chia đều nhân vào 4 quả bí, nén nhẹ, không nhồi quá đầy để tránh trào khi hấp. Rưới vào mỗi quả khoảng 2 muỗng canh nước dùng hoặc nước lọc để nhân không bị khô.
4. Hấp: đậy nắp bí, đặt từng quả vào chén hoặc đĩa sâu lòng để hứng nước. Hấp cách thủy lửa vừa khoảng 30–40 phút. Kiểm tra bằng cách xiên que vào thành bí, thấy mềm, que đi xuyên dễ dàng là được.
5. Hoàn thiện: mở nắp, rắc thêm tiêu và hành lá. Dùng nóng, ăn bằng muỗng, múc cả thịt bí lẫn nhân.

3 biến tấu bí đỏ hấp hạt sen

1. Bản chay: hạt sen, đậu hũ và nấm

Thay thịt bằm bằng 200 g đậu hũ bóp vụn, xào cùng nấm, cà rốt, hạt sen. Nêm nước tương, hạt nêm chay và dầu hào chay. Món này rất hợp mâm cơm chay ngày rằm, cùng các món khác trong danh mục món chay.

2. Bản nếp: xôi hạt sen trong bí

Ngâm 150 g gạo nếp qua đêm, trộn với hạt sen đã luộc, chút muối, nước cốt dừa và đậu phộng. Nhồi vào bí khoảng 2/3, hấp 45–50 phút. Xôi dẻo thơm, quyện vị ngọt của bí, ăn kèm ruốc hoặc chà bông rất ngon.

3. Bản ngọt: bí đỏ hấp hạt sen nước cốt dừa

Nhồi hạt sen đã luộc cùng chút đường phèn, hấp 30 phút. Khi ăn rưới nước cốt dừa nấu sánh với muối và bột năng. Đây là món tráng miệng nhẹ, nếu thích bạn có thể thử thêm bánh flan bí đỏ cho bữa tiệc nhỏ.

Mẹo hấp bí đỏ không nứt, không nhũn

• Đặt bí trong chén: nếu thành bí lỡ nứt, nước và nhân vẫn được giữ lại.
• Lửa vừa, không quá lớn: lửa quá mạnh làm thành bí chín nhũn bên ngoài nhưng nhân giữa chưa nóng.
• Không khoét quá mỏng: thành bí dưới 1 cm dễ sập khi hấp lâu.
• Lót khăn dưới nắp xửng: tránh nước đọng nhỏ xuống làm bí bị úng.
• Bí to hấp lâu hơn: quả 1,5 kg cần khoảng 60–70 phút.

Ăn kèm và kết hợp trong bữa cơm

Bí đỏ hấp hạt sen có thể làm món chính cho bữa tối nhẹ. Nếu muốn đủ bữa hơn, bạn dọn thêm một món canh thanh như canh gà hầm hạt sen hoặc một đĩa rau xanh luộc. Còn thừa hạt sen, bạn có thể nấu cháo giò heo hạt sen hay thịt heo kho hạt sen cho bữa sau. Phần ruột bí đã nạo ra đừng bỏ đi, hãy dùng nấu súp kem bí đỏ hoặc nướng như món bí đỏ nướng.

Gợi ý dọn món đẹp mắt khi đãi khách

Món bí đỏ hấp nguyên trái tự nó đã rất bắt mắt, chỉ cần thêm vài chi tiết nhỏ là mâm cơm trông như ở nhà hàng:

• Đặt mỗi quả bí lên một đĩa nhỏ lót lá chuối hoặc lá sen đã rửa sạch, lau khô.
• Để nắp bí nghiêng một bên, lộ ra phần nhân có hạt sen trắng, cà rốt cam và đậu Hà Lan xanh.
• Rắc thêm vài cọng ngò, ít hành phi hoặc vài sợi ớt đỏ thái chỉ lên trên.
• Kèm một chén nhỏ nước tương pha ớt hoặc tiêu muối chanh cho ai thích đậm vị.

Nếu đãi nhiều khách, bạn có thể chuẩn bị nhân từ trước 1–2 giờ, cất ngăn mát. Khoảng 45 phút trước giờ ăn mới nhồi và hấp để bí nóng hổi khi dọn ra.

Lưu ý khi ăn bí đỏ và hạt sen

• Bí đỏ khá nhiều tinh bột. Người cần kiểm soát đường huyết nên ăn vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
• Hạt sen có tim đắng, nên bỏ tim nếu cho trẻ nhỏ ăn.
• Hạt sen khô cần ngâm và luộc kỹ, nếu chưa mềm dễ gây khó tiêu.
• Món ăn ngon nhất khi dùng nóng. Phần thừa bảo quản ngăn mát trong hộp kín, dùng trong 1 ngày, hấp lại kỹ trước khi ăn.

Câu hỏi thường gặp

Có cần hấp bí trước rồi mới nhồi nhân không?

Không cần với bí nhỏ. Bạn chỉ cần xào nhân chín tới rồi nhồi và hấp chung. Với bí lớn, có thể hấp sơ bí khoảng 15 phút rồi mới nhồi để rút ngắn thời gian.

Dùng hạt sen khô có ngon bằng hạt sen tươi không?

Hạt sen tươi bùi và thơm hơn, nhưng hạt sen khô vẫn ngon nếu ngâm và luộc trước cho mềm. Hạt sen khô cũng dễ mua và bảo quản lâu hơn.

Có thể nấu bằng lò vi sóng hoặc lò nướng không?

Có. Lò nướng ở 180°C khoảng 40–45 phút, đậy nắp bí và bọc giấy bạc để không khô. Lò vi sóng nhanh hơn nhưng bí dễ chín không đều, nên đậy kín và kiểm tra sau mỗi 5 phút.

Bí đỏ hấp hạt sen là món ăn đẹp mắt, nhiều dưỡng chất và rất "ăn điểm" khi dọn ra bàn. Hãy thử làm cho gia đình vào cuối tuần này và tìm thêm nhiều công thức hấp, hầm bổ dưỡng trên ResFood nhé.