Chả chay ngon tại nhà: 6 cách làm cho ngày rằm, lễ Phật

Chả chay là món quen thuộc trên mâm cỗ chay ngày rằm, mùng một hay dịp lễ Phật. Một đĩa chả chay vàng ươm, thơm mùi nấm và tiêu, cắt lát đẹp mắt vừa trang trọng vừa dễ ăn với mọi người trong nhà, kể cả người không ăn chay thường xuyên.

Thay vì mua sẵn, bạn hoàn toàn có thể tự làm chả chay tại nhà với nguyên liệu dễ tìm như đậu hũ, nấm, tàu hũ ky, khoai môn. Tự làm giúp bạn kiểm soát độ sạch, ít phụ gia và nêm nếm hợp khẩu vị. Dưới đây là 6 cách làm chả chay ngon, có định lượng cụ thể.

Nguyên liệu cơ bản và mẹo để chả chay dai, không bở

Các nguyên liệu thường dùng

• Đậu hũ trắng: tạo độ mềm béo, là phần "thịt" chính của chả.
• Nấm: nấm hương, nấm mỡ, nấm đùi gà, nấm rơm cho vị ngọt và độ dai.
• Tàu hũ ky: tạo độ dai, lớp áo bên ngoài giữ hình chả.
• Chất kết dính: bột năng, bột mì, bột gạo nếp hoặc khoai môn nghiền.
• Gia vị chay: hạt nêm chay, nước tương, dầu hào chay, tiêu, đường, dầu mè.

Mẹo để chả chay ngon

• Ép ráo đậu hũ bằng khăn sạch, đè vật nặng khoảng 20 phút. Đậu càng ít nước, chả càng chắc.
• Vắt thật kỹ nấm sau khi ngâm hoặc xào sơ cho ra bớt nước.
• Không cho quá nhiều bột năng, vì chả sẽ bị cứng và dẻo quánh. Tỷ lệ phổ biến khoảng 1 muỗng canh bột cho 200 g đậu.
• Nếm hỗn hợp trước khi tạo hình bằng cách chiên thử một viên nhỏ.

1. Chả lụa chay từ tàu hũ ky

Chả lụa chay cắt lát có vân đẹp, dùng làm món nguội trên mâm cỗ hoặc kẹp bánh mì.

Nguyên liệu

• 200 g tàu hũ ky tươi dạng tấm
• 2 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, 1 muỗng cà phê đường
• 1 muỗng canh bột năng, 1 muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng canh dầu mè
• Lá chuối, dây buộc

Cách làm

1. Pha nước tương, hạt nêm, đường, tiêu, dầu mè với 150 ml nước ấm.
2. Nhúng từng tấm tàu hũ ky vào nước gia vị, xếp chồng lên nhau, rắc lớp mỏng bột năng giữa các lớp.
3. Cuộn thật chặt tay thành khối tròn, gói lá chuối ngoài cùng, buộc chặt.
4. Hấp 40 phút, để nguội hẳn rồi mới bóc lá, cắt lát.

Tàu hũ ky còn có thể kho mặn ngọt rất đưa cơm, bạn tham khảo thêm món tàu hũ ky kho để làm cùng bữa.

2. Chả nấm chay chiên vàng

Nguyên liệu

• 300 g nấm đùi gà hoặc nấm mỡ, 5 tai nấm hương khô
• 1 bìa đậu hũ khoảng 200 g, 1 củ cà rốt nhỏ
• 2 muỗng canh bột năng, 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, ½ muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng canh nước tương

Cách làm

1. Nấm hương ngâm nở, băm nhỏ cùng nấm tươi. Xào khô nấm trong chảo không dầu 3–4 phút cho ra hết nước.
2. Đậu hũ ép ráo, bóp nhuyễn. Cà rốt bào sợi nhỏ.
3. Trộn tất cả với bột năng, gia vị đến khi hỗn hợp dẻo, nắm thành viên được.
4. Vo viên dẹt dày 1 cm, chiên lửa vừa đến khi hai mặt vàng giòn, khoảng 3–4 phút mỗi mặt.

3. Chả đậu hũ hấp lá lốt chay

Nguyên liệu

• 2 bìa đậu hũ, 50 g nấm mèo, 30 lá lốt
• 1 muỗng canh bột năng, 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, tiêu, 1 muỗng cà phê sả băm

Cách làm

1. Bóp nhuyễn đậu hũ đã ép ráo, trộn với nấm mèo băm, sả, bột năng và gia vị.
2. Đặt một thìa nhân lên mặt sau lá lốt, cuộn tròn.
3. Áp chảo với chút dầu đến khi lá lốt se lại và thơm, hoặc hấp 10 phút rồi áp chảo sơ.

Món này ăn kèm bún, rau sống và nước tương chua ngọt rất ngon.

4. Chả giò chay nấm đậu

Chả giò chay là món chiên giòn được trẻ em rất thích.

Nguyên liệu

• 200 g khoai môn, 100 g củ sắn (củ đậu), 1 củ cà rốt
• 50 g miến, 30 g nấm mèo, 100 g đậu hũ chiên
• 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, ½ muỗng cà phê tiêu, 20 tờ bánh tráng

Cách làm

1. Khoai môn, củ sắn, cà rốt bào sợi; miến ngâm mềm cắt ngắn; nấm mèo thái sợi; đậu hũ thái nhỏ.
2. Trộn tất cả với gia vị, để 10 phút rồi vắt bớt nước.
3. Cuộn chặt với bánh tráng, chiên ngập dầu ở 160–170 độ C đến khi vàng giòn.

Xem thêm công thức chi tiết chả giò nấm đậu chay trên ResFood để biết cách cuộn không bị bung.

5. Chả cốm chay thơm dẻo

Nguyên liệu

• 100 g cốm tươi, 200 g đậu hũ, 100 g nấm hương tươi
• 1 muỗng canh bột nếp, 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, tiêu, lá chuối

Cách làm

1. Cốm rưới chút nước cho mềm. Đậu hũ bóp nhuyễn, nấm băm nhỏ.
2. Trộn đều cốm, đậu, nấm, bột nếp và gia vị.
3. Nặn thành miếng tròn dẹt, lót lá chuối, áp chảo lửa nhỏ đến khi vàng hai mặt.

Chả cốm chay có màu xanh nhạt đẹp mắt và mùi thơm nhẹ, rất hợp mâm cỗ mùa thu.

6. Chả trứng chay hấp kiểu cơm tấm

Nguyên liệu

• 200 g đậu hũ non, 50 g bún tàu, 30 g nấm mèo
• 2 muỗng canh bột năng, ½ muỗng cà phê bột nghệ, 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, tiêu

Cách làm

1. Xay nhuyễn đậu hũ non với bột năng. Bún tàu ngâm mềm cắt ngắn, nấm mèo băm nhỏ.
2. Trộn đều với gia vị. Để riêng 3 muỗng canh hỗn hợp, trộn với bột nghệ làm lớp mặt.
3. Đổ hỗn hợp vào khuôn quét dầu, hấp 25 phút. Phết lớp nghệ lên mặt, hấp thêm 5 phút.

Món này hợp ăn cùng cơm tấm bì chay để có một đĩa cơm tấm chay đầy đủ.

Gợi ý mâm cỗ chay ngày rằm

Một mâm cỗ chay cân đối thường gồm: một món chả (chả lụa chay hoặc chả nấm), một món chiên (chả giò chay), một món xào rau củ, một món kho, một bát canh và đĩa xôi hoặc cơm. Bạn có thể chọn canh nấm thập cẩm chay để có nước dùng ngọt thanh. Nếu muốn thêm nhiều ý tưởng, ghé mục món chay của ResFood.

Khi bày mâm cúng, bạn nên cắt chả lụa chay thành lát chéo dày khoảng 0,5 cm, xếp hình rẻ quạt. Chả nấm, chả cốm có thể xếp xen kẽ với rau thơm, dưa leo cho màu sắc hài hoà.

Lỗi thường gặp khi làm chả chay

Chả bị bở, rời rạc

Thường do đậu hũ và nấm còn nhiều nước hoặc thiếu chất kết dính. Hãy ép ráo kỹ và thêm một chút bột năng hoặc khoai môn nghiền.

Chả bị cứng, dẻo quánh

Do cho quá nhiều bột. Giảm lượng bột và tăng đậu hũ hoặc nấm.

Chả nhạt, thiếu mùi thơm

Nấm hương khô và tiêu là "linh hồn" của chả chay. Bạn có thể thêm chút dầu mè, nước tương hoặc sả băm để món ăn thơm hơn.

Chả chiên bị ngấm dầu, mềm oặt

Dầu chưa đủ nóng hoặc chiên quá nhiều miếng cùng lúc khiến nhiệt độ chảo tụt. Bạn thử nhỏ một giọt hỗn hợp vào dầu, thấy sủi bọt đều là được. Chiên từng mẻ nhỏ, vớt ra để trên giấy thấm dầu hoặc giá đứng cho thoáng.

Chả lụa chay bị nứt khi cắt

Nguyên nhân là cuộn chưa đủ chặt hoặc cắt khi chả còn nóng. Hãy cuộn chặt tay, buộc dây đều khoảng 2 cm một vòng và để chả nguội hẳn, tốt nhất cho vào ngăn mát 1 giờ trước khi cắt. Dùng dao sắc, lau dao bằng khăn ẩm sau mỗi lần cắt để lát chả mịn đẹp.

Câu hỏi thường gặp

Chả chay bảo quản được bao lâu?

Chả hấp để nguội, bọc kín, cất ngăn mát dùng trong 2–3 ngày. Cấp đông được khoảng 2–3 tuần, khi dùng hấp hoặc áp chảo lại.

Chả chay có đủ chất không?

Chả chay từ đậu hũ và nấm cung cấp đạm thực vật và chất xơ. Một lát chả lụa chay khoảng 50 g cho khoảng 80–110 kcal tuỳ lượng dầu. Để bữa chay cân đối, bạn nên ăn thêm rau xanh, các loại đậu, hạt. Tham khảo thêm nhóm món ăn chay theo nhu cầu dinh dưỡng.

Không có tàu hũ ky thì làm chả lụa chay được không?

Được. Bạn có thể dùng đậu hũ ép ráo trộn với bột năng, nấm hương băm, gói lá chuối hấp như giò. Chả sẽ mềm hơn nhưng vẫn cắt lát được.

Với 6 cách làm chả chay trên, mâm cỗ ngày rằm của gia đình bạn sẽ thêm phong phú và tròn vị. Chúc bạn thành công và đừng quên ghé ResFood để tìm thêm nhiều món chay thanh đạm khác nhé.