Da cá có tác dụng gì? Giá trị dinh dưỡng và cách chế biến ngon

Khi làm cá, không ít gia đình lột bỏ phần da vì sợ tanh hoặc ngại nhớt. Thế nhưng ở nhiều nền ẩm thực, da cá lại được xem là phần ngon: da cá hồi chiên giòn trong món cuốn Nhật, da cá rán giòn làm món ăn vặt ở Singapore, hay miếng cá áp chảo da giòn trong nhà hàng Âu. Vậy da cá có tác dụng gì, có nên ăn không và chế biến thế nào cho ngon?

Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ giá trị dinh dưỡng của da cá, những lưu ý khi ăn và gợi ý 3 món ngon dễ làm tại nhà.

Da cá chứa những dưỡng chất gì?

Thành phần của da cá phụ thuộc nhiều vào loài cá, cách nuôi và cách chế biến. Nhìn chung, da cá có một số đặc điểm sau:

Đạm và collagen

Da cá chứa đạm, trong đó có collagen, loại đạm cấu trúc tạo nên độ dai của da. Khi nấu, collagen chuyển một phần thành gelatin, tạo độ sánh cho nước kho và nước canh. Lưu ý rằng collagen ăn vào sẽ được tiêu hóa như các loại đạm khác; chưa có bằng chứng chắc chắn rằng ăn da cá trực tiếp làm da người đẹp hơn.

Chất béo omega-3

Ở các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, lớp mỡ nằm ngay dưới da chứa một lượng đáng kể chất béo omega-3. Vì vậy giữ da khi nấu giúp bạn không bỏ lỡ phần chất béo này. Omega-3 được nhiều khuyến nghị dinh dưỡng xem là có lợi khi nằm trong chế độ ăn cân đối.

Vitamin và khoáng chất

Da và lớp mỡ dưới da cá béo có một ít vitamin D, vitamin E và một số khoáng chất. Hàm lượng thay đổi tùy loài, nên bạn chỉ nên xem da cá là một phần nhỏ bổ sung, không phải nguồn chính.

Lợi ích khi ăn da cá

• Tận dụng trọn vẹn dinh dưỡng: giữ da khi nấu giúp không bỏ phí phần đạm và chất béo tốt.
• Giữ thịt cá ẩm, không vỡ: khi áp chảo, nướng hoặc kho, da làm lớp bảo vệ giúp miếng cá nguyên vẹn, mọng nước.
• Tăng hương vị và kết cấu: da cá áp chảo giòn tan là điểm nhấn của nhiều món ăn.
• Giảm lãng phí thực phẩm: phần da lột ra có thể chế biến thành món ăn vặt hấp dẫn.

Da cá không phải "thần dược". Những lợi ích trên chỉ phát huy khi bạn ăn đa dạng, cân đối và chế biến hợp lý. Người có bệnh lý cần hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn phù hợp.

Những lưu ý an toàn khi ăn da cá

Chọn cá từ nguồn sạch

Da và mỡ cá là nơi một số chất ô nhiễm tan trong mỡ có thể tích tụ nếu cá sống ở vùng nước bẩn. Hãy mua cá ở nơi uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Với các loài cá săn mồi cỡ lớn, nên ăn với lượng vừa phải.

Làm sạch kỹ

Đánh vảy thật sạch, cạo nhẹ lớp nhớt, rửa với nước muối loãng hoặc chanh. Thấm khô da trước khi chế biến để da giòn và đỡ tanh.

Chế biến hợp lý

Da cá chiên giòn rất ngon nhưng ngấm nhiều dầu và có thể bị mặn nếu là loại đóng gói tẩm muối. Hãy ưu tiên áp chảo, nướng hoặc nướng bằng nồi chiên không dầu, và chỉ ăn món chiên thỉnh thoảng.

Đối tượng cần lưu ý

• Người dị ứng hải sản cần tránh.
• Người có mỡ máu cao, thừa cân nên hạn chế da cá chiên ngập dầu.
• Trẻ nhỏ chỉ nên ăn da cá đã nấu mềm hoặc giòn xốp, kiểm tra kỹ vảy và xương.

3 món ngon từ da cá dễ làm tại nhà

1. Da cá hồi nướng giòn

Nguyên liệu: 200 g da cá hồi (có thể xin hoặc mua ở quầy cá), 1/2 muỗng cà phê muối, 1/4 muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng canh bột bắp, 1 muỗng cà phê dầu ăn, rong biển vụn hoặc mè rang.

1. Cạo bỏ phần thịt và mỡ thừa còn dính trên da, rửa với nước muối, thấm thật khô.
2. Cắt da thành miếng dài 5–6 cm. Trộn với muối, tiêu, bột bắp và dầu ăn.
3. Xếp da một lớp trên giấy nến, nướng bằng lò hoặc nồi chiên không dầu ở 180°C khoảng 12–15 phút, lật mặt giữa chừng, đến khi da phồng giòn.
4. Rắc rong biển vụn hoặc mè rang, ăn kèm tương ớt hoặc sốt mayonnaise trộn chanh.

Phần thịt cá hồi còn lại bạn có thể làm salad cá hồi hoặc cá hồi kho cải chua.

2. Da cá basa rim nước mắm

Nguyên liệu: 300 g da cá basa, 2 muỗng canh nước mắm, 1,5 muỗng canh đường, 3 tép tỏi băm, 1 trái ớt, dầu ăn.

1. Da cá rửa sạch với muối và gừng, trụng qua nước sôi 30 giây, để ráo, cắt miếng vừa ăn.
2. Chiên da cá với dầu lửa vừa đến khi vàng giòn, vớt ra để ráo dầu.
3. Để lại 1 muỗng canh dầu, phi thơm tỏi ớt, cho nước mắm và đường vào đun sôi đến khi sệt lại.
4. Cho da cá vào đảo nhanh tay cho áo đều nước mắm, tắt bếp.

Món này đậm vị, hợp ăn với cơm nóng hoặc làm món nhắm. Hương vị gần với cách làm cá basa chiên sả nên bạn có thể thêm sả phi để thơm hơn.

3. Gỏi da cá chua ngọt

Nguyên liệu: 200 g da cá (cá lóc, cá basa hoặc cá hồi) đã luộc chín hoặc chiên giòn, 1 củ cà rốt, 1/2 quả dưa leo, 1/2 củ hành tây, rau răm, húng quế, đậu phộng rang, nước trộn gồm 2 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh nước cốt chanh, tỏi ớt.

1. Da cá luộc chín 3–4 phút với gừng rồi ngâm nước đá cho giòn, cắt sợi. Hoặc dùng da cá chiên giòn bẻ miếng.
2. Cà rốt, dưa leo cắt sợi, hành tây thái mỏng ngâm nước đá.
3. Trộn tất cả với nước trộn, rau thơm, rắc đậu phộng. Ăn ngay để da cá còn giòn.

Mẹo để da cá giòn, không tanh

• Thấm thật khô: có thể để da cá trong ngăn mát không đậy nắp 30–60 phút cho khô mặt.
• Cạo sạch mỡ thừa: phần mỡ dưới da khiến da khó giòn và dễ ngấy.
• Áp chảo da xuống trước: khi làm cá phi lê, đặt mặt da xuống chảo nóng, ấn nhẹ để da không co cuộn. Bạn có thể tham khảo cách áp chảo trong món cá hồi áp chảo sốt chanh dây.
• Dùng gừng, rượu trắng, chanh: để khử tanh trước khi chế biến.

Cách bảo quản da cá

Khi phi lê cá hồi, cá basa tại nhà, bạn có thể gom phần da lại để dành chế biến:

• Cạo sạch thịt và mỡ thừa, rửa sạch, thấm khô.
• Trải da phẳng trên giấy nến, cuộn lại, cho vào túi zip, ép hết không khí.
• Bảo quản ngăn mát tối đa 1 ngày hoặc ngăn đá khoảng 1 tháng.
• Khi dùng, rã đông trong ngăn mát, thấm khô lại rồi mới nướng hoặc chiên.

Da cá đã nướng giòn nên ăn trong ngày. Nếu còn thừa, cho vào hộp kín, khi ăn nướng lại 2–3 phút cho giòn. Không để da cá chiên ở nơi ẩm vì sẽ nhanh ỉu và có mùi dầu cũ.

Câu hỏi thường gặp

Da loại cá nào ăn ngon nhất?

Da cá hồi, cá chẽm, cá basa, cá lóc, cá thu là những loại phổ biến và ngon khi áp chảo hoặc chiên giòn. Một số loài cá có da dày, nhiều nhớt hoặc vảy cứng thì nên bỏ da.

Ăn da cá có làm tăng cholesterol không?

Bản thân da cá có chất béo, trong đó có chất béo không bão hòa. Điều đáng lưu ý hơn là cách chế biến: chiên ngập dầu thường xuyên sẽ làm tăng lượng chất béo và năng lượng. Người có mỡ máu cao nên hỏi ý kiến bác sĩ và ưu tiên cách nấu ít dầu.

Da cá đóng gói bán sẵn có tốt không?

Da cá chiên giòn đóng gói thường nhiều muối, dầu và gia vị. Bạn có thể ăn thỉnh thoảng như món ăn vặt, nhưng tự làm ở nhà sẽ kiểm soát được lượng muối và dầu tốt hơn.

Có nên cho trẻ nhỏ ăn da cá?

Có thể cho trẻ ăn da cá đã nấu chín mềm cùng thịt cá, sau khi kiểm tra kỹ vảy và xương. Da cá chiên giòn cứng nên dành cho trẻ lớn đã nhai tốt.

Da cá là phần nguyên liệu nhỏ nhưng mang lại hương vị và kết cấu thú vị nếu bạn biết cách chế biến. Lần tới khi làm cá, đừng vội bỏ da nhé. Khám phá thêm nhiều món cá biển ngon trong danh mục món ngon từ cá biển trên ResFood.