Dọn dẹp nhà bếp đón Tết: mẹo làm sạch bóng từng góc bếp

Cuối năm là lúc nhà bếp "làm việc" vất vả nhất: chiên xào nhiều, gói bánh, nấu cỗ, đãi khách. Vì vậy, dọn dẹp nhà bếp đón Tết không chỉ để nhà cửa gọn gàng mà còn giúp không gian nấu nướng sạch sẽ, an toàn thực phẩm hơn. Một căn bếp thông thoáng, ngăn nắp cũng giúp bạn nấu nhanh hơn, ít mệt mỏi hơn trong những ngày bận rộn.

Bài viết dưới đây chia việc thành từng khu vực, kèm cách làm sạch bằng nguyên liệu quen thuộc như giấm, baking soda, chanh, muối. Cả nhà có thể cùng chia nhau làm trong 2–3 buổi cuối tuần là xong.

Lên kế hoạch dọn bếp theo từng ngày

Dọn bếp một lần cho xong thường rất mệt và dễ bỏ sót. Bạn có thể chia việc như sau:

• Ngày 1: Phân loại và bỏ bớt. Kiểm tra gia vị, đồ khô, đồ hộp hết hạn. Loại bỏ dụng cụ hỏng, hộp nhựa không có nắp, bao bì cũ.
• Ngày 2: Làm sạch khu vực nhiều dầu mỡ. Máy hút mùi, bếp nấu, tường ốp gạch, lò nướng, lò vi sóng.
• Ngày 3: Tủ lạnh, tủ bếp, bồn rửa và sàn nhà. Sắp xếp lại đồ đạc, chuẩn bị chỗ trống cho thực phẩm Tết.

Nên bắt đầu khoảng 7–10 ngày trước Tết, trước khi bạn bắt đầu mua sắm thực phẩm dự trữ.

Dụng cụ và nguyên liệu cần chuẩn bị

• Găng tay cao su, khẩu trang, khăn microfiber, miếng bọt biển, bàn chải nhỏ
• Giấm trắng, baking soda, chanh hoặc vỏ chanh, muối hạt, nước rửa chén
• Bình xịt, xô nước ấm, túi rác phân loại

Lưu ý an toàn: không trộn giấm với chất tẩy chứa clo (nước tẩy javel) vì có thể sinh khí độc. Luôn mở cửa thông thoáng khi vệ sinh.

Làm sạch máy hút mùi và tường bếp

Máy hút mùi là nơi bám dầu mỡ nhiều nhất. Lưới lọc bẩn khiến máy hút kém, bếp nhanh ám mùi.

1. Ngắt điện, tháo lưới lọc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
2. Đun sôi khoảng 3 lít nước, cho vào chậu lớn cùng 4 muỗng canh baking soda và 2 muỗng canh nước rửa chén.
3. Ngâm lưới lọc 15–20 phút, sau đó dùng bàn chải mềm chà nhẹ, rửa lại bằng nước sạch, để khô.
4. Thân máy lau bằng khăn ẩm có pha giấm loãng (tỉ lệ 1:1), sau đó lau lại bằng khăn khô.

Tường gạch sau bếp: xịt hỗn hợp giấm và nước ấm, để 5 phút cho dầu mỡ mềm ra, rồi lau sạch. Vết bẩn ở ron gạch dùng bột baking soda trộn ít nước thành hỗn hợp sệt, chà bằng bàn chải đánh răng cũ.

Vệ sinh bếp nấu

Bếp gas

• Tháo kiềng, nắp chia lửa, ngâm nước ấm pha baking soda 30 phút, chà sạch.
• Dùng tăm hoặc kim nhỏ thông các lỗ chia lửa bị tắc để lửa xanh, đều.
• Mặt bếp lau bằng khăn ẩm và nước rửa chén pha loãng.

Bếp từ, bếp hồng ngoại

• Chỉ vệ sinh khi mặt bếp đã nguội hoàn toàn.
• Rắc chút baking soda lên vết bẩn, đắp khăn ẩm 10 phút, lau nhẹ theo vòng tròn.
• Không dùng miếng cọ kim loại vì dễ gây trầy mặt kính.

Lò vi sóng, lò nướng và nồi chiên

Lò vi sóng: cho vào lò một bát nước có vài lát chanh hoặc 2 muỗng canh giấm, quay ở mức cao 3–5 phút. Để yên thêm 5 phút cho hơi nước làm mềm vết bẩn, rồi lau sạch. Cách này cũng giúp khử mùi thức ăn còn sót lại.

Lò nướng: trộn 1/2 cốc baking soda với ít nước thành hỗn hợp sệt, phết lên thành lò (tránh bộ phận gia nhiệt), để qua đêm. Hôm sau lau sạch, xịt giấm lên chỗ còn baking soda rồi lau lại bằng khăn ẩm.

Nồi chiên không dầu: ngâm giỏ chiên trong nước ấm pha nước rửa chén 15 phút, rửa bằng miếng bọt biển mềm. Lau phần thân trong khi máy đã nguội và rút điện.

Dọn dẹp và sắp xếp tủ lạnh

Tủ lạnh cần có nhiều chỗ trống để chứa thực phẩm Tết. Đây là lúc tốt nhất để dọn sạch.

1. Lấy toàn bộ thực phẩm ra, bỏ ngay đồ hết hạn, rau héo, thức ăn thừa để lâu.
2. Tháo khay, kệ, ngăn kéo, rửa bằng nước ấm pha nước rửa chén. Để khay thủy tinh về nhiệt độ phòng trước khi rửa nước ấm để tránh nứt.
3. Lau thành trong tủ bằng khăn ẩm pha baking soda (1 muỗng canh trong 1 lít nước ấm).
4. Lau gioăng cao su ở cửa tủ bằng bàn chải nhỏ, vì đây là chỗ hay đọng bẩn và nấm mốc.
5. Đặt một hũ baking soda mở nắp hoặc vài miếng vỏ cam, vỏ chanh để khử mùi.

Sắp xếp khoa học

• Ngăn trên: thức ăn chín, đồ uống, đồ ăn sẵn.
• Ngăn giữa: trứng, sữa, đồ chua như dưa hành, củ kiệu.
• Ngăn dưới cùng: thịt, cá sống cho vào hộp kín để tránh rỉ nước sang thực phẩm khác.
• Ngăn kéo rau: rau củ đã để ráo, bọc giấy hoặc túi có lỗ thoáng.

Không nên chất tủ quá đầy, vì hơi lạnh cần lưu thông để làm lạnh đều.

Bồn rửa, thớt, dao và tủ bếp

Bồn rửa và vòi nước

Rắc baking soda khắp bồn rửa, chà bằng nửa quả chanh, để 5 phút rồi xả nước. Vòi nước bị đóng cặn trắng có thể quấn khăn tẩm giấm trong 30 phút rồi lau sạch. Đường ống thoát nước: đổ 1/2 cốc baking soda, tiếp theo 1 cốc giấm, đợi 15 phút rồi dội nước nóng.

Thớt và dao

Thớt gỗ chà muối hạt với chanh để khử mùi tanh, rửa sạch, phơi nắng. Thớt bị nứt sâu, mốc đen nên thay mới vì vi khuẩn dễ trú ngụ. Nên dùng thớt riêng cho đồ sống và đồ chín. Dao kéo mài sắc trước Tết để thái thịt, giò, bánh chưng cho đẹp.

Tủ bếp và kệ gia vị

Lấy hết đồ ra, lau sạch bên trong bằng khăn ẩm. Kiểm tra gia vị: hạt tiêu, bột ớt, đồ khô bị ẩm mốc hoặc có mọt cần bỏ. Xếp lại theo nhóm: gia vị dùng hằng ngày để ngoài cùng, đồ ít dùng cho vào trong.

Sàn bếp, cửa sổ và thùng rác

Sàn bếp thường bám dầu mỡ mỏng, đi lại dễ trơn trượt. Bạn quét sạch rồi lau bằng nước ấm pha vài giọt nước rửa chén, sau đó lau lại bằng nước sạch để sàn không còn lớp nhờn. Góc chân tủ, chân bếp nên dùng bàn chải nhỏ để lấy hết bụi bẩn và vụn thức ăn, tránh thu hút gián, kiến.

Cửa sổ và lưới chống côn trùng lau bằng khăn ẩm, giúp bếp sáng và thoáng khí hơn. Thùng rác rửa sạch bằng nước rửa chén, xịt giấm loãng, phơi khô trước khi lót túi mới. Đặt một ít baking soda dưới đáy thùng sẽ giúp hạn chế mùi hôi.

Khử mùi và giữ bếp sạch suốt những ngày Tết

• Đun nước thơm: đun sôi nồi nước nhỏ với vỏ cam, quế, vài lát gừng để bếp thơm dễ chịu.
• Lau ngay sau khi nấu: dầu mỡ còn ấm dễ lau hơn rất nhiều so với khi đã khô cứng.
• Đổ rác mỗi ngày: rác thực phẩm ngày Tết nhiều, để qua đêm dễ bốc mùi và thu hút côn trùng.
• Thay khăn lau thường xuyên: khăn ẩm là nơi vi khuẩn phát triển nhanh, nên giặt và phơi khô mỗi ngày.

Bếp sạch rồi, nấu gì đón Tết?

Khi gian bếp đã gọn gàng, bạn có thể bắt đầu chuẩn bị các món ngâm, món để lâu như củ kiệu ngâm nước mắm, thịt chân giò nấu đông hay gói bánh tét lá cẩm cùng cả nhà. Những món này nên làm trước Tết vài ngày để kịp thấm vị. Nếu muốn chuẩn bị chén chấm cho mâm cỗ, chuyên mục nước chấm và đồ chua có nhiều gợi ý hữu ích.

Câu hỏi thường gặp

Giấm và baking soda có dùng chung được không?

Có thể dùng lần lượt để thông cống hoặc làm sạch vết bẩn cứng đầu. Tuy nhiên, hai chất này trung hòa nhau, nên với việc lau chùi thông thường, bạn nên dùng riêng từng loại.

Không nên dùng giấm cho bề mặt nào?

Không dùng giấm trên đá tự nhiên như đá granite, đá cẩm thạch vì có thể làm mờ, xỉn bề mặt. Nên dùng nước rửa chén pha loãng thay thế.

Bao lâu nên vệ sinh máy hút mùi một lần?

Thông thường khoảng 1–2 tháng nên rửa lưới lọc một lần. Nếu nấu chiên xào nhiều, bạn có thể vệ sinh thường xuyên hơn.

Làm sao để tủ lạnh hết mùi hôi?

Bỏ thực phẩm hỏng, lau sạch bằng nước baking soda và đặt hũ baking soda, bã cà phê hoặc than hoạt tính trong tủ. Thay sau khoảng 1 tháng.

Chỉ cần chia việc hợp lý và dùng những nguyên liệu sẵn có, việc dọn dẹp nhà bếp đón Tết sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. Chúc bạn có gian bếp sạch bóng để nấu những mâm cỗ thật ngon cho cả nhà.