Món ăn đoàn viên: 5 món dễ làm từ nguyên liệu quen thuộc

Bữa cơm sum họp không cần cầu kỳ mới ấm cúng. Những món ăn đoàn viên ngon nhất thường được nấu từ nguyên liệu quen thuộc như thịt gà, thịt heo, trứng, củ sen và rau củ theo mùa. Điều quan trọng là món ăn cân bằng giữa mặn, canh, xào và có chút món chiên để cả nhà cùng gắp.

Bài viết này gợi ý 5 món dễ làm, phù hợp cho mâm cơm 6–8 người. Mỗi món có định lượng, các bước gọn và mẹo nhỏ để bạn chủ động thời gian, không phải đứng bếp quá lâu trong ngày gia đình quây quần.

Nguyên tắc lên thực đơn mâm cơm sum họp

Trước khi đi chợ, bạn nên phác thảo thực đơn theo cấu trúc quen thuộc của bữa cơm Việt. Một mâm cân đối thường có:

• Một món chính dạng luộc hoặc hấp: gà, thịt, cá, giữ vị ngọt tự nhiên.
• Một món mặn đậm đà: món kho để ăn với cơm trắng.
• Một món chiên: tạo độ giòn, trẻ nhỏ thường rất thích.
• Một món canh: giúp bữa ăn nhẹ nhàng, dễ tiêu.
• Một món rau: xào, luộc hoặc trộn để cân bằng.

Nên chọn món có thể làm trước một phần. Ví dụ món kho nấu từ hôm trước còn ngấm hơn, nem có thể cuốn sẵn rồi để ngăn mát, nước dùng canh hầm trước vài giờ. Như vậy đến bữa bạn chỉ cần hâm nóng, chiên và xào nhanh.

Món 1: Gà hấp nước mắm thơm ngọt

Gà luộc hay gà hấp luôn là “linh hồn” của nhiều mâm cơm gia đình. Hấp giúp thịt giữ ngọt hơn luộc vì nước không làm trôi bớt chất ngọt. Bạn có thể tham khảo công thức gà hấp nước mắm để có lớp da vàng, thấm vị.

Nguyên liệu

• 1 con gà ta khoảng 1,3–1,5 kg
• 3 cây sả, 1 củ gừng khoảng 30 g, 5 tép tỏi
• 3 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 1 muỗng canh dầu ăn
• Lá chanh, muối, tiêu

Cách làm

1. Làm sạch gà, chà muối và gừng giã để khử mùi, rửa lại và để ráo.
2. Pha nước mắm, đường, tỏi băm, chút tiêu, khuấy tan. Thoa đều lên da và trong bụng gà, ướp khoảng 20 phút.
3. Lót sả đập dập và gừng thái lát dưới xửng. Đặt gà lên, hấp lửa vừa khoảng 35–40 phút với gà 1,5 kg.
4. Kiểm tra bằng cách xiên đũa vào phần đùi dày nhất, nước chảy ra trong là gà đã chín.
5. Để gà nguội bớt khoảng 10 phút rồi mới chặt để miếng không bị nát. Rắc lá chanh thái chỉ.

Mẹo: Không mở nắp xửng quá nhiều lần vì hơi nóng thoát ra khiến gà lâu chín và da khô.

Món 2: Thịt kho trứng đậm đà, để được lâu

Món kho là món “đinh” của bữa cơm sum họp vì vừa đưa cơm, vừa có thể nấu trước. Phiên bản thịt kho hột vịt với nước dừa tươi cho nước kho trong, màu cánh gián đẹp.

Nguyên liệu

• 800 g thịt ba chỉ hoặc nạc dăm có chút mỡ
• 8 quả trứng vịt hoặc 20 quả trứng cút
• 500 ml nước dừa tươi
• 3 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 4 củ hành tím, 4 tép tỏi

Cách làm

1. Thịt rửa sạch, chần qua nước sôi 2 phút, rửa lại, cắt miếng vuông khoảng 4 cm.
2. Ướp thịt với nước mắm, hành tỏi băm, chút tiêu khoảng 30 phút.
3. Thắng đường với 1 muỗng canh dầu đến màu cánh gián, cho thịt vào đảo săn.
4. Đổ nước dừa ngập thịt, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ, hớt bọt. Kho khoảng 60 phút.
5. Trứng luộc chín, bóc vỏ, cho vào kho thêm 15–20 phút đến khi trứng ngả màu.

Mẹo: Kho từ hôm trước, để nguội rồi cất ngăn mát. Hôm sau hớt bớt lớp mỡ đông bên trên, nước kho sẽ thanh hơn.

Món 3: Nem rán giòn rụm cho cả nhà

Nem rán là món mà gần như gia đình nào cũng có trong ngày sum họp. Bạn có thể xem chi tiết công thức nem rán Hà Nội để có vỏ giòn, nhân mọng.

Nguyên liệu (khoảng 30 chiếc)

• 400 g thịt nạc vai xay, 150 g tôm bóc vỏ băm nhỏ
• 30 g miến khô, 10 g mộc nhĩ, 5 tai nấm hương
• 1 củ cà rốt nhỏ, 100 g giá đỗ, 2 quả trứng gà
• Bánh đa nem, hành lá, hành tím, nước mắm, tiêu

Cách làm

1. Ngâm miến, mộc nhĩ, nấm hương cho nở, cắt nhỏ. Cà rốt bào sợi ngắn, giá cắt khúc và vắt ráo.
2. Trộn thịt, tôm, rau củ, trứng với 1 muỗng canh nước mắm, 1/2 muỗng cà phê tiêu, hành băm.
3. Làm ẩm bánh đa nem bằng nước pha chút giấm, cuốn chặt tay, vừa ăn.
4. Chiên ngập dầu lửa vừa khoảng 160–170°C. Lần 1 chiên vàng nhạt, vớt ra. Lần 2 chiên lại 1–2 phút để giòn lâu.

Lỗi thường gặp: Nhân quá ướt làm vỏ nem bị bục. Hãy vắt kỹ giá, cà rốt trước khi trộn.

Món 4: Canh sườn củ sen thanh ngọt

Sau các món đậm vị, một bát canh thanh mát giúp bữa ăn cân bằng. Canh sườn củ sen có vị ngọt của xương, bùi bùi của củ sen, hợp cả người lớn tuổi lẫn trẻ em.

Nguyên liệu

• 600 g sườn non
• 500 g củ sen
• 1 củ cà rốt, hành lá, 2 củ hành tím
• Muối, hạt nêm, chút giấm để ngâm củ sen

Cách làm

1. Sườn chặt miếng vừa ăn, chần qua nước sôi có chút muối để sạch, rửa lại.
2. Phi thơm hành tím, xào sơ sườn cho săn, thêm khoảng 2 lít nước, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ.
3. Củ sen gọt vỏ, thái lát dày khoảng 0,5 cm, ngâm nước pha giấm 10 phút để không thâm.
4. Hầm sườn khoảng 30 phút, cho củ sen và cà rốt vào, nấu thêm 20–25 phút đến khi củ sen mềm bùi.
5. Nêm muối, hạt nêm vừa ăn, rắc hành lá rồi tắt bếp.

Mẹo: Muốn nước canh trong, bạn nhớ hớt bọt liên tục trong 10 phút đầu và đun lửa liu riu, không để sôi sùng sục.

Món 5: Rau củ xào thập cẩm đủ màu

Đĩa rau xào nhiều màu sắc khiến mâm cơm đẹp mắt hơn hẳn. Công thức rau củ xào thập cẩm giúp bạn tận dụng nhiều loại rau sẵn có.

Nguyên liệu

• 200 g bông cải xanh, 100 g súp lơ trắng
• 1 củ cà rốt, 100 g đậu Hà Lan, 100 g nấm rơm hoặc nấm đùi gà
• 1 bắp ngô ngọt tách hạt hoặc vài bắp ngô non
• 3 tép tỏi, 1 muỗng canh dầu hào chay hoặc nước tương, 1/2 muỗng cà phê muối

Cách làm

1. Cắt bông cải thành bông nhỏ, ngâm nước muối loãng 10 phút. Cà rốt tỉa hoa hoặc thái lát.
2. Chần nhanh bông cải, cà rốt, đậu Hà Lan khoảng 1 phút trong nước sôi có chút muối, vớt ra ngâm nước lạnh để giữ màu.
3. Phi tỏi thơm, cho nấm vào xào trước, sau đó cho phần rau đã chần, đảo lửa lớn 2–3 phút.
4. Nêm dầu hào hoặc nước tương, chút tiêu. Nếu muốn có độ sánh, hoà 1 muỗng cà phê bột năng với 3 muỗng canh nước, rưới vào và đảo đều.

Mẹo: Xào món rau sau cùng, ngay trước khi dọn lên, để rau còn xanh giòn.

Kế hoạch chuẩn bị để không bị “ngợp bếp”

Với 5 món trên, bạn có thể chia việc như sau để vừa kịp giờ ăn:

• Hôm trước: kho thịt trứng, cuốn nem rồi xếp vào hộp có lót giấy nến, đậy kín, cất ngăn mát. Ngâm sẵn nguyên liệu khô.
• Trước bữa khoảng 2 tiếng: ướp gà, hầm sườn nấu canh, sơ chế rau củ.
• Trước bữa khoảng 1 tiếng: hấp gà, cho củ sen vào canh.
• Trước bữa 20 phút: chiên nem, hâm thịt kho, xào rau.

Hãy giao cho các thành viên những việc vừa sức: trẻ nhỏ nhặt rau, người lớn cuốn nem, pha nước chấm. Việc cùng nhau vào bếp chính là phần ấm áp nhất của ngày đoàn viên.

Lưu ý an toàn thực phẩm khi nấu nhiều món

Khi nấu nhiều món cùng lúc, bạn nên dùng thớt riêng cho thực phẩm sống và chín. Thịt, gà sau khi ướp phải cất ngăn mát nếu chưa nấu ngay. Thức ăn chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Đồ ăn còn thừa hãy chia hộp nhỏ, để nguội bớt rồi cất tủ lạnh, khi dùng lại thì hâm nóng kỹ.

Nếu gia đình có người cao tuổi hoặc trẻ nhỏ, bạn có thể giảm bớt muối, nấu canh mềm hơn và thái thịt nhỏ. Tham khảo thêm danh mục món cho người cao tuổi để có thêm lựa chọn nhẹ nhàng.

Câu hỏi thường gặp

Mâm cơm đoàn viên cho 6–8 người cần bao nhiêu món?

Thông thường 5–6 món là đủ: một món luộc hoặc hấp, một món kho, một món chiên, một canh và một rau. Bạn có thể thêm đĩa dưa góp hoặc trái cây tráng miệng.

Có thể chuẩn bị món nào trước một ngày?

Món kho, nem cuốn sẵn chưa chiên, nước dùng hầm xương đều có thể làm trước. Hãy đậy kín, bảo quản ngăn mát và dùng trong 1–2 ngày.

Làm sao để nem rán không bị ỉu khi để lâu?

Chiên hai lần, để nem trên rổ hoặc giá cho thoáng thay vì đặt trên giấy thấm dầu chồng lên nhau. Chỉ chiên lần hai ngay trước bữa ăn.

Gà hấp bao lâu thì chín tới?

Gà khoảng 1,5 kg hấp lửa vừa mất khoảng 35–40 phút. Hãy kiểm tra phần đùi, nếu nước chảy ra còn hồng thì hấp thêm 5–10 phút.

Chỉ với 5 món ăn đoàn viên giản dị, bạn đã có một mâm cơm đủ đầy để cả nhà quây quần. Hãy ghé ResFood để xem thêm nhiều công thức khác và thay đổi thực đơn theo khẩu vị gia đình mình nhé.