Món ngon từ mít non: 4 công thức đậm vị quê nhà dễ làm

Có những món ăn chỉ cần nghe tên là nhớ về tuổi thơ: đĩa mít non luộc chấm kho quẹt, nồi mít kho thịt bốc khói hay bát gỏi mít trộn rau răm thơm lừng. Mít non rẻ, dễ tìm ở chợ và có vị bùi, ngọt nhẹ rất riêng. Bài viết này giới thiệu 4 món ngon từ mít non dễ làm, đậm vị quê nhà.

Trước khi vào bếp, bạn cần nắm cách chọn và sơ chế mít non để không bị dính nhựa tay, mít không thâm đen và không chát.

Chọn và sơ chế mít non đúng cách

Cách chọn mít non

• Chọn quả nhỏ, khoảng 1–2 kg, vỏ xanh, gai nhọn và sát nhau.
• Cuống tươi, khi cắt thấy nhựa trắng chảy ra nhiều là mít còn non.
• Ruột mít trắng ngà, chưa hình thành múi rõ, hạt còn mềm.
• Tránh quả có vết thâm, vỏ chuyển vàng hoặc mềm vì đã bắt đầu già.

Cách sơ chế không dính nhựa

1. Thoa một lớp dầu ăn lên tay và lưỡi dao, hoặc đeo găng tay.
2. Gọt bỏ lớp vỏ gai bên ngoài, cắt quả làm 4 theo chiều dọc, bỏ phần lõi cứng ở giữa.
3. Ngâm ngay mít vào thau nước có pha 1 muỗng canh muối và vài lát chanh hoặc 1 muỗng canh giấm khoảng 20 phút để mít không bị thâm và bớt nhựa.
4. Rửa lại nhiều lần đến khi nước trong.

Mẹo: nếu tay lỡ dính nhựa mít, dùng dầu ăn chà lên vết nhựa rồi rửa xà phòng sẽ sạch ngay.

1. Gỏi mít non tôm thịt

Món gỏi miền Trung với mít luộc xé sợi, trộn tôm, thịt ba chỉ, rau răm, đậu phộng rang và bánh tráng nướng. Vị chua ngọt hài hoà, rất hợp cho bữa trưa hè.

Nguyên liệu (4 người)

• 500 g mít non đã sơ chế
• 200 g tôm, 200 g thịt ba chỉ
• 1 bó rau răm, vài lá rau thơm, 50 g đậu phộng rang
• 2 tép tỏi, 2 quả ớt, 1 củ hành tím
• Nước trộn: 3 muỗng canh nước mắm, 3 muỗng canh đường, 3 muỗng canh nước cốt chanh
• Bánh tráng nướng để xúc gỏi

Cách làm

1. Luộc mít: cắt mít thành miếng lớn, luộc với chút muối khoảng 20–25 phút đến khi xiên đũa dễ dàng. Vớt ra ngâm nước lạnh, để ráo, rồi xé hoặc thái sợi mỏng.
2. Chuẩn bị tôm thịt: luộc thịt ba chỉ khoảng 20 phút, thái lát mỏng (cách luộc giống món thịt ba chỉ luộc). Tôm luộc chín, bóc vỏ, chẻ đôi.
3. Pha nước trộn: khuấy tan đường với nước mắm và chanh, thêm tỏi ớt băm.
4. Trộn gỏi: cho mít, hành tím thái mỏng, tôm thịt vào thau, rưới nước trộn, trộn đều, để 5 phút cho ngấm. Cho rau răm, rau thơm vào trộn nhẹ.
5. Trình bày: múc gỏi ra đĩa, rắc đậu phộng rang giã dập, ăn kèm bánh tráng nướng.

Nếu thích các món gỏi giòn chua, bạn có thể thử thêm gỏi măng tươi hoặc xem chuyên mục gỏi – salad.

2. Mít non kho thịt ba chỉ

Đây là món "đưa cơm" kinh điển. Mít ngấm nước kho mặn ngọt, mềm bùi, thịt ba chỉ béo ngậy, ăn với cơm nóng thì khó cưỡng.

Nguyên liệu

• 600 g mít non, 400 g thịt ba chỉ
• 3 củ hành tím, 3 tép tỏi, 1 muỗng cà phê tiêu
• 3 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê hạt nêm
• 1 muỗng canh nước màu (hoặc thắng đường), dầu ăn

Cách làm

1. Mít cắt miếng vuông khoảng 3 cm, luộc sơ 10 phút cho bớt nhựa, vớt ra để ráo.
2. Thịt ba chỉ cắt miếng vừa ăn, ướp với nước mắm, đường, hạt nêm, tiêu, nửa phần hành tỏi băm và nước màu trong 20 phút.
3. Phi thơm phần hành tỏi còn lại, cho thịt vào đảo săn khoảng 5 phút đến khi thịt ra bớt mỡ.
4. Cho mít vào đảo đều, thêm nước xâm xấp mặt. Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ, kho liu riu 30–40 phút đến khi nước sánh lại, mít thấm màu.
5. Nêm lại cho vừa, rắc tiêu, thêm vài lát ớt.

Cách kho này cũng tương tự món ba rọi kho tiêu. Bạn có thể thêm vài con tôm đất để nồi kho ngọt hơn, giống món tôm thịt kho măng.

3. Canh mít non nấu tôm

Canh mít non thanh ngọt, xơ mít mềm và thấm vị tôm, hợp với những ngày nóng bức. Một số vùng còn nấu mít non với cá hoặc sườn heo.

Nguyên liệu

• 400 g mít non, 200 g tôm tươi
• 1 củ hành tím, vài cọng hành lá, rau răm hoặc ngò gai
• 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê hạt nêm, chút tiêu

Cách làm

1. Mít thái lát mỏng, ngâm nước muối loãng. Tôm bóc vỏ, bỏ chỉ lưng, băm nhỏ một nửa, để nguyên một nửa. Ướp tôm với chút nước mắm, tiêu.
2. Phi thơm hành tím, cho tôm vào xào sơ đến khi đỏ.
3. Đổ khoảng 1 lít nước, đun sôi, cho mít vào, nấu lửa vừa khoảng 15–20 phút đến khi mít mềm.
4. Nêm nước mắm, hạt nêm vừa ăn. Tắt bếp, thêm hành lá, rau răm, rắc tiêu.

Mẹo: nấu mít với nồi không nắp trong 5 phút đầu để mùi nhựa bay đi, canh sẽ thơm hơn.

4. Mít non luộc chấm kho quẹt

Món dân dã nhất nhưng gợi nhớ nhiều nhất. Mít luộc bùi ngọt, chấm với chén kho quẹt mặn mặn, ngọt ngọt, cay nồng tóp mỡ.

Nguyên liệu

• 500 g mít non
• Kho quẹt: 100 g thịt mỡ hoặc ba chỉ, 30 g tôm khô, 3 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh đường, 2 củ hành tím, 2 quả ớt, tiêu

Cách làm

1. Mít cắt miếng to, luộc với nước muối khoảng 25 phút đến khi mềm. Vớt ra để ráo, cắt lát.
2. Tôm khô ngâm mềm. Thịt mỡ thái hạt lựu, rang lửa nhỏ đến khi ra mỡ và tóp vàng giòn.
3. Cho hành tím băm, tôm khô vào phi thơm. Thêm nước mắm, đường, 3 muỗng canh nước, đun lửa nhỏ đến khi hỗn hợp sánh sệt, khoảng 8–10 phút.
4. Thêm tiêu, ớt cắt lát. Chấm mít luộc khi kho quẹt còn ấm.

Kho quẹt cũng rất hợp chấm rau luộc như bắp cải, đậu bắp, cà tím.

Lỗi thường gặp khi nấu mít non

• Mít bị thâm đen: do không ngâm nước muối pha chanh ngay sau khi cắt.
• Mít bị chát, đắng: mít đã hơi già hoặc chưa luộc sơ bỏ nước đầu.
• Mít cứng, khó thấm: cắt miếng quá to hoặc kho chưa đủ thời gian. Hãy luộc sơ trước khi kho.
• Gỏi bị ra nước: mít luộc chưa vắt ráo, hoặc trộn nước gỏi quá sớm.

Biến tấu món mít non cho người ăn chay

Mít non có thớ xơ dai mềm, khi xé ra trông rất giống thịt gà, nên được dùng nhiều trong bếp chay. Bạn có thể đổi các công thức trên như sau:

• Gỏi mít chay: bỏ tôm thịt, thay bằng đậu hũ chiên thái sợi và nấm đùi gà xé. Nước trộn dùng nước tương thay nước mắm.
• Mít kho chay: kho mít với nấm rơm, đậu hũ chiên, nước dừa tươi và nước tương. Thêm chút sả đập dập cho thơm.
• Canh mít chay: nấu mít với nấm bào ngư, nêm muối, hạt nêm chay, rắc rau ngò gai.

Gợi ý mâm cơm quê từ mít non

Một mâm cơm 4 người có thể gồm: một đĩa gỏi mít khai vị, nồi mít kho thịt làm món mặn chính, bát canh mít nấu tôm và rổ rau luộc chấm kho quẹt. Để bữa ăn đỡ ngấy, bạn thêm một đĩa dưa leo hoặc dưa chua. Nếu nhà đông người, chỉ cần mua quả mít khoảng 2 kg là đủ cho cả bốn món. Phần mít luộc dư có thể cho vào hộp kín, để ngăn mát và dùng nấu canh hôm sau.

Giá trị dinh dưỡng của mít non

Mít non chứa nhiều nước và chất xơ, ít đường hơn hẳn mít chín. 100 g mít non ước tính cung cấp khoảng 50 kcal. Nhờ kết cấu xơ giống thịt, mít non còn được dùng trong nhiều món chay. Khi nấu, hãy hạn chế dầu mỡ và thịt mỡ nếu bạn đang ăn kiêng. Người có dạ dày yếu nên ăn mít đã nấu chín mềm và ăn vừa phải để tránh đầy bụng.

Câu hỏi thường gặp

Mít non mua về để được bao lâu?

Mít nguyên quả để nơi thoáng mát được 1–2 ngày. Mít đã sơ chế, luộc chín có thể để ngăn mát 2–3 ngày hoặc cấp đông dùng dần.

Mít non có ăn sống được không?

Không nên. Mít non sống có nhiều nhựa, chát và khó tiêu. Hãy luộc chín trước khi làm gỏi hay chế biến.

Làm sao để mít kho mềm mà không nát?

Luộc sơ khoảng 10 phút rồi kho lửa nhỏ, hạn chế đảo nhiều. Cắt miếng vừa phải, khoảng 3 cm, để mít chín đều.

Chỉ với một quả mít non, bạn đã có thể làm cả bữa cơm quê đầy đủ gỏi, kho, canh và món chấm. Hãy thử nấu cho cả nhà vào cuối tuần này và khám phá thêm các món ăn gia đình khác trên ResFood.