Rau nhút: cách sơ chế sạch và 4 món ngon dân dã cho cả nhà

Rau nhút, còn gọi là rau rút, là loại rau mọc dưới nước với những cọng xanh mảnh bọc lớp "phao" trắng xốp và lá nhỏ li ti như lá trinh nữ, khép lại khi chạm vào. Rau có vị ngọt mát, giòn sần sật, từ lâu đã là món ăn dân dã trong bữa cơm của người miền Tây và miền Trung. Ngày nay, rau nhút có mặt ở nhiều chợ và siêu thị, trở thành lựa chọn đổi vị thú vị cho các gia đình.

Tuy nhiên, vì là rau thủy sinh nên rau nhút cần được sơ chế kỹ và nấu chín để đảm bảo an toàn. Bài viết hướng dẫn bạn cách chọn, làm sạch rau nhút và 4 công thức món ngon dễ nấu.

Rau nhút có gì đặc biệt?

Rau nhút thuộc họ đậu, mọc ở ao, đầm, ruộng nước. Phần ăn được là đọt non và thân non. Rau có vị ngọt nhẹ, hơi béo, khi nấu chín vẫn giữ độ giòn đặc trưng.

Về dinh dưỡng, rau nhút giống nhiều loại rau xanh khác, cung cấp nước, chất xơ, một số vitamin và khoáng chất, năng lượng thấp, khoảng 30 kcal mỗi 100 g. Theo kinh nghiệm dân gian, rau nhút được xem là món "mát", thường dùng nấu canh vào mùa nóng. Bạn có thể ăn rau nhút như một phần của chế độ ăn nhiều rau, cân bằng, không nên xem đây là món có tác dụng chữa bệnh.

Cách chọn rau nhút tươi ngon

• Cọng non, mập: chọn cọng có đường kính vừa phải, bấm thấy giòn, gãy dễ dàng.
• Phao trắng, tươi: lớp phao xốp trắng, không thâm đen hay úng nước.
• Lá xanh tươi: lá non xanh mướt, không vàng úa, không có mùi lạ.
• Nguồn gốc rõ ràng: rau mọc trong môi trường nước có thể nhiễm bẩn, vì vậy nên mua ở nơi uy tín, có nguồn trồng sạch.

Rau nhút nhanh héo, nên mua về chế biến trong ngày. Nếu chưa nấu ngay, hãy bọc rau trong giấy báo ẩm, cho vào túi và để ngăn mát, dùng trong 1–2 ngày.

Cách sơ chế rau nhút sạch và an toàn

Đây là bước quan trọng nhất. Rau mọc dưới nước có thể mang theo bùn đất, vi khuẩn và ấu trùng ký sinh. Hãy làm theo các bước sau:

1. Tuốt bỏ phao trắng: dùng tay tuốt nhẹ lớp phao xốp bao quanh cọng. Phao chứa nhiều nước, dễ bám bẩn và làm món nhớt, kém ngon.
2. Bỏ rễ, lá già và phần gốc cứng: nhặt phần ngọn non và thân non, bẻ thành khúc dài khoảng 4–5 cm.
3. Rửa nhiều lần dưới vòi nước chảy: rửa từng nắm nhỏ, chà nhẹ thân rau để loại bỏ bùn đất.
4. Ngâm nước muối loãng: ngâm khoảng 10–15 phút, sau đó rửa lại 2–3 lần bằng nước sạch.
5. Để ráo trước khi nấu.

Lưu ý an toàn: không nên ăn rau nhút sống. Rau thủy sinh có nguy cơ mang ấu trùng sán lá. Hãy luôn nấu chín rau trước khi ăn, kể cả khi làm gỏi thì cũng cần chần qua nước sôi đủ lâu.

4 món ngon từ rau nhút

1. Canh chua cá lóc rau nhút

Món canh kinh điển của miền Tây, vị chua thanh từ me, ngọt từ cá và giòn mát của rau nhút.

Nguyên liệu cho 4 người: 1 con cá lóc khoảng 600 g, 300 g rau nhút đã sơ chế, 2 quả cà chua, 1/4 quả dứa, 100 g giá, 30 g me chua, ngò gai, rau om, ớt, tỏi phi.

Cách làm:

1. Cá làm sạch, khử tanh bằng muối và chanh, cắt khúc. Ướp chút nước mắm, tiêu.
2. Dầm me với nước ấm, lọc lấy nước cốt.
3. Đun sôi khoảng 1,2 lít nước, cho nước me và dứa vào, nêm đường, muối, nước mắm cho vị chua ngọt hài hoà.
4. Cho cá vào nấu lửa vừa khoảng 7–8 phút đến khi chín, hớt bọt.
5. Thêm cà chua, rau nhút, nấu thêm 2 phút để rau chín nhưng vẫn giòn. Cho giá, tắt bếp.
6. Rắc ngò gai, rau om, tỏi phi và ớt.

Bạn có thể tham khảo thêm cách nấu canh chua với các loại cá trong công thức canh cá lóc nấu măng chua hoặc đổi sang canh chua hải sản.

2. Rau nhút xào tỏi

Món xào nhanh, giữ được độ giòn xanh đặc trưng.

Nguyên liệu: 400 g rau nhút, 4 tép tỏi, 1 muỗng canh dầu ăn, 1 muỗng cà phê hạt nêm, chút nước mắm.

Cách làm:

1. Chần rau nhút qua nước sôi có chút muối khoảng 30–40 giây, vớt ra thả vào nước lạnh, để ráo.
2. Phi tỏi băm vàng thơm, cho rau vào xào lửa lớn khoảng 1–2 phút.
3. Nêm hạt nêm, rưới nước mắm vào mép chảo, đảo đều rồi tắt bếp.

Muốn món thêm đậm đà, bạn có thể xào cùng tôm hoặc thịt bò thái mỏng, tương tự cách làm thịt bò xào rau bí.

3. Canh chua tôm rau nhút

Nếu không có cá, tôm là lựa chọn nhanh gọn. Phi thơm hành, xào tôm bóc vỏ với cà chua cho ra màu đỏ, thêm nước và nước cốt me, nêm vừa vị. Khi nước sôi lại, cho rau nhút và giá vào, nấu thêm 2 phút, rắc ngò gai. Cách nấu tương tự món canh chua rau muống tôm, chỉ cần đổi loại rau.

4. Gỏi rau nhút tôm thịt

Món gỏi giòn mát, chua ngọt, hợp làm món khai vị.

Nguyên liệu: 300 g rau nhút, 150 g tôm luộc bóc vỏ, 150 g thịt ba chỉ luộc thái mỏng, 1 củ cà rốt nhỏ, rau răm, đậu phộng rang, hành phi. Nước trộn: 2 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh nước cốt chanh, tỏi ớt băm.

Cách làm:

1. Chần rau nhút trong nước sôi khoảng 1 phút cho chín hẳn, vớt ra ngâm nước lạnh đã đun sôi để nguội, để thật ráo.
2. Cà rốt thái sợi, bóp nhẹ với chút muối, rửa lại, vắt ráo.
3. Pha nước trộn cho tan đường. Trộn rau nhút, cà rốt, tôm, thịt với nước trộn, để 5 phút cho ngấm.
4. Thêm rau răm, rắc đậu phộng và hành phi khi ăn.

Phong cách món này gần với gỏi măng tươi, bạn có thể tham khảo cách pha nước trộn.

Mẹo giữ rau nhút giòn, xanh khi nấu

• Cho rau vào sau cùng: với món canh, chỉ thả rau nhút khi các nguyên liệu khác đã chín, nấu thêm khoảng 1–2 phút là đủ.
• Chần nhanh rồi ngâm nước lạnh: với món xào và gỏi, chần qua nước sôi có chút muối, vớt ra thả ngay vào nước lạnh đã đun sôi để nguội. Rau sẽ giữ màu xanh và độ giòn.
• Xào lửa lớn, thời gian ngắn: chảo phải nóng, đảo nhanh tay, không đậy nắp để rau không bị úa vàng.
• Không nêm muối quá sớm: muối làm rau ra nước, mềm nhũn. Hãy nêm khi rau gần chín.

Rau nhút trong bữa cơm vùng miền

Ở miền Tây Nam Bộ, rau nhút thường xuất hiện trong nồi canh chua cá lóc, cá linh mùa nước nổi hoặc ăn kèm lẩu mắm. Ở một số tỉnh miền Trung, người ta nấu canh rau nhút với tôm đất, tép, hoặc xào với thịt bò. Mỗi vùng một cách nấu, nhưng điểm chung là luôn tôn vinh độ giòn ngọt tự nhiên của loại rau đồng quê này.

Lưu ý khi ăn rau nhút

• Luôn nấu chín rau nhút, không ăn sống.
• Không nấu quá lâu, rau sẽ dai và mất độ giòn.
• Người có hệ tiêu hoá yếu, hay lạnh bụng nên ăn lượng vừa phải, kết hợp gừng, tiêu trong món ăn.
• Rau đã nấu chín nên ăn trong bữa, không để qua đêm ở nhiệt độ phòng.

Câu hỏi thường gặp

Rau nhút có cần tuốt phao không?

Nên tuốt bỏ. Lớp phao trắng xốp chứa nhiều nước, dễ giữ bùn đất và làm món canh bị nhớt. Bỏ phao giúp rau sạch hơn và giữ được độ giòn khi nấu.

Rau nhút có ăn sống được không?

Không nên. Rau nhút mọc dưới nước nên có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng. Bạn cần nấu chín hoặc chần kỹ trong nước sôi trước khi làm gỏi.

Phụ nữ mang thai có ăn rau nhút được không?

Có thể ăn rau nhút đã được sơ chế sạch và nấu chín, với lượng vừa phải như các loại rau khác. Nếu có bệnh lý hoặc lo ngại cụ thể, mẹ bầu nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Mua rau nhút về nhiều có bảo quản được lâu không?

Rau nhút rất mau héo nên tốt nhất dùng trong 1–2 ngày. Bạn có thể sơ chế sạch, chần sơ, để ráo rồi chia túi nhỏ cấp đông, dùng nấu canh trong khoảng 1–2 tuần, tuy độ giòn sẽ giảm đi đôi chút.

Rau nhút giòn mát, dễ nấu, là cách tuyệt vời để thay đổi bữa cơm hằng ngày bằng hương vị đồng quê. Chỉ cần sơ chế kỹ và nấu chín, cả nhà có thể yên tâm thưởng thức. Khám phá thêm nhiều món canh chua và món cá trong chuyên mục món cá nước ngọt trên ResFood.