Sắp xếp tủ lạnh ngăn nắp: giữ thức ăn tươi lâu, an toàn hơn

Bạn mở tủ lạnh và thấy hộp thức ăn thừa không nhớ từ ngày nào, rau héo nằm dưới đáy ngăn, túi thịt sống rỉ nước xuống đĩa trái cây? Đó là tình trạng chung của nhiều gian bếp. Biết cách sắp xếp tủ lạnh khoa học không chỉ giúp tủ gọn gàng mà còn giữ thức ăn tươi lâu hơn, hạn chế nhiễm khuẩn chéo và tiết kiệm tiền đi chợ.

Bài viết này hướng dẫn bạn sắp xếp từng ngăn, chọn hộp đựng, dán nhãn, rã đông an toàn và thiết lập thói quen dọn tủ hằng tuần.

Thiết lập nhiệt độ đúng trước tiên

• Ngăn mát: giữ ở khoảng 3–5°C. Trên 5°C, vi khuẩn phát triển nhanh hơn đáng kể.
• Ngăn đông: khoảng -18°C hoặc thấp hơn.
• Nếu tủ không có màn hình hiển thị, bạn có thể đặt một nhiệt kế nhỏ ở giữa ngăn mát để kiểm tra.
• Không để tủ quá đầy: hơi lạnh cần lưu thông. Nguyên tắc chung là chỉ chất khoảng 2/3 đến 3/4 dung tích.
• Hạn chế mở tủ lâu và mở nhiều lần; đóng kín cửa và kiểm tra gioăng cao su định kỳ.

Sơ đồ sắp xếp từng ngăn mát

Nguyên tắc vàng: đồ ăn liền ở trên, đồ sống ở dưới. Như vậy, nếu thịt cá sống có rỉ nước cũng không nhỏ xuống thức ăn đã chín.

Ngăn trên cùng: đồ ăn liền, đồ chín

Thức ăn thừa đã đậy kín, đồ nguội, sữa chua, phô mai, các món chế biến sẵn. Đây là khu vực nhiệt độ ổn định, thuận tiện lấy nhanh.

Ngăn giữa: trứng, sữa, đồ cần lạnh ổn định

Trứng nên để trong hộp ở ngăn giữa thay vì khay trên cánh cửa, vì cánh cửa có nhiệt độ dao động mỗi lần mở. Sữa tươi đã mở nắp cũng nên đặt ở đây.

Ngăn dưới cùng: thịt, cá, hải sản sống

Đặt thịt cá trong hộp kín hoặc khay có thành để hứng nước. Ngăn này thường lạnh nhất trong ngăn mát. Thịt cá sống nên nấu trong vòng 1–2 ngày, nếu chưa dùng thì chuyển sang ngăn đông.

Hộc rau củ

Dành riêng cho rau củ quả. Nên tách rau lá và trái cây chín (như táo, chuối) vì khí ethylene từ trái cây làm rau nhanh vàng úa. Bọc rau bằng khăn giấy để hút ẩm.

Cánh cửa tủ

Phù hợp với đồ ít hỏng: nước uống, nước chấm, tương ớt, tương cà, bơ, mứt. Không để sữa, trứng hay thực phẩm dễ hỏng ở đây.

Thời gian bảo quản tham khảo trong ngăn mát

• Thịt, cá, hải sản sống: khoảng 1–2 ngày.
• Thịt băm, nội tạng: khoảng 1 ngày.
• Thức ăn đã nấu chín: khoảng 2–3 ngày, trừ món canh rau nên dùng trong 1 ngày.
• Cơm nguội: khoảng 1 ngày, cần làm nguội nhanh và cất trong vòng 1–2 tiếng sau khi nấu.
• Trứng tươi: khoảng 3 tuần.
• Rau lá: khoảng 3–5 ngày; củ quả cứng như cà rốt, củ cải: 1–3 tuần.
• Sữa đã mở nắp: theo hướng dẫn trên bao bì, thường trong vài ngày.

Đây chỉ là mốc tham khảo. Hãy luôn quan sát màu sắc, mùi và kết cấu; khi có dấu hiệu bất thường, đừng tiếc mà hãy bỏ đi.

Một số món kho mặn như thịt kho hột vịt, cá cơm kho khô hay tôm rim mặn ngọt để được lâu hơn món canh, nhưng vẫn cần đậy kín và hâm sôi lại trước khi ăn.

Sắp xếp ngăn đông khoa học

Chia phần trước khi cấp đông

Thịt, cá mua về nên rửa sạch, thấm khô, chia thành từng phần vừa đủ một bữa rồi mới cấp đông. Cách này giúp bạn không phải rã đông cả khối lớn rồi cấp đông lại, vừa mất ngon vừa kém an toàn.

Ép dẹt và xếp đứng

Cho thịt băm, thịt thái vào túi zip, ép dẹt và đuổi hết không khí. Túi dẹt đông nhanh, rã đông nhanh và có thể xếp đứng như sách, rất tiết kiệm diện tích.

Phân khu rõ ràng

• Một ngăn cho thịt gia súc, gia cầm.
• Một ngăn cho cá, hải sản.
• Một ngăn cho rau củ đã chần, đồ chế biến sẵn (chả, giò, há cảo...).

Thời gian cấp đông tham khảo

Thịt cá ở -18°C có thể an toàn lâu dài, nhưng chất lượng ngon nhất trong khoảng 1–3 tháng với thịt băm, cá, hải sản và khoảng 3–6 tháng với thịt miếng. Sau thời gian này, thực phẩm dễ bị khô, cháy lạnh và mất mùi vị.

Hộp đựng và nhãn ngày: hai "vũ khí" nhỏ

• Dùng hộp kín, trong suốt: dễ nhìn thấy bên trong, hạn chế mùi bay lẫn. Hộp vuông, chữ nhật xếp chồng gọn hơn hộp tròn.
• Hộp thuỷ tinh cho đồ chua, đồ có dầu: không ám mùi, dễ vệ sinh.
• Dán nhãn: ghi tên món và ngày bảo quản bằng băng dính giấy và bút lông. Một thói quen nhỏ giúp bạn không phải đoán "hộp này từ hôm nào".
• Nguyên tắc vào trước – ra trước: đồ mua trước xếp ra phía ngoài để dùng trước, đồ mới xếp phía trong.
• Khay "ăn ngay": dành riêng một khay cho thực phẩm cần dùng sớm, cả nhà mở tủ là thấy.

Những thói quen giữ thức ăn tươi lâu

• Làm nguội nhanh trước khi cất: chia thức ăn nóng ra hộp nhỏ, để nguội bớt rồi cất trong vòng 1–2 tiếng. Không để thức ăn ngoài nhiệt độ phòng quá 2 tiếng.
• Không để thức ăn trong nồi: nồi lớn lâu nguội, chiếm chỗ và có thể ảnh hưởng thực phẩm xung quanh.
• Chỉ hâm phần cần ăn: múc ra một phần để hâm nóng, phần còn lại giữ nguyên trong tủ, tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.
• Ướp sẵn thông minh: một số món ngâm như cá hồi ngâm nước mắm cần bảo quản lạnh liên tục và dùng trong thời gian ngắn, nên làm lượng vừa đủ.
• Tận dụng đồ sắp hết hạn: rau củ còn lại cuối tuần có thể gom làm rau củ xào thập cẩm.

Rã đông an toàn

1. Trong ngăn mát: cách an toàn nhất. Chuyển thực phẩm từ ngăn đông xuống ngăn mát từ tối hôm trước. Thịt miếng nhỏ cần khoảng 8–12 tiếng.
2. Ngâm nước lạnh: để thực phẩm trong túi kín, ngâm ngập nước lạnh, thay nước mỗi 30 phút. Nấu ngay sau khi rã đông.
3. Lò vi sóng: dùng chế độ rã đông, sau đó nấu ngay vì một số phần có thể đã bắt đầu chín.

Không nên rã đông thịt cá ở nhiệt độ phòng nhiều giờ liền, và hạn chế cấp đông lại thực phẩm sống đã rã đông hoàn toàn.

Lịch dọn tủ lạnh

• Hằng tuần: trước khi đi chợ, kiểm tra và bỏ thực phẩm hỏng, lau các vết đổ, ghi danh sách những gì còn để lên thực đơn.
• Hằng tháng: tháo khay, rửa bằng nước ấm pha chút xà phòng loãng hoặc baking soda, lau khô trước khi lắp lại.
• Khử mùi: đặt một bát nhỏ baking soda, bã cà phê khô hoặc vài lát chanh trong tủ, thay mỗi tháng.

Mẹo cho tủ lạnh nhỏ, gia đình đông người

• Đi chợ 2–3 lần mỗi tuần thay vì dồn một lần, mỗi lần mua vừa đủ cho 2–3 ngày.
• Sơ chế ngay khi về: bỏ bao bì cồng kềnh, nhặt rau, cắt bỏ phần không dùng. Thực phẩm gọn hơn sẽ chiếm ít chỗ hơn nhiều.
• Dùng giỏ, khay chia ngăn: gom các lọ gia vị nhỏ, gói đồ ăn vặt vào một giỏ để lấy ra một lần, tránh lục tìm lâu làm thất thoát hơi lạnh.
• Cất đồ khô ra ngoài: nhiều thứ như hành tây, tỏi, khoai tây, bánh mì nguyên gói dùng trong ngày không cần chiếm chỗ trong tủ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên cho thức ăn còn nóng vào tủ lạnh?

Không nên cho cả nồi nóng vào. Hãy chia nhỏ ra hộp nông để nguội nhanh, khi bớt nóng thì cất ngay, không cần chờ nguội hẳn quá lâu ở nhiệt độ phòng.

Thức ăn để tủ lạnh qua đêm có ăn được không?

Phần lớn thức ăn chín được đậy kín và cất đúng cách có thể ăn trong 2–3 ngày. Cần hâm sôi kỹ, đặc biệt với canh, món có thịt cá. Rau lá xanh đã nấu nên ăn hết trong ngày.

Tủ lạnh có mùi hôi phải làm sao?

Tìm và loại bỏ nguồn gây mùi, lau sạch các khay bằng nước ấm pha baking soda, sau đó đặt chất khử mùi tự nhiên như bã cà phê hoặc than hoạt tính.

Trứng có cần rửa trước khi cho vào tủ không?

Không nên rửa, vì nước có thể làm mất lớp màng bảo vệ tự nhiên trên vỏ. Chỉ lau khô vết bẩn và rửa ngay trước khi dùng.

Một chiếc tủ lạnh ngăn nắp giúp bạn nấu nướng nhanh hơn, ít lãng phí và an tâm hơn về sức khoẻ cả nhà. Hãy bắt đầu từ việc sắp xếp lại một ngăn hôm nay. Đừng quên ghé ResFood để tìm thêm mẹo bếp hữu ích và công thức nấu ăn dễ làm cho gia đình.