Thực đơn Trung thu 4 món sum vầy: gỏi bưởi, gà nướng, canh, chè

Tết Trung thu không chỉ là đêm của trẻ em với đèn ông sao, bánh nướng bánh dẻo, mà còn là dịp để cả gia đình quây quần bên mâm cơm ấm cúng trước khi ra sân ngắm trăng. Một thực đơn Trung thu 4 món vừa đủ, nhẹ nhàng sẽ giúp bữa tối thêm trọn vẹn mà không làm mọi người quá no, vẫn còn chỗ cho miếng bánh và chén trà.

Thực đơn gợi ý dùng những nguyên liệu đặc trưng của mùa thu: bưởi, củ sen, hạt sen, long nhãn. Gồm món khai vị gỏi bưởi tôm thịt, món chính gà nướng ngũ vị, canh sườn củ sen và món tráng miệng chè hạt sen long nhãn. Định lượng cho khoảng 6 người.

Lên kế hoạch cho bữa tối Trung thu

• Trước 1 ngày: mua nguyên liệu, ướp gà để qua đêm trong ngăn mát, ngâm hạt sen khô nếu dùng loại khô.
• Buổi chiều: hầm canh sườn, nấu chè, luộc tôm thịt cho gỏi.
• Trước bữa 1 giờ: nướng gà, tách múi bưởi.
• Trước bữa 10 phút: trộn gỏi, hâm canh, bày mâm.

Với cách sắp xếp này, bạn sẽ không bị cuống khi khách và con cháu đến đông đủ.

Món 1: Gỏi bưởi tôm thịt

Bưởi là loại quả không thể thiếu trong mâm cỗ Trung thu. Gỏi bưởi chua ngọt, thanh mát là món khai vị lý tưởng giúp kích thích vị giác.

Nguyên liệu

• ½ quả bưởi da xanh (khoảng 500 g múi)
• 200 g tôm, 200 g thịt ba chỉ
• 1 củ cà rốt nhỏ, rau răm, húng lủi
• 2 muỗng canh đậu phộng rang, hành phi
• Nước trộn: 2 muỗng canh nước mắm, 1,5 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước cốt chanh, tỏi ớt băm

Cách làm

1. Bưởi bóc vỏ, tách múi, bỏ màng trắng và hạt, xé tơi tép bưởi.
2. Luộc thịt ba chỉ khoảng 20 phút, thái mỏng. Luộc tôm 2–3 phút, bóc vỏ, chẻ đôi.
3. Cà rốt bào sợi, bóp chút muối, vắt ráo.
4. Khuấy tan đường với nước mắm, chanh, tỏi ớt. Vì bưởi đã có vị chua, nên giảm chanh tùy độ chua của bưởi.
5. Ngay trước khi ăn, trộn bưởi, cà rốt, tôm, thịt với nước trộn và rau thơm. Rắc đậu phộng, hành phi.

Công thức chi tiết với nhiều biến tấu có trong bài gỏi bưởi trên ResFood.

Món 2: Gà nướng ngũ vị

Gà nướng thơm mùi ngũ vị hương, da vàng óng, là món chính "đinh" của mâm cơm, hợp với cả người lớn và trẻ nhỏ.

Nguyên liệu

• 1 con gà khoảng 1,5 kg hoặc 1,2 kg đùi gà
• 1 muỗng cà phê bột ngũ vị hương
• 2 muỗng canh mật ong, 2 muỗng canh nước tương, 1 muỗng canh dầu hào
• 4 tép tỏi, 3 củ hành tím, 1 muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng canh dầu ăn

Cách làm

1. Gà làm sạch, chà muối và gừng khử mùi, thấm khô. Nếu nướng nguyên con, khứa vài đường ở đùi và ức.
2. Trộn tỏi, hành tím băm với ngũ vị hương, nước tương, dầu hào, tiêu, một nửa phần mật ong. Xoa đều lên gà, cả trong bụng. Ướp ít nhất 2 giờ, tốt nhất qua đêm.
3. Làm nóng lò 200°C. Nướng gà nguyên con khoảng 50–60 phút, đùi gà khoảng 30–35 phút, giữa chừng lật mặt và quét thêm hỗn hợp mật ong pha dầu ăn.
4. Gà chín khi xiên que vào phần dày nhất ở đùi thấy nước chảy ra trong, không còn màu hồng.
5. Để gà nghỉ 10 phút trước khi chặt để thịt giữ nước.

Bạn có thể xem thêm công thức gà nướng ngũ vị với hướng dẫn nướng bằng nồi chiên không dầu.

Món 3: Canh sườn củ sen

Củ sen vào mùa thu bùi, giòn sần sật. Canh sườn củ sen ngọt thanh giúp cân bằng vị đậm của món gà nướng.

Nguyên liệu

• 600 g sườn non
• 400 g củ sen
• 1 củ cà rốt, 2 nhánh hành lá, ngò
• 2 lít nước, muối, nước mắm, hạt nêm

Cách làm

1. Sườn chặt miếng, chần qua nước sôi có chút muối khoảng 3 phút, rửa sạch.
2. Củ sen gọt vỏ, thái lát dày 0,5 cm, ngâm nước có vài giọt giấm để không bị thâm.
3. Cho sườn vào nồi với nước lạnh, đun sôi, hớt bọt, hầm lửa nhỏ khoảng 30 phút.
4. Thêm củ sen, hầm tiếp 20–25 phút đến khi củ sen bở nhẹ. Cho cà rốt vào nấu thêm 10 phút.
5. Nêm muối, nước mắm, hạt nêm vừa ăn, rắc hành ngò.

Xem thêm hướng dẫn chi tiết ở bài canh sườn củ sen.

Món 4: Chè hạt sen long nhãn

Món tráng miệng thanh nhẹ, ngọt dịu, rất hợp để dùng sau bữa tối và trước khi phá cỗ trông trăng.

Nguyên liệu

• 200 g hạt sen tươi hoặc 150 g hạt sen khô
• 100 g long nhãn khô
• 100–120 g đường phèn
• 1,2 lít nước, vài lá dứa

Cách làm

1. Hạt sen khô ngâm nước khoảng 2–3 giờ. Hạt sen tươi rửa sạch. Bỏ tâm sen nếu còn để chè không bị đắng.
2. Long nhãn rửa qua nước ấm, ngâm cho nở mềm.
3. Nấu hạt sen với nước và lá dứa khoảng 25–30 phút đến khi hạt sen chín bở nhưng còn nguyên hạt.
4. Cho đường phèn vào, khuấy tan. Thêm long nhãn, nấu thêm 5 phút rồi tắt bếp.
5. Có thể dùng nóng hoặc để nguội, thêm đá cho mát.

Lượng đường có thể điều chỉnh tùy khẩu vị, đặc biệt nếu nhà có người lớn tuổi hoặc cần hạn chế đồ ngọt.

Chọn nguyên liệu mùa thu ngon

• Bưởi: chọn quả nặng tay, vỏ mỏng, căng bóng, núm còn xanh. Bưởi da xanh, bưởi Diễn hay bưởi Năm Roi đều hợp làm gỏi.
• Củ sen: chọn củ to đều, vỏ màu vàng nâu nhạt, không có vết thâm hay nứt. Củ còn bùn bám thường tươi hơn củ đã rửa sạch.
• Hạt sen: hạt tươi màu trắng ngà, chắc tay. Hạt khô nên chọn loại hạt đều, không mốc, không có mùi lạ.
• Gà: gà ta hoặc gà thả vườn da vàng, thịt săn, hợp để nướng nguyên con. Gà công nghiệp mềm hơn, nướng nhanh hơn.

Phương án cho gia đình ăn chay

Rằm tháng Tám cũng là ngày nhiều gia đình ăn chay. Bạn có thể giữ nguyên khung 4 món và thay nguyên liệu:

• Gỏi bưởi chay: thay tôm thịt bằng đậu hũ chiên xé nhỏ và nấm đùi gà xào, nêm nước tương thay nước mắm.
• Món chính: chọn đậu hũ sốt mè hoặc nấm nướng ngũ vị.
• Canh: nấu canh củ sen với nấm đông cô, cà rốt, bắp ngọt, dùng nước hầm rau củ.
• Chè: chè hạt sen long nhãn vốn đã là món chay, giữ nguyên.

Bày mâm và không khí đêm rằm

• Đặt mâm cơm ở nơi thoáng như sân, ban công để vừa ăn vừa ngắm trăng.
• Trang trí bằng đèn lồng, đèn ông sao, thêm đĩa trái cây mùa thu như bưởi, hồng, na, thanh long.
• Sau bữa, bày bánh nướng, bánh dẻo cắt miếng nhỏ, pha một ấm trà nóng để cả nhà nhâm nhi.
• Cho trẻ con tham gia bày mâm cỗ, tỉa hoa quả để các bé hiểu thêm về ngày Tết Đoàn viên.

Mẹo và lỗi thường gặp

• Gỏi bưởi bị đắng: chưa bỏ hết màng trắng. Tách tép kỹ, chọn bưởi chín mọng.
• Gà nướng bị khô: nướng quá lâu hoặc nhiệt cao. Phủ giấy bạc khi da đã vàng, giảm nhiệt và để gà nghỉ trước khi chặt.
• Củ sen bị thâm: ngâm ngay vào nước có giấm hoặc chanh sau khi cắt.
• Chè bị đắng: sót tâm sen. Kiểm tra kỹ từng hạt trước khi nấu.

Nếu không có thời gian nấu, bạn có thể đặt bàn tại các nhà hàng món Việt để cả nhà cùng sum họp đêm rằm.

Câu hỏi thường gặp

Mâm cơm Trung thu cần những món gì?

Không có quy định cố định. Thông thường gồm một món khai vị, một món mặn chính, một món canh và món tráng miệng. Nên chọn món nhẹ nhàng vì sau bữa còn ăn bánh trung thu khá nhiều năng lượng.

Có thể thay gà nướng bằng món gì khác?

Bạn có thể thay bằng vịt quay, cá hấp, tôm rang hoặc sườn nướng mật ong. Chọn món dễ chia phần, phù hợp với số người ăn.

Chè hạt sen long nhãn để được bao lâu?

Chè để nguội, cho vào hộp kín, giữ ngăn mát dùng trong khoảng 2–3 ngày. Không nên để ở nhiệt độ phòng qua đêm.

Thực đơn này có hợp cho trẻ nhỏ không?

Có. Bạn chỉ cần giảm ớt trong gỏi, lọc xương gà và sườn cho trẻ. Chè hạt sen ngọt dịu cũng là món tráng miệng nhiều bé yêu thích.

Một bữa cơm đoàn viên đầm ấm với những món ăn mang hương vị mùa thu sẽ làm đêm rằm thêm ý nghĩa. Chúc gia đình bạn một mùa Trung thu vui vẻ, và hãy ghé ResFood để tìm thêm nhiều thực đơn sum họp khác.