Trái cây cho trẻ: chọn loại nào, ăn bao nhiêu và cho ăn đúng cách

Trái cây cho trẻ là một phần quan trọng trong bữa ăn hằng ngày. Trái cây cung cấp vitamin C, vitamin A, kali, chất xơ và nước, đồng thời có vị ngọt tự nhiên giúp trẻ dễ chấp nhận hơn so với rau. Tập cho trẻ thói quen ăn trái cây từ nhỏ cũng là cách xây dựng nền tảng ăn uống lành mạnh lâu dài.

Tuy vậy, cho trẻ ăn trái cây không chỉ đơn giản là gọt và đưa. Bố mẹ cần biết loại nào hợp với từng độ tuổi, ăn bao nhiêu là đủ, nên ăn nguyên quả hay uống nước ép, và cắt thế nào để tránh hóc. Bài viết dưới đây tổng hợp những nguyên tắc thực tế giúp bố mẹ tối ưu dinh dưỡng từ trái cây cho con.

Trái cây mang lại gì cho trẻ

• Vitamin C: Có nhiều trong cam, ổi, kiwi, dâu tây, đu đủ; góp phần vào hoạt động bình thường của hệ miễn dịch và giúp hấp thu sắt từ thực vật tốt hơn.
• Vitamin A (từ beta-caroten): Có trong xoài, đu đủ, dưa vàng, cần cho mắt và da.
• Chất xơ: Hỗ trợ tiêu hoá, giúp phòng táo bón khi ăn kèm đủ nước.
• Kali: Có nhiều trong chuối, bơ, dưa hấu.
• Nước: Dưa hấu, cam, bưởi giúp bổ sung nước, đặc biệt trong ngày nóng.
• Chất béo tốt: Bơ là loại trái cây hiếm hoi giàu chất béo không bão hoà, rất hợp với trẻ nhỏ.

Mỗi loại trái cây mạnh về một vài dưỡng chất, vì vậy ăn đa dạng màu sắc là cách đơn giản nhất để trẻ nhận đủ vi chất.

Trẻ nên ăn bao nhiêu trái cây mỗi ngày

Lượng trái cây phù hợp phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng và tổng khẩu phần ăn của trẻ. Dưới đây là mức tham khảo phổ biến:

• 6–12 tháng: Khoảng vài thìa đến nửa chén nhỏ trái cây nghiền hoặc cắt mềm mỗi ngày, xen kẽ trong bữa ăn dặm.
• 1–3 tuổi: Khoảng 1 chén nhỏ, tương đương khoảng 100–150 g trái cây mỗi ngày, chia 1–2 lần.
• 4–8 tuổi: Khoảng 150–200 g mỗi ngày.
• Trên 9 tuổi: Khoảng 200–300 g mỗi ngày, gần với khẩu phần người lớn.

Đây chỉ là mức ước tính. Nếu trẻ có vấn đề về cân nặng, tiêu hoá hoặc bệnh lý, bố mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có khẩu phần phù hợp.

Nên ăn nguyên quả hay uống nước ép

Ưu tiên cho trẻ ăn trái cây nguyên quả, cắt miếng hoặc nghiền, thay vì nước ép. Lý do:

• Nước ép mất phần lớn chất xơ, đường được hấp thu nhanh hơn.
• Trẻ uống nước ép nhiều dễ no, biếng ăn bữa chính và tăng nguy cơ sâu răng.
• Nhai trái cây giúp trẻ tập kỹ năng nhai và cảm nhận kết cấu thức ăn.

Các khuyến nghị nhi khoa thường không khuyến khích cho trẻ dưới 1 tuổi uống nước ép trái cây. Với trẻ lớn hơn, nếu uống, chỉ nên một lượng nhỏ, khoảng 120 ml mỗi ngày với trẻ 1–3 tuổi, nước ép nguyên chất không thêm đường, uống bằng cốc thay vì bình bú.

Gợi ý trái cây theo từng độ tuổi

Trẻ 6–12 tháng

Chọn trái cây mềm, dễ nghiền: chuối, bơ, đu đủ, xoài chín, lê và táo hấp chín. Bắt đầu với một loại, theo dõi 2–3 ngày trước khi thêm loại mới.

Trẻ 1–3 tuổi

Trẻ có thể ăn hầu hết trái cây phổ biến, nhưng cần cắt nhỏ, bỏ hạt, bỏ vỏ cứng. Thử thêm cam, quýt tách múi bỏ màng, dưa hấu, thanh long, dâu tây, kiwi.

Trẻ từ 4 tuổi trở lên

Trẻ có thể tự ăn trái cây cắt miếng, tự cầm nguyên quả nhỏ như quýt, chuối. Đây là giai đoạn tốt để cho trẻ tham gia chọn và chuẩn bị trái cây cùng bố mẹ.

Cách cắt trái cây an toàn, tránh hóc

Trẻ dưới 4 tuổi có đường thở nhỏ, dễ hóc với thức ăn tròn, trơn, cứng. Bố mẹ lưu ý:

• Nho, cà chua bi, việt quất lớn: cắt làm 4 theo chiều dọc.
• Táo, lê sống: bào sợi, thái lát thật mỏng hoặc hấp mềm với trẻ nhỏ.
• Bỏ hết hạt của dưa hấu, cam, nhãn, vải, chôm chôm.
• Nhãn, vải: bỏ hạt, xé nhỏ thịt quả với trẻ dưới 3 tuổi.
• Luôn cho trẻ ngồi ăn, không vừa chạy nhảy vừa ăn, và có người lớn bên cạnh.

Cách chọn trái cây tươi ngon, an toàn

• Chuối: Chọn quả chín vàng đều, có vài chấm nâu nhỏ là ngọt và mềm, dễ nghiền cho bé.
• Bơ: Bóp nhẹ thấy hơi mềm, cuống còn xanh. Bơ quá mềm, thâm đen bên trong nên bỏ.
• Cam, quýt: Cầm nặng tay, vỏ mỏng, căng bóng, nhiều nước.
• Xoài, đu đủ: Chín tự nhiên, thơm nhẹ ở cuống, không có vết dập úng.
• Dưa hấu: Vỏ xanh đậm, gõ nghe tiếng trầm, phần tiếp đất có màu vàng.

Hạn chế mua trái cây đã cắt sẵn ở ngoài vì khó đảm bảo vệ sinh. Ưu tiên trái cây theo mùa vừa ngon, vừa rẻ và thường tươi hơn.

Thời điểm cho trẻ ăn trái cây

• Bữa phụ: Giữa buổi sáng hoặc giữa buổi chiều là thời điểm lý tưởng, giúp trẻ không quá đói trước bữa chính.
• Tráng miệng: Một lượng nhỏ sau bữa chính khoảng 30 phút, không nên cho ăn quá nhiều ngay trước bữa để trẻ không bỏ cơm.
• Kết hợp trong món ăn: Thêm trái cây vào cháo yến mạch, sữa chua, bánh, salad.

5 cách chế biến trái cây hấp dẫn cho trẻ

1. Sữa chua trái cây nhiều tầng

Xếp xen kẽ sữa chua không đường với chuối, xoài, dâu tây cắt hạt lựu trong ly nhỏ. Trẻ sẽ thích thú với các lớp màu.

2. Salad trái cây sốt sữa chua

Táo, lê, dưa hấu, nho cắt nhỏ trộn sốt sữa chua với chút nước cam. Tham khảo thêm công thức salad táo giòn ngọt dễ làm.

3. Yến mạch chuối bơ

Nấu yến mạch với sữa, nghiền chuối chín vào thay đường, thêm vài lát bơ. Món này rất hợp bữa sáng. Bạn có thể tham khảo cách làm yến mạch bơ trứng chần rồi điều chỉnh cho bé.

4. Kem que trái cây tự làm

Xay nhuyễn xoài, dâu tây hoặc dưa hấu với sữa chua, đổ khuôn và cấp đông khoảng 4–6 tiếng. Món này giải nhiệt ngày hè mà không cần thêm đường.

5. Món mặn có trái cây

Trái cây không chỉ dùng để tráng miệng. Dứa, xoài, táo đều có thể kết hợp với món mặn để kích thích vị giác. Ví dụ, cơm chiên dứa nhiều màu sắc thường được trẻ rất thích. Bí đỏ tuy là rau củ nhưng có vị ngọt tự nhiên, có thể làm bánh flan bí đỏ cho bữa phụ.

Những lưu ý khi cho trẻ ăn trái cây

• Rửa kỹ trái cây dưới vòi nước chảy trước khi gọt, kể cả loại bỏ vỏ.
• Chọn trái cây đúng mùa, nguồn gốc rõ ràng, chín tự nhiên.
• Không thêm đường, sữa đặc hay mật ong vào trái cây cho trẻ; không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.
• Theo dõi dị ứng khi cho ăn loại mới, nhất là dâu tây, kiwi, xoài. Nếu thấy mẩn đỏ, ngứa quanh miệng, nôn hoặc khó thở, ngừng ngay và đưa trẻ đi khám.
• Trẻ bị tiêu chảy nên hạn chế trái cây nhiều đường như nước ép; trẻ táo bón có thể tăng các loại nhiều xơ như đu đủ, lê, thanh long. Nên hỏi bác sĩ khi tình trạng kéo dài.
• Trái cây đã cắt nên ăn trong vòng 1–2 giờ, bảo quản lạnh nếu chưa dùng.

Muốn có thêm ý tưởng cho thực đơn của con, bố mẹ có thể xem mục món cho trẻ em trên ResFood.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ không chịu ăn trái cây thì làm sao?

Hãy thử nhiều dạng khác nhau: nghiền, cắt que, làm sinh tố đặc, kem que, trộn sữa chua. Cho trẻ cùng chọn trái cây ở chợ và ăn cùng bố mẹ. Kiên nhẫn cho trẻ thử lại nhiều lần.

Trái cây có thay được rau xanh không?

Không hoàn toàn. Rau và trái cây bổ sung cho nhau, rau thường ít đường hơn và cung cấp những vi chất khác. Trẻ nên ăn cả hai mỗi ngày.

Có nên cho trẻ ăn trái cây sấy?

Trái cây sấy rất đặc đường, dính răng và dễ gây hóc với trẻ nhỏ. Nếu dùng, chọn loại không thêm đường, cắt nhỏ và cho trẻ lớn ăn lượng ít.

Ăn trái cây buổi tối có được không?

Được, miễn là lượng vừa phải và không quá sát giờ ngủ. Nên đánh răng cho trẻ sau khi ăn.

Trái cây là món quà ngọt ngào và lành mạnh cho trẻ khi được chọn đúng và cho ăn đúng cách. Hãy bắt đầu từ những miếng trái cây đầy màu sắc và tìm thêm nhiều món cho bé trên ResFood nhé.