Bánh quy mè đen giòn thơm: cách làm tại nhà dịp Vu Lan

Bánh quy mè đen có màu đen tuyền lạ mắt, vị bùi béo đặc trưng và mùi thơm rang nồng nàn. Món bánh này dễ làm, nguyên liệu đơn giản, có thể làm phiên bản chay, rất phù hợp để dâng cúng hoặc làm quà biếu cha mẹ trong dịp Vu Lan. Một hộp bánh tự tay nướng, đựng trong lọ thuỷ tinh xinh xắn, luôn mang nhiều tình cảm hơn món quà mua sẵn.

Trong bài này, chúng mình chia sẻ hai công thức: bánh quy mè đen bơ truyền thống và bánh quy mè đen chay không trứng, không bơ. Kèm theo là các mẹo để bánh giòn lâu, không bị đắng và cách bảo quản được nhiều ngày.

Mè đen và lý do được yêu thích

Mè đen (vừng đen) là loại hạt quen thuộc trong ẩm thực Á Đông, thường dùng nấu chè, làm muối mè, rắc lên bánh. Mè đen chứa chất béo không bão hoà, đạm thực vật, chất xơ cùng một số khoáng chất như canxi, sắt, magie. Trong một muỗng canh mè (khoảng 9 g) có khoảng 50 kcal.

Nhờ hương vị bùi béo, mè đen được nhiều người lớn tuổi ưa chuộng. Tuy nhiên, bánh quy vẫn là món ăn vặt có đường và chất béo, bạn nên dùng vừa phải, không xem đây là thực phẩm chữa bệnh.

Cách chọn và rang mè đen

• Chọn mè: hạt đều, khô, đen bóng, không có mùi hôi dầu hay mốc.
• Vo mè: cho mè vào tô nước, gạn bỏ phần sạn chìm dưới đáy và vỏ trấu nổi trên mặt. Để ráo.
• Rang mè: rang trên chảo khô ở lửa nhỏ, đảo liên tục khoảng 6–8 phút đến khi hạt nổ lách tách và dậy mùi thơm. Không rang lửa to vì mè dễ cháy, gây đắng.
• Xay mè: để nguội rồi xay hoặc giã thô một nửa lượng mè để bánh có cả vị mịn lẫn hạt giòn.

Công thức 1: Bánh quy mè đen bơ truyền thống

Nguyên liệu (khoảng 30 chiếc)

• 150 g bột mì đa dụng
• 60 g mè đen rang (30 g xay mịn, 30 g để nguyên hạt)
• 90 g bơ lạt, để mềm ở nhiệt độ phòng
• 60 g đường (có thể giảm còn 45 g nếu thích ít ngọt)
• 1 quả trứng gà nhỏ (khoảng 45 g)
• ¼ muỗng cà phê muối
• ½ muỗng cà phê bột nở (baking powder)
• Vài giọt vani (tuỳ chọn)

Cách làm

1. Đánh bơ đường: cho bơ mềm và đường vào tô, đánh bằng phới hoặc máy đánh trứng tốc độ thấp khoảng 2–3 phút đến khi hỗn hợp bông nhẹ, chuyển màu nhạt.
2. Thêm trứng: đánh tan trứng, cho từ từ vào bơ, mỗi lần một ít, đánh đều để không bị tách nước. Thêm vani.
3. Trộn bột: rây bột mì, bột nở, muối vào tô. Thêm mè đen xay và mè nguyên hạt. Dùng phới dẹt trộn theo kiểu "cắt và gập" đến khi bột vừa quyện, không nhào quá lâu để bánh không bị cứng.
4. Nghỉ bột: vo bột thành khối, bọc màng thực phẩm, để ngăn mát khoảng 30 phút. Bột lạnh sẽ dễ cán và bánh ít bị chảy khi nướng.
5. Tạo hình: cán bột dày khoảng 4–5 mm giữa hai tấm giấy nến, dùng khuôn cắt hình tròn hoặc hoa. Cách khác là vo viên khoảng 12 g rồi ấn dẹt bằng đáy cốc.
6. Nướng: làm nóng lò 170°C. Xếp bánh cách nhau khoảng 2 cm trên khay lót giấy nến, nướng 12–15 phút. Bánh mè đen khó nhận biết độ chín qua màu, bạn hãy quan sát viền bánh khô lại, bề mặt không còn bóng ướt.
7. Làm nguội: để bánh nguội trên khay 5 phút rồi chuyển sang giá lưới. Bánh sẽ giòn hẳn khi nguội hoàn toàn.

Công thức 2: Bánh quy mè đen chay (không trứng, không bơ)

Phiên bản này phù hợp cho ngày rằm, người ăn chay hoặc muốn giảm chất béo bão hoà.

Nguyên liệu (khoảng 25 chiếc)

• 120 g bột mì đa dụng
• 30 g bột yến mạch xay mịn
• 50 g mè đen rang
• 50 ml dầu ăn thực vật (dầu hướng dương, dầu đậu nành)
• 50 g đường nâu
• 40 ml sữa đậu nành không đường hoặc nước lọc
• ¼ muỗng cà phê muối, ½ muỗng cà phê bột nở

Cách làm

1. Khuấy dầu, đường nâu, sữa đậu nành trong tô đến khi đường gần tan.
2. Thêm bột mì, bột yến mạch, bột nở, muối, mè đen. Trộn đến khi thành khối bột mềm, không dính tay. Nếu bột khô, thêm 1 muỗng canh sữa đậu nành.
3. Vo viên khoảng 12 g, ấn dẹt dày 5 mm.
4. Nướng 165°C khoảng 15–18 phút. Bánh chay thường cần lâu hơn một chút để giòn.

Làm bằng nồi chiên không dầu

Nếu không có lò nướng, bạn lót giấy nến có đục lỗ vào giỏ nồi chiên, xếp một lớp bánh. Nướng ở 150–160°C khoảng 10–12 phút, mở kiểm tra từ phút thứ 8 vì nồi chiên nóng nhanh hơn lò.

Mẹo để bánh quy mè đen giòn và thơm

• Rang mè vừa tới: đây là yếu tố quyết định hương vị. Mè sống làm bánh hăng, mè cháy làm bánh đắng.
• Không nhào bột quá lâu: bột mì phát triển gluten khiến bánh dai và cứng.
• Đều độ dày: bánh dày mỏng khác nhau sẽ chín không đều, chỗ cháy chỗ mềm.
• Thêm hương vị: bạn có thể thêm 1 muỗng canh mật ong hoặc chút gừng bột để bánh ấm vị hơn.
• Trang trí: rắc thêm mè trắng hoặc ấn một hạt hạnh nhân lên mặt bánh cho đẹp mắt.

Lỗi thường gặp

• Bánh bị chảy, loang: bơ quá mềm hoặc bột chưa được làm lạnh.
• Bánh mềm sau khi nguội: nướng chưa đủ thời gian hoặc bảo quản không kín.
• Bánh có vị đắng: mè rang cháy hoặc nướng nhiệt quá cao.
• Đáy bánh cháy: khay đặt quá gần thanh nhiệt dưới. Hãy đặt khay ở giữa lò.

Đóng gói bánh làm quà biếu

Để hộp bánh trông chỉn chu khi biếu tặng, bạn có thể xếp bánh vào lọ thuỷ tinh miệng rộng, lót giấy nến giữa các lớp. Buộc thêm một sợi dây cói hoặc ruy băng màu nâu, kèm tấm thiệp nhỏ ghi lời cảm ơn cha mẹ. Với hộp giấy, nên chọn loại có lớp lót chống dầu và đặt túi hút ẩm dưới đáy. Hãy đóng gói khi bánh đã nguội hẳn để tránh hơi nước làm bánh mềm.

Bảo quản và cách dùng

Bánh nguội hoàn toàn mới cho vào hộp kín hoặc lọ thuỷ tinh, có thể bỏ thêm gói hút ẩm thực phẩm. Bánh giữ giòn khoảng 7–10 ngày ở nơi khô ráo, thoáng mát. Nếu bánh bị mềm, bạn nướng lại ở 150°C khoảng 3–5 phút.

Mỗi chiếc bánh quy mè đen cỡ 12 g cung cấp khoảng 55–65 kcal. Bạn có thể dùng 2–3 chiếc với một tách trà nóng vào buổi chiều. Người cần kiểm soát đường huyết nên giảm lượng đường trong công thức và hỏi thêm ý kiến bác sĩ về khẩu phần ăn vặt phù hợp.

Người bị dị ứng mè (vừng) tuyệt đối không nên dùng bánh này. Khi biếu tặng, bạn nên ghi chú thành phần để người nhận biết.

Gợi ý thêm cho mâm quà Vu Lan

Bên cạnh bánh quy mè đen, bạn có thể chuẩn bị thêm vài món ngọt nhẹ nhàng để biếu ông bà, cha mẹ:

• Bánh flan bí đỏ mềm mịn, ngọt dịu.
• Sen lắc phô mai cho những người thích món ăn vặt mới lạ.
• Bánh bột lọc Huế làm phiên bản nhân chay cho ngày rằm.

Ngoài ra, mè đen còn dùng làm nước sốt trộn rau, như món đậu hũ sốt mè thanh đạm. Xem thêm nhiều món ngọt khác tại danh mục bánh và ăn vặt.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng mè đen chưa rang để làm bánh không?

Có thể, vì mè vẫn chín khi nướng, nhưng bánh sẽ kém thơm. Rang mè trước giúp hương vị đậm và bùi hơn rất nhiều.

Thay bột mì bằng bột gì để làm bánh không gluten?

Bạn có thể dùng hỗn hợp bột gạo và bột hạnh nhân. Bánh sẽ giòn xốp kiểu khác và dễ vỡ hơn, nên cán dày một chút và để nguội kỹ trước khi lấy khỏi khay.

Bánh quy mè đen có phù hợp với người ăn kiêng không?

Bánh vẫn chứa đường và chất béo nên chỉ nên ăn lượng nhỏ. Bạn có thể giảm đường, dùng bột yến mạch thay một phần bột mì để bánh no lâu hơn.

Làm sao biết bánh đã chín khi màu bánh đen?

Hãy quan sát viền bánh khô và hơi cứng, bề mặt không còn bóng. Bạn có thể nướng thử 1–2 chiếc, để nguội rồi bẻ ra kiểm tra trước khi nướng cả mẻ.

Chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc, bạn đã có một mẻ bánh quy mè đen giòn thơm để biếu cha mẹ mùa Vu Lan. Chúc bạn thành công và đừng quên ghé ResFood để tìm thêm nhiều công thức bánh và món ăn vặt dễ làm.