Canh ngày nắng nóng: 6 món canh mát dễ nấu, cả nhà ăn ngon cơm

Những ngày nắng gay gắt, nhiều người thấy ngán đồ chiên xào và chỉ muốn có bát canh mát để chan cơm. Một món canh ngày nắng nóng đúng điệu thường có vị thanh, hơi chua nhẹ hoặc ngọt mát từ rau củ, nấu nhanh và không nhiều dầu mỡ.

Dưới đây là 6 món canh quen thuộc, dễ nấu, nguyên liệu có sẵn ở chợ. Mỗi món đều có định lượng cho khoảng 3–4 người ăn và các bước gọn gàng để bạn có thể vào bếp ngay sau giờ làm.

Nguyên tắc nấu canh mát cho ngày hè

• Chọn rau có tính mát: mồng tơi, rau đay, rau ngót, bí đao, bầu, mướp, khổ qua, rau muống.
• Thêm vị chua dịu: sấu, me, cà chua, dứa, khế giúp canh dễ ăn và kích thích vị giác.
• Ít dầu mỡ: hạn chế phi hành quá nhiều dầu, vớt bọt kỹ khi nấu xương.
• Nấu nhanh, giữ rau xanh: rau lá cho vào sau cùng, đun vừa chín để giữ màu và vị ngọt.
• Nêm nhạt vừa phải: ngày nóng cơ thể mất nhiều nước, nhưng canh quá mặn sẽ khiến bạn khát hơn.

1. Canh cua rau đay mồng tơi

Món canh kinh điển của mùa hè miền Bắc, vị ngọt từ cua đồng, rau nhớt mát.

Nguyên liệu: 300 g cua đồng xay sẵn, 1 bó rau đay, 1 bó mồng tơi, 1 quả mướp nhỏ (tuỳ chọn), 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng canh nước mắm.

1. Hoà cua với khoảng 1,2 lít nước, lọc qua rây, bỏ bã. Thêm chút muối để gạch cua dễ đóng tảng.
2. Đun lửa vừa, khuấy nhẹ một chiều cho đến khi nước gần sôi, sau đó ngừng khuấy.
3. Khi riêu cua nổi thành mảng, hạ nhỏ lửa, cho rau đay, mồng tơi, mướp vào. Đun thêm 3 phút.
4. Nêm nước mắm, tắt bếp. Ăn kèm cà pháo muối là chuẩn vị.

Nếu thích, bạn thử biến tấu với canh bí ngòi nấu cua đồng cũng rất thanh mát.

2. Canh chua rau muống nấu tôm

Vị chua nhẹ từ me hoặc cà chua, vị ngọt của tôm và rau muống giòn.

Nguyên liệu: 200 g tôm, 1 bó rau muống, 2 quả cà chua, 1 muỗng canh me chua (hoặc 2 quả sấu), hành tím, rau ngổ, nước mắm.

1. Tôm bóc vỏ, bỏ chỉ. Rau muống nhặt ngọn, chẻ đôi cọng to.
2. Phi thơm hành tím, xào tôm và cà chua khoảng 2 phút.
3. Đổ 1 lít nước, cho me vào. Khi sôi, dầm me lọc bỏ hạt.
4. Cho rau muống vào, đun 2 phút, nêm nước mắm, chút đường. Rắc rau ngổ rồi tắt bếp.

Công thức chi tiết có tại canh chua rau muống tôm.

3. Canh sấu nấu sườn

Món canh chua dịu đặc trưng của Hà Nội vào hè, hương thơm của sấu rất dễ chịu.

Nguyên liệu: 400 g sườn non, 6–8 quả sấu xanh, 2 quả cà chua, hành lá, thì là, nước mắm.

1. Sườn chặt miếng nhỏ, chần qua nước sôi 2 phút, rửa sạch.
2. Cho sườn vào nồi với 1,5 lít nước, hầm lửa nhỏ khoảng 30 phút, vớt bọt.
3. Sấu gọt vỏ, cho vào hầm cùng khoảng 10 phút đến khi sấu mềm, dầm nhẹ để ra vị chua.
4. Thêm cà chua, nêm vừa ăn, rắc hành lá, thì là.

Xem thêm cách làm canh sấu nấu sườn để nấu chuẩn vị Hà thành.

4. Canh khổ qua nấu sườn

Vị đắng nhẹ hậu ngọt của khổ qua là món canh quen thuộc ngày hè ở miền Nam.

Nguyên liệu: 2 quả khổ qua, 300 g sườn non, hành lá, ngò, hạt nêm, nước mắm.

1. Sườn chần sơ, hầm với 1,2 lít nước khoảng 25 phút.
2. Khổ qua bổ đôi, bỏ ruột, cắt miếng. Ngâm nước muối loãng 10 phút để bớt đắng.
3. Cho khổ qua vào nồi, đun khoảng 7–8 phút đến khi khổ qua chín mềm nhưng vẫn xanh.
4. Nêm nước mắm, hạt nêm, rắc hành ngò.

Bạn tham khảo thêm công thức canh khổ qua nấu sườn.

5. Canh bầu nấu nghêu

Nghêu ngọt nước, bầu non mềm mát, nấu chưa đến 20 phút.

Nguyên liệu: 500 g nghêu, 1 trái bầu non (khoảng 500 g), 1 nhánh gừng, hành lá, nước mắm.

1. Nghêu ngâm nước vo gạo có vài lát ớt khoảng 2 giờ để nhả cát, rửa sạch.
2. Luộc nghêu với gừng và 1 lít nước đến khi nghêu mở miệng. Bỏ những con không mở. Tách thịt, lọc nước luộc để lắng cát.
3. Bầu gọt vỏ, cắt sợi hoặc miếng mỏng. Đun sôi nước nghêu, cho bầu vào nấu khoảng 4 phút.
4. Thêm thịt nghêu, nêm nước mắm, rắc hành lá.

Công thức tham khảo: canh bầu nấu nghêu.

6. Canh cá lóc nấu rau ngót

Rau ngót mát, cá lóc ngọt thịt, phù hợp cả người lớn tuổi và trẻ nhỏ.

Nguyên liệu: 300 g phi lê cá lóc, 1 bó rau ngót, 1 củ hành tím, 1 nhánh gừng, nước mắm, tiêu.

1. Cá lóc rửa với muối, cắt lát mỏng, ướp chút nước mắm, tiêu, gừng băm 10 phút.
2. Rau ngót tuốt lá, vò nhẹ cho dậy mùi.
3. Phi hành tím, xào sơ cá cho săn, đổ 1 lít nước, đun sôi, vớt bọt.
4. Cho rau ngót vào, đun khoảng 3 phút, nêm vừa ăn.

Hướng dẫn chi tiết tại canh cá lóc nấu rau ngót.

Mẹo nấu canh trong, rau xanh, không bị tanh

• Vớt bọt thường xuyên khi nấu xương, thịt, cá để nước canh trong.
• Không đậy vung khi nấu rau xanh, rau sẽ giữ được màu tươi.
• Khử tanh cá bằng gừng, hành tím và xào sơ cá trước khi đổ nước.
• Nêm cuối cùng: nêm khi canh gần xong giúp dễ kiểm soát độ mặn.
• Ăn trong ngày: canh rau để qua đêm dễ mất màu, mất vị và không an toàn. Nếu còn thừa, hãy để nguội nhanh rồi cất tủ lạnh, hâm sôi lại trước khi ăn.

Chọn và bảo quản nguyên liệu khi trời nóng

Nhiệt độ cao khiến thực phẩm tươi sống nhanh hỏng hơn bình thường. Vài lưu ý để món canh vừa ngon vừa an toàn:

• Đi chợ sáng sớm: rau, cá, tôm buổi sáng tươi hơn. Nếu đi chợ chiều, ưu tiên quầy có bảo quản lạnh.
• Cua đồng và nghêu: chọn con còn sống, cua cựa mạnh, nghêu khép chặt miệng. Cua xay sẵn nên nấu ngay trong vài giờ.
• Cá, tôm: mắt trong, thịt chắc, không có mùi lạ. Về nhà sơ chế ngay rồi cho vào ngăn mát nếu chưa nấu.
• Rau lá: chọn rau tươi, không dập úng. Bọc rau trong khăn giấy, cho vào túi có lỗ thoáng rồi để ngăn rau củ tủ lạnh.
• Chuyển thực phẩm nhanh: không để thịt, cá trong cốp xe hoặc túi kín dưới nắng quá lâu. Có thể mang túi giữ nhiệt khi đi chợ xa.

Về dinh dưỡng, một bát canh rau nấu tôm, cá hay sườn thường cung cấp khoảng 80–180 kcal, tuỳ lượng thịt và dầu. Canh giúp bổ sung nước, chất xơ và một phần đạm cho bữa ăn. Người cần ăn nhạt vì bệnh lý huyết áp hoặc thận nên giảm nước mắm, hạt nêm và hỏi ý kiến bác sĩ về lượng muối phù hợp.

Gợi ý thực đơn tuần với canh mát

Bạn có thể xoay vòng các món canh trên trong tuần để bữa cơm không nhàm chán:

• Thứ hai: canh cua rau đay, cà pháo, đậu rán.
• Thứ ba: canh chua rau muống tôm, cá kho.
• Thứ tư: canh sấu nấu sườn, rau luộc chấm trứng.
• Thứ năm: canh khổ qua, thịt rang.
• Thứ sáu: canh bầu nấu nghêu, trứng chiên.
• Cuối tuần: canh cá rau ngót, gà luộc.

Ngoài canh, ngày nóng bạn nên uống đủ nước, ăn thêm trái cây tươi và hạn chế đồ uống có đường hoặc có cồn.

Câu hỏi thường gặp

Canh rau để qua đêm có ăn được không?

Không nên. Canh rau để lâu, nhất là ở nhiệt độ phòng ngày nóng, dễ bị hỏng và mất chất. Hãy nấu vừa đủ ăn trong bữa.

Làm sao để canh cua không bị vỡ riêu?

Hãy khuấy nhẹ khi nước còn nguội, ngừng khuấy khi nước gần sôi và hạ nhỏ lửa ngay khi riêu nổi. Thêm chút muối khi lọc cua cũng giúp riêu đóng tảng đẹp hơn.

Có món canh mát nào cho người ăn chay?

Bạn có thể nấu canh mồng tơi nấu nấm, canh bí đao đậu hũ, canh chua chay với dứa, cà chua, đậu bắp. Chỉ cần thay tôm cá bằng nấm và đậu hũ, nêm hạt nêm chay.

Chỉ cần một bát canh mát, bữa cơm ngày nắng nóng đã trở nên dễ chịu hơn rất nhiều. Hãy lưu lại 6 món canh này và tìm thêm nhiều công thức canh thanh mát khác trên ResFood để thực đơn mỗi ngày luôn phong phú.