Giấm táo có tác dụng gì? Lợi ích, cách dùng an toàn trong bếp

Giấm táo được làm từ nước ép táo lên men hai lần: lần đầu men biến đường thành rượu, lần sau vi khuẩn axetic chuyển rượu thành axit axetic. Kết quả là một loại giấm vàng hổ phách, chua dịu, thoang thoảng mùi táo. Ngoài vai trò gia vị, giấm táo còn được nhiều người nhắc tới như một "thần dược". Vậy giấm táo có tác dụng gì thật sự, và dùng thế nào cho đúng?

Bài viết này tổng hợp những lợi ích được nhắc đến nhiều, mức độ đáng tin của từng điều, cách dùng giấm táo trong nấu nướng và những lưu ý an toàn quan trọng mà bạn nên biết trước khi uống hằng ngày.

Giấm táo chứa gì?

Thành phần chính của giấm táo là nước và axit axetic, thường chiếm khoảng 4–6%. Ngoài ra có một lượng nhỏ axit hữu cơ khác, một ít khoáng chất như kali và hợp chất polyphenol từ táo. Giấm táo gần như không chứa chất béo, đạm và rất ít năng lượng, mỗi muỗng canh chỉ khoảng 3 kcal.

Loại giấm táo chưa lọc thường có lớp cặn mờ lắng ở đáy chai, hay được gọi là "giấm mẹ". Đây là tập hợp men và vi khuẩn từ quá trình lên men. Lớp cặn này không độc hại, nhưng giá trị sức khoẻ của nó vẫn chưa được chứng minh rõ ràng.

Những lợi ích của giấm táo được nhắc tới nhiều

Cần nói rõ: giấm táo không phải thuốc. Phần lớn nghiên cứu về giấm có quy mô nhỏ, ngắn hạn. Dưới đây là những điểm được nhắc tới nhiều, kèm mức độ bạn nên kỳ vọng.

Hỗ trợ cảm giác no khi ăn kèm bữa

Một số người thấy no lâu hơn khi dùng món có giấm trong bữa ăn, chẳng hạn salad trộn dầu giấm trước bữa chính. Tuy vậy, tác dụng này khá khiêm tốn. Giấm táo chỉ có ích khi đi cùng chế độ ăn cân đối, ít đường và vận động đều đặn. Đừng mong uống giấm mà giảm cân nhanh.

Có thể giúp đường huyết sau bữa ăn tăng chậm hơn

Có những nghiên cứu nhỏ ghi nhận giấm dùng cùng bữa ăn giàu tinh bột có thể làm đường huyết sau ăn tăng chậm hơn. Nếu bạn đang điều trị tiểu đường hoặc dùng thuốc hạ đường huyết, tuyệt đối không tự ý thêm giấm táo như một liệu pháp. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ vì có thể ảnh hưởng tới liều thuốc.

Giúp món ăn ít muối mà vẫn đậm vị

Đây là lợi ích thực tế và dễ thấy nhất. Vị chua của giấm làm món ăn tươi và "sáng" vị hơn, nhờ đó bạn có thể giảm bớt muối, nước mắm trong salad, nước chấm, món kho. Với người cần ăn nhạt, mẹo này rất đáng thử.

Thay thế sốt béo trong salad

Một chén sốt mayonnaise có rất nhiều năng lượng, trong khi sốt dầu giấm táo nhẹ hơn nhiều nếu dùng dầu vừa phải. Nếu bạn đang ăn theo nhóm món ít calo, giấm táo là gia vị đáng có trong bếp.

Những lời đồn cần cảnh giác

• "Giấm táo đốt mỡ bụng": chưa có bằng chứng đủ mạnh. Mỡ bụng giảm nhờ ăn uống và vận động tổng thể, không nhờ một thực phẩm riêng lẻ.
• "Giấm táo thải độc": gan và thận mới là cơ quan đảm nhận việc này. Giấm không "rửa sạch" cơ thể.
• "Uống giấm nguyên chất càng tốt": sai và nguy hiểm. Giấm đậm đặc có thể làm tổn thương men răng và niêm mạc thực quản.
• "Giấm táo chữa bệnh": không có thực phẩm nào thay thế được việc điều trị y tế.

Cách dùng giấm táo trong nấu ăn hằng ngày

Sốt dầu giấm táo cho salad (cho 4 người)

• 3 muỗng canh giấm táo
• 5 muỗng canh dầu ô liu hoặc dầu ăn
• 1 muỗng cà phê mù tạt vàng
• 1 muỗng cà phê mật ong
• 1/2 muỗng cà phê muối, 1/4 muỗng cà phê tiêu xay
• 1 tép tỏi băm nhuyễn

1. Cho giấm, mù tạt, mật ong, muối, tiêu và tỏi vào hũ thủy tinh, khuấy tan muối.
2. Rót dầu từ từ, đậy nắp và lắc mạnh khoảng 30 giây đến khi sốt sánh nhẹ.
3. Nếm lại, thích chua thì thêm giấm, thích dịu thì thêm mật ong.
4. Sốt để ngăn mát dùng được khoảng 5–7 ngày, lắc đều trước khi dùng.

Sốt này hợp với salad táo, salad rau mầm hay bất kỳ món rau trộn nào.

Nước chấm chua ngọt vị trái cây

Thay một phần giấm gạo hoặc nước cốt chanh bằng giấm táo trong công thức nước chấm chua ngọt. Nước chấm sẽ có vị chua tròn, thơm nhẹ mùi táo. Tỷ lệ gợi ý: 2 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh giấm táo, 6 muỗng canh nước lọc, tỏi ớt băm.

Ngâm rau củ chua ngọt nhanh

Đun sôi 200 ml nước, 100 ml giấm táo, 3 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê muối, để nguội. Rót vào hũ đã xếp cà rốt, củ cải, dưa leo thái lát. Để ngăn mát sau khoảng 6–8 giờ là ăn được, dùng trong 1 tuần. Món ngâm này hợp ăn kèm thịt nướng, thịt luộc.

Ướp thịt mềm và khử mùi

Một ít giấm táo (khoảng 1 muỗng canh cho 500 g thịt) trộn cùng tỏi, tiêu, dầu ăn giúp thịt gà, thịt heo mềm và bớt mùi hôi. Không ướp quá lâu, khoảng 30 phút đến 2 giờ là đủ. Ướp lâu trong môi trường chua, bề mặt thịt dễ bị bở.

Giấm táo cũng có thể dùng thay chanh trong món gỏi gà xé phay để vị chua dịu hơn.

Cách pha nước giấm táo để uống

Nếu bạn muốn thử uống giấm táo, hãy làm theo nguyên tắc pha loãng và dùng ít:

• Pha 1–2 muỗng cà phê (khoảng 5–10 ml) giấm táo với 200–250 ml nước ấm hoặc nước mát.
• Có thể thêm một chút mật ong cho dễ uống.
• Uống trong hoặc sau bữa ăn, không uống khi bụng đói.
• Dùng ống hút để hạn chế giấm tiếp xúc với răng, súc miệng bằng nước lọc sau khi uống.
• Không đánh răng ngay sau khi uống, nên đợi khoảng 30 phút để men răng ổn định.

Nhìn chung, không nên dùng quá 1–2 muỗng canh giấm mỗi ngày tính cả lượng trong món ăn.

Ai nên thận trọng khi dùng giấm táo?

• Người viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản: vị chua có thể làm triệu chứng nặng hơn.
• Người đang dùng thuốc tiểu đường, thuốc lợi tiểu hoặc thuốc tim mạch: có thể ảnh hưởng tới tác dụng thuốc hoặc nồng độ kali.
• Người có men răng yếu, hay ê buốt răng.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ nhỏ: chỉ nên dùng như gia vị trong món ăn.

Nếu bạn có bệnh lý nền, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi uống giấm táo thường xuyên.

Chọn mua và bảo quản giấm táo

Chọn chai có ghi rõ nồng độ axit, hạn sử dụng, thành phần chỉ gồm táo và nước. Giấm loại lọc trong thích hợp nấu ăn vì màu đẹp, loại chưa lọc có vị đậm hơn. Bảo quản nơi khô ráo, tránh nắng, đậy kín nắp sau khi dùng. Nhờ tính axit cao, giấm táo để được lâu, nhưng hương vị sẽ nhạt dần sau khoảng 1–2 năm mở nắp. Lớp cặn mờ ở đáy là bình thường.

Câu hỏi thường gặp

Uống giấm táo mỗi ngày có hại không?

Với lượng nhỏ, pha loãng và uống sau ăn, đa số người khoẻ mạnh không gặp vấn đề. Uống nhiều, uống đặc hoặc khi đói có thể gây hại men răng, khó chịu dạ dày. Hãy dùng chừng mực và lắng nghe cơ thể.

Giấm táo có thay được giấm gạo trong nấu ăn?

Có. Giấm táo chua dịu và thơm hơn, hợp với salad, món ngâm và nước chấm. Với món cần vị trung tính, bạn có thể giảm lượng giấm táo một chút so với công thức.

Giấm táo có giúp giảm cân không?

Giấm táo có thể hỗ trợ cảm giác no ở mức nhỏ khi dùng cùng bữa ăn, nhưng không thay thế được chế độ ăn hợp lý và vận động. Không nên dựa vào giấm táo như cách giảm cân chính.

Giấm táo có cặn đục có còn dùng được?

Lớp cặn mờ ở giấm chưa lọc là bình thường. Chỉ bỏ khi giấm có mùi lạ, nổi váng nấm mốc hoặc đổi màu bất thường.

Giấm táo là gia vị đáng có trong gian bếp nhờ vị chua dịu, giúp món ăn tươi và bớt mặn. Hãy dùng nó như một phần của bữa ăn cân bằng thay vì kỳ vọng phép màu. Ghé chuyên mục gỏi – salad trên ResFood để tìm thêm công thức hợp với sốt giấm táo nhé.