Gỏi cuốn chay xốt đậu phộng: cách cuốn đẹp, xốt béo thơm

Gỏi cuốn chay xốt đậu phộng là món ăn nhẹ được nhiều gia đình yêu thích nhờ vị thanh mát, nhiều rau và cách làm không cần bếp lửa phức tạp. Lớp bánh tráng dẻo trong bao lấy đậu hũ vàng, nấm xào, bún và rau thơm, chấm cùng chén xốt đậu phộng sánh mịn, béo bùi. Món này hợp cho ngày rằm, mùng một, bữa tiệc nhỏ hay đơn giản là bữa trưa nhẹ bụng.

Điểm làm nên chiếc gỏi cuốn chay ngon nằm ở hai yếu tố: nhân cân bằng giữa vị bùi, giòn, tươi và chén xốt đậu phộng thật đậm đà. Dưới đây là công thức chi tiết cho khoảng 20 cuốn.

Nguyên liệu cho khoảng 20 cuốn

Phần nhân

• 20 lá bánh tráng cuốn loại mỏng, đường kính khoảng 22 cm
• 300 g bún tươi sợi nhỏ
• 2 bìa đậu hũ chiên (khoảng 300 g)
• 200 g nấm đùi gà hoặc nấm đông cô tươi
• 1 củ cà rốt, 1 quả dưa leo, 1/2 củ củ sắn (củ đậu)
• 1 cây xà lách, rau húng, tía tô, kinh giới, hẹ
• 1 muỗng canh nước tương, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm chay, dầu ăn

Phần xốt đậu phộng

• 100 g đậu phộng rang hoặc 3 muỗng canh bơ đậu phộng
• 3 muỗng canh tương hột (tương đen) chay
• 200 ml nước dừa tươi hoặc nước lọc
• 1 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê bột năng
• 1 muỗng canh dầu ăn, 1 ít ớt băm

Sơ chế nhân gỏi cuốn chay

Đậu hũ và nấm

1. Đậu hũ chiên cắt thanh dài khoảng 1 cm. Nếu dùng đậu trắng, bạn chiên vàng đều các mặt rồi mới cắt.
2. Nấm rửa nhanh, để ráo, xé hoặc cắt sợi. Phi chút dầu, xào nấm lửa lớn 2–3 phút, nêm nước tương và hạt nêm chay. Xào đến khi nấm se lại, không còn nước.

Nấm xào khô giúp cuốn không bị ướt, bánh tráng không nhanh rách. Đây là chi tiết nhỏ nhưng rất quan trọng.

Rau củ

1. Cà rốt, củ sắn gọt vỏ, thái sợi. Có thể xào sơ củ sắn với chút muối cho mềm hoặc để sống cho giòn.
2. Dưa leo bỏ ruột, thái que dài.
3. Xà lách, rau thơm nhặt sạch, ngâm nước muối loãng 5 phút, rửa lại, để thật ráo.
4. Hẹ để nguyên cọng, cắt dài hơn đường kính bánh tráng một chút để trang trí.

Bún chần qua nước sôi, xả nước nguội và để ráo. Bún còn ướt là nguyên nhân thường gặp khiến cuốn bị nhão.

Cách pha xốt đậu phộng béo bùi

1. Đậu phộng rang chín, bỏ vỏ lụa, xay hoặc giã nhuyễn vừa, để lại chút hạt vụn cho bùi.
2. Phi thơm 1 muỗng canh dầu với chút ớt băm (bạn ăn chay ngũ vị tân thì bỏ tỏi, hành).
3. Cho tương hột, nước dừa, đường vào, khuấy đều, đun lửa nhỏ đến khi sôi lăn tăn.
4. Thêm đậu phộng xay hoặc bơ đậu phộng, khuấy cho tan.
5. Hòa bột năng với 2 muỗng canh nước, đổ từ từ vào nồi, khuấy đến khi xốt sánh nhẹ thì tắt bếp.

Xốt đạt chuẩn có màu nâu cánh gián, vị mặn ngọt hài hòa, béo mà không ngấy. Khi ăn, rắc thêm đậu phộng rang giã dập lên trên cho hấp dẫn. Nếu thích, bạn có thể pha thêm một chén nước chấm chua ngọt để đổi vị.

Mẹo: nước dừa tươi giúp xốt có vị ngọt tự nhiên và thơm hơn nước lọc. Nếu dùng bơ đậu phộng loại có đường, hãy giảm bớt đường trong công thức.

Cách cuốn gỏi cuốn chay đẹp, không rách

1. Chuẩn bị một khay nước ấm và một tấm thớt sạch, khô.
2. Nhúng nhanh bánh tráng vào nước khoảng 2–3 giây rồi trải lên thớt. Bánh sẽ tiếp tục mềm trong lúc bạn xếp nhân.
3. Xếp lá xà lách ở phần 1/3 phía dưới bánh, tiếp theo là bún, cà rốt, củ sắn, dưa leo, rau thơm.
4. Cuộn một vòng cho chặt tay, gập hai mép bên vào.
5. Đặt đậu hũ và nấm phía trên, thêm cọng hẹ chừa đuôi ra ngoài, tiếp tục cuộn chặt đến hết.

Đặt đậu hũ ở vòng cuộn cuối giúp nhân màu vàng hiện rõ qua lớp bánh tráng, nhìn rất đẹp mắt. Nếu muốn cuốn nhiều màu sắc, bạn có thể tham khảo gỏi cuốn ngũ sắc chay với bắp cải tím, xoài, ớt chuông.

Lỗi thường gặp khi cuốn

• Bánh rách: nhúng nước quá lâu hoặc nước quá nóng. Chỉ nhúng nhanh, để bánh tự mềm.
• Cuốn lỏng, rơi nhân: cho quá nhiều bún hoặc cuộn không chặt tay. Giảm bún, dàn nhân thành khối gọn.
• Cuốn dính vào nhau: xếp cách nhau trên đĩa, phủ khăn ẩm, không chồng lên nhau.
• Bánh khô cứng sau 1 giờ: phủ khăn ẩm sạch hoặc màng bọc thực phẩm lên trên.

Biến tấu nhân gỏi cuốn chay

Bạn có thể thay đổi nhân tùy theo mùa và sở thích:

• Cuốn xoài, bơ: thêm xoài xanh thái sợi và vài lát bơ cho vị chua nhẹ, béo mịn.
• Cuốn tàu hũ ky: thay đậu hũ bằng tàu hũ ky chiên giòn.
• Cuốn rau mầm: thêm rau mầm củ cải, cải bắp tím cho thêm màu sắc.
• Cuốn diếp: dùng lá cải bẹ xanh thay bánh tráng, như món cuốn diếp chay lạ miệng.

Nếu muốn có món chiên đi cùng để bữa tiệc chay thêm phong phú, chả giò nấm đậu chay giòn rụm là lựa chọn rất hợp.

Mẹo chọn bánh tráng, bún và rau cho cuốn ngon

Bánh tráng

Nên chọn bánh tráng cuốn loại mỏng, mặt bánh đều màu trắng ngà, không có đốm mốc, không bị giòn vỡ ở mép. Bánh quá dày sẽ dai và khó cuốn chặt, bánh quá mỏng lại dễ rách. Một số loại bánh tráng dẻo không cần nhúng nước, rất tiện khi cuốn số lượng lớn. Bánh tráng sau khi mở gói cần bọc kín, để nơi khô ráo để không hút ẩm.

Bún

Bún tươi sợi nhỏ cho cuốn mềm và gọn hơn bún sợi to. Bún ngon có màu trắng tự nhiên, mùi thơm nhẹ của gạo, sợi dai vừa phải và không có mùi chua. Nếu muốn giảm tinh bột, bạn có thể thay một phần bún bằng miến dong hoặc tăng thêm rau.

Rau thơm

Rau quyết định độ tươi mát của gỏi cuốn. Chọn xà lách lá xoăn, giòn, rau húng và tía tô lá non, không dập úng. Rửa rau dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối loãng rồi để ráo hoàn toàn trên rổ hoặc dùng dụng cụ quay rau. Rau còn đọng nước sẽ làm bánh tráng mềm nhũn và nhanh rách.

Gợi ý mâm tiệc chay nhỏ với gỏi cuốn

Gỏi cuốn chay là món dễ kết hợp. Với bữa tiệc khoảng 6–8 người, bạn có thể chuẩn bị thực đơn gồm một đĩa gỏi cuốn, một món chiên giòn, một món canh nóng và một món tráng miệng nhẹ. Cách sắp xếp này giúp bữa ăn có đủ vị tươi, giòn, ấm và ngọt.

Để khách tự cuốn, bạn bày bánh tráng, bún, rau, đậu hũ, nấm ra từng đĩa riêng cùng một khay nước ấm. Ai cũng được cuốn theo sở thích, không khí bữa ăn vui vẻ hơn và bạn đỡ mất công chuẩn bị trước.

Giá trị dinh dưỡng và cách ăn hợp lý

Mỗi cuốn gỏi cuốn chay cỡ vừa cung cấp khoảng 80–110 kcal, chưa tính xốt. Xốt đậu phộng khá giàu chất béo, mỗi muỗng canh khoảng 50–70 kcal. Vì vậy, nếu đang giữ cân, bạn chỉ nên dùng lượng xốt vừa phải.

Món này kết hợp đạm thực vật từ đậu hũ, chất xơ từ rau củ và tinh bột từ bún, khá cân đối cho một bữa nhẹ. Người dị ứng đậu phộng cần thay xốt bằng xốt mè hoặc nước tương pha chanh.

Bạn có thể xem thêm các gợi ý thực đơn trong chuyên mục món ăn chay để xây dựng bữa ăn đa dạng hơn.

Bảo quản gỏi cuốn và xốt

• Gỏi cuốn ngon nhất khi ăn trong vòng 2–3 giờ sau khi cuốn.
• Nếu cần để lâu hơn, bọc từng cuốn bằng màng bọc thực phẩm, để ngăn mát và dùng trong ngày. Bánh sẽ hơi cứng, để ra ngoài 15 phút trước khi ăn.
• Xốt đậu phộng để nguội, cho vào hũ kín, bảo quản ngăn mát khoảng 3–4 ngày. Khi dùng, hâm nóng và thêm chút nước nếu xốt đặc.

Câu hỏi thường gặp

Không có tương hột thì pha xốt đậu phộng thế nào?

Bạn có thể dùng nước tương kết hợp chút tương ớt và đường. Vị sẽ nhẹ hơn, bạn nêm thêm muối nếu cần cho đậm đà.

Làm sao để gỏi cuốn chay không bị nhạt?

Hãy nêm đậu hũ và nấm đủ vị khi xào, dùng nhiều loại rau thơm và chấm xốt đậm. Nhân có vị riêng thì cuốn ăn mới tròn vị.

Có thể cuốn trước khi tiệc bao lâu?

Tốt nhất là trong vòng 1–2 giờ trước khi ăn. Phủ khăn ẩm lên đĩa để bánh tráng không bị khô cứng.

Gỏi cuốn chay có phù hợp người ăn kiêng không?

Khá phù hợp vì nhiều rau, ít dầu mỡ. Bạn chỉ cần giảm bún và dùng ít xốt đậu phộng để kiểm soát năng lượng.

Với vài nguyên liệu quen thuộc, bạn đã có đĩa gỏi cuốn chay xốt đậu phộng thanh mát, đẹp mắt cho cả nhà. Đừng quên ghé chuyên mục món chay trên ResFood để tìm thêm nhiều công thức ngon cho ngày rằm nhé.