Công thức và cách làm món gỏi cuốn ngũ sắc chay

Gỏi cuốn ngũ sắc chay là những cuốn bánh tráng trong veo để lộ đủ sắc màu: cam của cà rốt, xanh của dưa leo và rau thơm, vàng của xoài chín, tím của bắp cải và vàng nâu của đậu hũ chiên. Chấm cùng sốt tương hột bơ đậu phộng béo bùi, món ăn tươi mát, nhẹ bụng mà vẫn đủ vị. Cách làm gỏi cuốn ngũ sắc chay không cần đun nấu nhiều, rất hợp cho ngày nóng hoặc những buổi họp mặt.

Đặc trưng của gỏi cuốn ngũ sắc chay

Gỏi cuốn là món ăn quen thuộc ở miền Nam, truyền thống thường có tôm, thịt luộc, bún và rau sống. Bản chay thay tôm thịt bằng đậu hũ chiên và thêm nhiều rau củ màu sắc. Tên "ngũ sắc" gợi đến năm màu tươi tắn trong cuốn, khiến món rất nổi bật trên mâm. Đây là món khai vị hoặc món ăn nhẹ phổ biến trong tiệc chay, tiệc gia đình hay mang đi dã ngoại.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Bánh tráng: chọn loại bánh tráng cuốn mỏng, dẻo, không bị vỡ vụn. Bánh tráng gạo trong làm cuốn đẹp hơn vì lộ màu nhân.
• Đậu hũ chiên: đậu chiên vàng, cắt thanh dài vừa phải. Có thể thay bằng nấm đùi gà áp chảo hoặc tàu hũ ky chiên.
• Rau củ: cà rốt, dưa leo giòn tươi; bắp cải tím lá chắc, màu đậm; xoài chín vừa, thịt dẻo để giữ được thanh khi cắt.
• Rau thơm: xà lách, húng quế, tía tô, diếp cá tùy khẩu vị; chọn rau tươi, không dập úng.
• Sốt chấm: tương hột và bơ đậu phộng tạo nên vị bùi béo đặc trưng.

Mẹo để gỏi cuốn chay đẹp và ngon hơn

• Nhúng bánh tráng thật nhanh: chỉ cần lướt qua nước hoặc dùng khăn ẩm lau. Bánh tráng tiếp tục mềm khi cuốn; nhúng quá lâu sẽ nhão, rách.
• Cắt rau củ dạng sợi đều nhau: nhân đều giúp cuốn tròn, chắc và đẹp.
• Xếp màu ở mặt ngoài: đặt lá rau thơm, lát xoài hoặc bắp cải tím sát bánh tráng trước, rồi mới đến bún và đậu hũ, khi cuốn màu sắc sẽ hiện rõ.
• Cuốn chặt tay nhưng không quá mạnh: gập hai mép bên rồi cuốn từ dưới lên, giữ nhân gọn.
• Để ráo rau thật kỹ: rau còn nước làm bánh tráng nhũn và cuốn nhanh hỏng.

Công thức chi tiết có ngay bên dưới, phần sốt chấm cũng được hướng dẫn cụ thể.

Ăn kèm và biến tấu

Gỏi cuốn chay hợp làm món khai vị trước một món chính nóng như hủ tiếu chay. Bạn có thể thay sốt tương bằng nước tương chanh ớt, sốt mè rang hoặc nước chấm chua ngọt chay. Thêm bơ, củ đậu, thơm (dứa) hoặc nấm vào nhân để đổi vị. Nếu thích các món cuốn khác, tham khảo cuốn diếp chay hoặc phở cuốn.

Dinh dưỡng và lưu ý

Gỏi cuốn chay chủ yếu là rau củ tươi và bún, ít dầu mỡ, đậu hũ cung cấp đạm thực vật. Phần năng lượng đáng kể nằm ở sốt chấm có bơ đậu phộng, vì vậy người ăn kiêng nên chấm vừa phải. Người dị ứng đậu phộng hoặc đậu nành cần thay sốt. Vì rau ăn sống, hãy rửa kỹ từng lá dưới vòi nước, ngâm nước muối loãng và để ráo; dụng cụ, thớt dùng cho đồ sống cần sạch sẽ.

Bảo quản

Gỏi cuốn nên ăn trong vài giờ sau khi cuốn. Nếu cần để lâu hơn, phủ khăn ẩm hoặc bọc màng thực phẩm từng cuốn, cất ngăn mát và dùng trong ngày. Bánh tráng để lạnh sẽ cứng lại, nên lấy ra trước khi ăn một lúc.

Câu hỏi thường gặp

Gỏi cuốn chay để được bao lâu?

Ngon nhất trong khoảng 2–3 giờ ở nhiệt độ phòng mát. Bọc kín và để ngăn mát thì dùng trong ngày, không nên để qua đêm.

Làm sao để bánh tráng không bị dính vào nhau?

Xếp các cuốn cách nhau trên đĩa, hoặc lót lá xà lách giữa các cuốn, và phủ khăn ẩm lên trên.

Có thể thay bơ đậu phộng trong sốt bằng gì?

Bạn có thể dùng mè rang giã nhuyễn hoặc đậu phộng rang xay, khuấy với tương hột và chút nước cho sánh.