Mâm cơm thịnh soạn 4 món đãi cả nhà cuối tuần dễ nấu

Ngày thường bận rộn, bữa cơm gia đình nhiều khi chỉ gói gọn trong một món mặn và một bát canh. Cuối tuần là dịp lý tưởng để bạn trổ tài với một mâm cơm thịnh soạn, nơi mọi người cùng ngồi lại, gắp cho nhau những miếng ngon. Bí quyết của một mâm cơm hấp dẫn không nằm ở số lượng món, mà ở sự hài hòa về hương vị, màu sắc và cách chế biến.

Bài viết gợi ý mâm cơm 4 món cho 4–6 người: sườn xào chua ngọt, cá diêu hồng hấp tàu xì, canh chua tôm bông so đũa và bông cải xào tiêu xanh. Có món đậm đà, có món thanh đạm, có canh chua giải ngấy và đĩa rau giòn xanh.

Vì sao chọn bốn món này?

• Đa dạng nguồn đạm: thịt heo, cá và tôm, giúp bữa ăn phong phú.
• Đa dạng cách nấu: xào, hấp, nấu canh, xào rau, không bị trùng kỹ thuật và tận dụng được nhiều bếp cùng lúc.
• Cân bằng vị: sườn chua ngọt đậm đà, cá hấp mặn mà thanh nhẹ, canh chua thanh mát, rau xào thơm cay nhẹ.
• Màu sắc bắt mắt: đỏ cam của sườn, trắng của cá, vàng hồng của canh, xanh của rau.

Danh sách đi chợ cho mâm cơm 4 món

• 600 g sườn non heo
• 1 con cá diêu hồng khoảng 800 g–1 kg
• 250 g tôm thẻ hoặc tôm sú
• 150 g bông so đũa, 2 quả cà chua, 1/4 quả dứa, 1 khúc bạc hà (dọc mùng), giá đỗ
• 400 g bông cải xanh, 1 củ cà rốt nhỏ
• Gia vị: tỏi, hành tím, gừng, hành lá, ngò, ngò om, ớt, me chua, tàu xì (đậu đen lên men), tiêu xanh, nước mắm, đường, giấm, tương cà, dầu hào, nước tương

Món 1: Sườn xào chua ngọt đậm đà

Món mặn "đinh" của mâm cơm, vị chua ngọt hấp dẫn cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Nguyên liệu

• 600 g sườn non chặt miếng khoảng 4 cm
• 2 muỗng canh giấm, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh tương cà, 1 muỗng canh nước mắm
• 4 tép tỏi, 2 củ hành tím, hành lá
• 1 muỗng cà phê bột năng hòa 3 muỗng canh nước

Cách làm

1. Sườn chần sơ qua nước sôi có gừng 3 phút, rửa sạch, để ráo. Ướp với 1 muỗng cà phê nước mắm, tỏi hành băm, tiêu trong 20 phút.
2. Chiên sườn với ít dầu ở lửa vừa đến khi các mặt vàng săn, khoảng 10–12 phút. Vớt ra.
3. Pha nước sốt gồm giấm, đường, tương cà, nước mắm và 100 ml nước.
4. Phi thơm tỏi, cho sườn vào, đổ nước sốt, đun lửa nhỏ 10 phút cho sườn ngấm và mềm.
5. Cho bột năng vào, đảo đều đến khi sốt sánh, bóng. Rắc hành lá.

Xem thêm công thức chi tiết sườn xào chua ngọt để điều chỉnh vị chua ngọt theo khẩu vị gia đình.

Món 2: Cá diêu hồng hấp tàu xì

Món hấp giữ nguyên vị ngọt của cá, mùi tàu xì thơm mặn đặc trưng, rất hợp ăn với cơm nóng.

Nguyên liệu

• 1 con cá diêu hồng 800 g–1 kg
• 2 muỗng canh tàu xì, 3 tép tỏi, 1 khúc gừng
• 1 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê dầu hào, 1 muỗng cà phê đường
• Hành lá, ngò, ớt sừng, 2 muỗng canh dầu ăn

Cách làm

1. Cá đánh vảy, làm sạch, chà muối và gừng để khử tanh, rửa lại. Khứa 3–4 đường mỗi mặt.
2. Tàu xì rửa nhẹ, bằm sơ, trộn với tỏi băm, nước tương, dầu hào, đường.
3. Xếp gừng thái sợi xuống đĩa, đặt cá lên, phết hỗn hợp tàu xì lên mình cá và các vết khứa.
4. Hấp cách thủy 15–18 phút khi nồi đã sôi.
5. Rải hành lá, ớt, ngò, rưới dầu ăn thật nóng lên trên.

Công thức đầy đủ có tại cá diêu hồng hấp tàu xì.

Món 3: Canh chua tôm bông so đũa

Bát canh chua thanh mát, ngọt từ tôm và dứa, thơm ngò om, giúp mâm cơm không bị ngấy.

Nguyên liệu

• 250 g tôm, 150 g bông so đũa
• 2 quả cà chua, 1/4 quả dứa, 1 khúc bạc hà, 100 g giá
• 30 g me chua, 1,2 lít nước
• Ngò om, ngò gai, ớt, nước mắm, đường

Cách làm

1. Tôm bóc vỏ, rút chỉ. Đầu tôm giã dập, lọc lấy nước làm nước dùng cho ngọt.
2. Me ngâm nước ấm, dầm lấy nước cốt. Bông so đũa bỏ nhụy, rửa sạch. Bạc hà tước vỏ, thái xéo. Dứa, cà chua cắt miếng.
3. Phi hành, xào tôm săn, múc ra. Xào dứa, cà chua, đổ nước dùng và nước me vào, đun sôi.
4. Nêm nước mắm, đường cho vị chua ngọt hài hòa. Cho bông so đũa, bạc hà, giá, tôm vào, đun sôi lại 1–2 phút.
5. Tắt bếp, thả ngò om, ngò gai và ớt.

Tham khảo thêm cách nấu canh chua tôm bông so đũa chuẩn vị miền Tây.

Món 4: Bông cải xào tiêu xanh

Đĩa rau xanh giòn ngọt, cay thơm nhẹ của tiêu xanh, làm mâm cơm thêm tươi tắn.

Nguyên liệu

• 400 g bông cải xanh, 1 củ cà rốt nhỏ
• 2 nhánh tiêu xanh, 3 tép tỏi
• 1 muỗng canh dầu hào, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng canh dầu ăn

Cách làm

1. Bông cải cắt nhánh nhỏ, ngâm nước muối loãng 10 phút, rửa sạch. Cà rốt thái lát.
2. Chần bông cải và cà rốt 1 phút, ngâm nước lạnh để giữ màu xanh.
3. Phi tỏi, cho tiêu xanh vào đảo nhanh. Thêm bông cải, cà rốt, xào lửa lớn 2 phút.
4. Nêm dầu hào, hạt nêm, đảo đều và tắt bếp.

Xem công thức gốc bông cải xào tiêu xanh trên ResFood.

Lịch nấu để hoàn thành trong 90 phút

1. Phút 0–20: cắm cơm, sơ chế sườn, cá, tôm, rau. Ướp sườn.
2. Phút 20–40: chiên sườn; cùng lúc nấu nước dùng đầu tôm và chuẩn bị nước me.
3. Phút 40–55: xào sốt sườn; chuẩn bị cá, phết tàu xì.
4. Phút 55–75: hấp cá; nấu canh chua.
5. Phút 75–90: xào bông cải, rưới dầu hành lên cá, bày mâm.

Nếu có người phụ, bạn có thể rút ngắn còn khoảng 60 phút. Một chiếc nồi hấp nhiều tầng và hai bếp nấu sẽ giúp bạn chủ động hơn.

Bày mâm cơm đẹp mắt

Đặt bát canh chua ở giữa mâm, cá hấp nguyên con ở phía trước, sườn xào và rau xào hai bên. Thêm một chén nước mắm ớt tỏi và một đĩa rau thơm. Món cá nên bày trên đĩa dài, đầu cá hướng về phía người lớn tuổi nhất theo nếp nhà nhiều gia đình. Những chi tiết nhỏ ấy giúp bữa cơm thêm phần ấm cúng.

Để có thêm ý tưởng thay đổi món mặn cho các tuần sau, bạn có thể ghé chuyên mục món thịt heo với nhiều món kho, rim, chiên hấp dẫn.

Mẹo chọn nguyên liệu tươi cho mâm cơm

• Sườn non: chọn miếng có màu hồng tươi, thớ thịt săn, xương nhỏ dẹt, ấn vào thấy đàn hồi.
• Cá diêu hồng: mắt trong, mang đỏ tươi, vảy bám chắc, thân cá cứng. Nên mua cá còn sống và nhờ người bán làm sạch.
• Tôm: vỏ bóng, đầu dính chặt thân, không có đốm đen ở khớp.
• Bông cải: nụ xanh đậm, khít, không có đốm vàng; cuống cắt còn tươi.

Nguyên liệu tươi giúp món ăn ngọt tự nhiên, bạn sẽ cần ít gia vị hơn mà vẫn đậm đà.

Gợi ý thay thế linh hoạt

• Không có cá diêu hồng: dùng cá chẽm, cá lóc hoặc cá basa phi lê.
• Không có bông so đũa: thay bằng bạc hà, đậu bắp hoặc rau muống.
• Muốn bớt dầu mỡ: thay sườn chiên bằng sườn rim, hoặc dùng nồi chiên không dầu.
• Nhà có trẻ nhỏ: giảm ớt, tiêu xanh; lọc kỹ xương cá cho bé.

Câu hỏi thường gặp

Mâm cơm 4 món này có quá nhiều cho 4 người không?

Với định lượng trên, mâm cơm vừa đủ cho 4 người ăn khỏe hoặc 5–6 người ăn vừa. Nếu ít người, bạn giảm một nửa lượng sườn và chọn cá nhỏ hơn.

Có thể chuẩn bị trước món nào?

Bạn có thể ướp sườn, sơ chế rau củ, nấu nước dùng đầu tôm từ tối hôm trước. Món hấp và rau xào nên làm ngay trước bữa ăn để giữ độ tươi ngon.

Tàu xì mua ở đâu và bảo quản thế nào?

Tàu xì (đậu đen lên men muối) bán ở chợ, siêu thị hoặc tiệm đồ khô. Sau khi mở, bảo quản trong hũ kín ở ngăn mát, dùng được vài tháng.

Mâm cơm này cung cấp khoảng bao nhiêu năng lượng?

Tính cả một chén cơm, mỗi người nhận khoảng 650–800 kcal tùy khẩu phần. Đây chỉ là ước tính, bạn có thể giảm bằng cách ăn nhiều rau, canh và bớt cơm.

Một mâm cơm thịnh soạn với bốn món hài hòa sẽ khiến buổi cuối tuần của gia đình thêm trọn vẹn. Hãy thử trổ tài theo thực đơn này và tiếp tục khám phá thêm nhiều công thức hấp dẫn khác trên ResFood.