Món canh bình dân: 5 công thức rẻ mà ngon, cả nhà ăn hết nồi cơm

Trong mâm cơm Việt, bát canh nóng gần như không thể thiếu. Một món canh bình dân nấu từ vài lạng thịt bằm, ít tôm khô hay mấy quả trứng cũng đủ làm cả nhà ăn ngon miệng, chan húp hết sạch nồi cơm. Điều quan trọng là nước canh phải ngọt, rau phải xanh và nêm nếm vừa vặn.

Bài viết gợi ý 5 công thức canh rẻ, dễ nấu, mỗi món chỉ tốn khoảng 30.000–60.000 đồng cho 4 người. Bạn có thể xoay vòng trong tuần để bữa tối luôn đổi vị.

Bí quyết chung để nấu canh ngon mà tiết kiệm

• Tận dụng nguyên liệu tạo ngọt: thịt bằm, xương ống, tôm khô, tép, trứng đều là những thứ rẻ mà làm nước canh ngọt đậm.
• Chọn rau theo mùa: rau đúng mùa vừa rẻ vừa ngon. Mùa hè có mồng tơi, rau đay, bầu bí; mùa đông có cải, su hào, bắp cải.
• Xào sơ nguyên liệu tạo ngọt: phi hành tím, cho thịt hoặc tôm vào xào săn rồi mới thêm nước, canh sẽ thơm hơn hẳn.
• Không đậy nắp khi nấu rau xanh: giúp rau giữ màu xanh, không bị nồng.
• Nêm 2 lần: nêm nhẹ khi nước sôi, nếm và chỉnh lại trước khi tắt bếp.

1. Canh trứng cà chua – 15 phút là xong

Đây là món canh quen thuộc nhất, chi phí thấp, chua dịu, hợp mọi lứa tuổi. Nếu muốn đậm đà hơn, bạn thêm chút thịt bằm như công thức canh trứng thịt cà chua.

Nguyên liệu cho 4 người:

• 3 quả cà chua chín (khoảng 300 g), 3 quả trứng gà
• 2 củ hành tím, 2 cây hành lá, vài nhánh ngò
• 1 lít nước, 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê đường, 1 muỗng canh dầu ăn

Cách làm:

1. Cà chua cắt múi cau. Trứng đánh tan với chút tiêu và vài giọt nước mắm.
2. Phi thơm hành tím, cho cà chua vào xào 2–3 phút đến khi mềm, ra nước đỏ.
3. Đổ nước, đun sôi, nêm muối, hạt nêm, đường.
4. Hạ lửa nhỏ, rót trứng thành vòng tròn quanh nồi, chờ 20 giây cho trứng đông rồi mới khuấy nhẹ để trứng thành vân đẹp.
5. Thêm hành lá, ngò, tắt bếp.

Mẹo: thêm vài giọt giấm hoặc ít me nếu cà chua không đủ chua.

2. Canh rau ngót thịt bằm – ngọt mát, đơn giản

Rau ngót rẻ, dễ mua quanh năm. Bạn cũng có thể dùng rau dền, mồng tơi hay rau tập tàng như món canh rau tập tàng nấu thịt băm.

Nguyên liệu:

• 300 g rau ngót, 150 g thịt heo nạc vai xay
• 2 củ hành tím, 1 lít nước
• 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê nước mắm, tiêu

Cách làm:

1. Rau ngót tuốt lá, rửa sạch, vò nhẹ tay cho lá hơi dập để canh ngọt và xanh hơn.
2. Thịt bằm ướp với 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, chút tiêu và hành tím băm trong 10 phút.
3. Phi hành, cho thịt vào xào săn, đổ nước, đun sôi, vớt bọt.
4. Cho rau ngót vào, nấu khoảng 3–4 phút ở lửa lớn, không đậy nắp. Nêm nước mắm, muối vừa ăn.

Nếu thích cá, bạn có thể thay thịt bằm bằng cá lóc theo công thức canh cá lóc nấu rau ngót.

3. Canh bí đỏ nấu đậu phộng – bùi béo, no lâu

Bí đỏ có vị ngọt tự nhiên, kết hợp đậu phộng cho nước canh béo bùi. Đây là món chay nhưng vẫn rất "tốn cơm". Xem thêm công thức chi tiết canh bí đỏ nấu lạc.

Nguyên liệu:

• 500 g bí đỏ, 100 g đậu phộng sống
• 1,2 lít nước, 2 cây hành lá, vài lá ngò gai
• 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê hạt nêm

Cách làm:

1. Đậu phộng ngâm nước ấm 2 giờ, bóc vỏ lụa (nếu muốn), giã dập hoặc xay thô.
2. Bí đỏ gọt vỏ, cắt miếng vuông khoảng 3 cm.
3. Nấu đậu phộng với nước khoảng 20 phút đến khi mềm bùi.
4. Cho bí đỏ vào, nấu thêm 10 phút đến khi bí chín mềm nhưng chưa nát. Nêm muối, hạt nêm, thêm hành, ngò gai.

4. Canh cải thìa nấu tôm – thanh ngọt, nhanh gọn

Tôm khô hoặc tôm tươi nhỏ đều dùng được. Tôm khô giúp nồi canh thơm đậm mà chi phí không cao. Công thức tham khảo: canh cải thìa nấu tôm.

Nguyên liệu:

• 400 g cải thìa, 150 g tôm tươi hoặc 30 g tôm khô
• 1 củ hành tím, 1 lát gừng mỏng, 1 lít nước
• 1 muỗng cà phê nước mắm, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, tiêu

Cách làm:

1. Tôm tươi bóc vỏ, bỏ chỉ đen, băm nhỏ hoặc để nguyên. Nếu dùng tôm khô, ngâm nước ấm 15 phút cho mềm.
2. Phi hành tím với gừng, cho tôm vào xào thơm khoảng 1 phút.
3. Thêm nước, đun sôi, cho phần cọng cải vào trước, 1 phút sau cho lá.
4. Nêm nước mắm, hạt nêm, rắc tiêu, tắt bếp ngay khi cải vừa chín tới.

5. Canh chua rau muống – chua ngọt đưa cơm

Canh chua là món "cứu cánh" những ngày nắng nóng. Rau muống rẻ, kết hợp cà chua, dứa và một ít tôm hoặc cá vụn là đủ ngon. Bạn có thể xem công thức canh chua rau muống tôm.

Nguyên liệu:

• 300 g rau muống, 2 quả cà chua, 1/4 quả dứa, 150 g tôm
• 30 g me chua, 1 lít nước, ngò om, ngò gai, 1 quả ớt
• 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm

Cách làm:

1. Me ngâm nước ấm, dầm lấy nước cốt. Rau muống nhặt khúc, chẻ nhỏ cọng.
2. Phi hành, xào tôm và cà chua 2 phút, cho dứa vào xào tiếp 1 phút.
3. Đổ nước và nước me, đun sôi, nêm nước mắm, đường, hạt nêm sao cho vị chua ngọt hài hoà.
4. Cho rau muống vào, đun sôi lại khoảng 1–2 phút, thêm ngò om, ngò gai, ớt.

Gợi ý xoay vòng món canh trong tuần

• Thứ Hai: canh trứng cà chua + thịt kho.
• Thứ Ba: canh rau ngót thịt bằm + cá chiên.
• Thứ Tư: canh bí đỏ đậu phộng + đậu hũ sốt cà.
• Thứ Năm: canh cải thìa nấu tôm + thịt rang.
• Thứ Sáu: canh chua rau muống + cá kho.

Cách xoay vòng này giúp bạn không phải nghĩ món mỗi ngày, đồng thời bữa ăn có đủ rau, đạm và vị chua – ngọt – bùi đổi nhau.

Mẹo đi chợ mua nguyên liệu nấu canh vừa rẻ vừa tươi

• Đi chợ sớm: rau buổi sáng tươi, lá còn căng, chưa bị héo do nắng.
• Chọn rau ngót, rau muống có lá xanh đậm, cọng giòn, bẻ thấy gãy dứt khoát, không có lá vàng hay đốm sâu.
• Cà chua nên chọn quả chín đỏ đều, còn cuống xanh, cầm chắc tay. Cà chua quá mềm, nứt vỏ thường đã để lâu.
• Bí đỏ chọn quả có cuống khô, vỏ sần, cầm nặng tay, ruột thường dẻo ngọt hơn.
• Tôm tươi phải còn trong, đầu dính chặt vào thân, không có mùi lạ. Tôm khô nên có màu hồng cam tự nhiên, không đỏ chói bất thường.
• Thịt bằm nên mua miếng nạc vai rồi nhờ xay tại chỗ hoặc tự băm ở nhà để đảm bảo tươi sạch.

Mua vừa đủ cho 2–3 ngày, bảo quản rau trong túi có lỗ thoáng ở ngăn mát, thịt cá chia phần nhỏ cấp đông để dùng dần.

Lỗi thường gặp khi nấu canh

• Canh đục, có mùi hôi: do không vớt bọt khi nước sôi hoặc thịt không được rửa sạch.
• Rau bị vàng, nhũn: do nấu quá lâu hoặc đậy nắp. Rau xanh chỉ cần 2–4 phút.
• Canh mặn chát: nêm quá tay ngay từ đầu. Nếu lỡ mặn, thêm nước sôi hoặc vài lát cà chua, khoai tây.
• Canh nhạt nhẽo: thiếu bước xào sơ nguyên liệu tạo ngọt hoặc thiếu hành phi.

Câu hỏi thường gặp

Nấu canh nên dùng nước lạnh hay nước sôi?

Với canh xương, nên cho xương vào nước lạnh rồi đun để chất ngọt tiết ra từ từ. Với canh rau nấu thịt bằm, tôm, bạn xào sơ nguyên liệu rồi đổ nước sôi hoặc nước lạnh đều được, miễn là vớt bọt kỹ.

Canh rau để qua đêm có ăn được không?

Canh rau xanh nên ăn hết trong bữa vì để lâu rau dễ mất ngon, chuyển màu. Nếu còn thừa, hãy để nguội, cho vào hộp kín cất ngăn mát và đun sôi lại kỹ trước khi ăn, dùng trong ngày hôm sau.

Làm sao để canh ngọt mà không cần nhiều bột ngọt?

Bạn dùng thêm tôm khô, nấm, củ cải, bắp ngọt hoặc xương heo để tạo vị ngọt tự nhiên. Xào sơ nguyên liệu với hành phi trước khi thêm nước cũng giúp nước canh đậm đà hơn.

Chỉ với những nguyên liệu bình dân, bạn vẫn có thể nấu những nồi canh ngon khiến cả nhà ăn không còn hạt cơm nào. Hãy thử từng món trong tuần này và khám phá thêm nhiều công thức canh, món mặn khác trên ResFood nhé.