Sườn chay là gì? 5 món chay ngon từ sườn chay dễ làm

Sườn chay là nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm của những gia đình ăn chay hoặc muốn đổi món thanh đạm vào ngày rằm, mùng một. Với thớ dai, có "xương" giả và khả năng thấm gia vị tốt, sườn chay giúp bạn làm được nhiều món mô phỏng món mặn như sườn xào chua ngọt, sườn ram, sườn nướng mà vẫn hoàn toàn từ thực vật.

Bài viết này giải thích sườn chay là gì, cách chọn và sơ chế để sườn mềm, không bị bở, kèm 5 công thức món chay ngon dễ làm tại nhà.

Sườn chay là gì?

Sườn chay là một dạng đạm thực vật, thường làm từ bột đậu nành đã tách béo, đôi khi kết hợp bột mì (gluten). Hỗn hợp được ép đùn ở nhiệt độ và áp suất cao, tạo thành các miếng có thớ xơ giống thịt. Nhiều loại sườn chay có một que nhỏ bằng tre hoặc củ sả ở giữa để mô phỏng phần xương sườn.

Trên thị trường có hai dạng chính:

• Sườn chay khô: dạng miếng khô, nhẹ, bảo quản được lâu ở nhiệt độ phòng. Cần ngâm nở trước khi nấu.
• Sườn chay tươi hoặc đông lạnh: đã được tẩm ướp hoặc hấp chín sẵn, có thể chế biến ngay, cần bảo quản lạnh.

Giá trị dinh dưỡng của sườn chay

Sườn chay làm từ đậu nành nên là nguồn đạm thực vật dồi dào. Ở dạng khô, 100 g sườn chay có thể chứa khoảng 45–50 g đạm và khoảng 320–350 kcal, tuỳ nhà sản xuất. Sau khi ngâm nở, lượng năng lượng mỗi khẩu phần giảm đáng kể vì sườn hút nhiều nước.

Sườn chay hầu như không có cholesterol, ít chất béo, phù hợp với người ăn chay hoặc người muốn giảm thịt đỏ. Tuy vậy, đây vẫn là thực phẩm đã qua chế biến, bạn nên kết hợp với rau củ, nấm, đậu hũ để bữa ăn đa dạng. Bạn có thể tham khảo thêm gợi ý trong chuyên mục món ăn chay trên ResFood.

Cách chọn và sơ chế sườn chay đúng cách

Chọn sườn chay

Chọn gói sườn chay có nhãn mác rõ ràng, còn hạn sử dụng, bao bì kín. Miếng sườn khô có màu vàng nâu nhạt đều, không có đốm mốc, không có mùi chua hoặc mùi lạ. Với sườn đông lạnh, kiểm tra túi không bị chảy nước hay đóng đá nhiều.

Sơ chế sườn chay khô

1. Ngâm sườn chay trong nước ấm khoảng 50–60°C trong 20–30 phút cho nở mềm. Không ngâm nước sôi vì sườn dễ bở.
2. Bóp nhẹ, vắt kiệt nước, sau đó rửa lại 2–3 lần với nước sạch có pha chút muối. Bước này giúp loại bỏ mùi hăng của đậu nành.
3. Vắt thật khô bằng tay hoặc ép giữa hai lớp khăn sạch. Sườn càng khô càng hút gia vị tốt.

Ướp sườn chay

Ướp sườn với 1 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê hạt nêm chay, 1/2 muỗng cà phê đường, một chút tiêu và sả băm khoảng 20–30 phút. Bạn có thể chiên sơ sườn đã ướp đến khi vàng cạnh trước khi chế biến các món xào, kho để sườn dai và giữ hình.

5 món chay ngon từ sườn chay

1. Sườn chay xào chua ngọt

Đây là phiên bản chay của món sườn xào chua ngọt quen thuộc, vị chua ngọt hài hoà, màu đỏ cam bắt mắt.

• Nguyên liệu: 100 g sườn chay khô, 1/4 quả thơm, 2 quả cà chua, 1/2 ớt chuông, 2 muỗng canh tương cà, 1,5 muỗng canh đường, 1 muỗng canh giấm, 1 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê bột năng.
• Cách làm: chiên sơ sườn chay đã ướp đến vàng cạnh. Xào cà chua cho mềm, thêm tương cà, đường, giấm, nước tương và 80 ml nước, đun sôi. Cho sườn, thơm, ớt chuông vào đảo 3–4 phút. Hoà bột năng với nước, rưới vào cho sốt sánh.

2. Sườn chay kho sả ớt

Món kho đậm đà, thơm mùi sả, rất hợp ăn với cơm trắng những ngày se lạnh.

• Nguyên liệu: 100 g sườn chay khô, 3 cây sả băm, 2 trái ớt, 2 muỗng canh nước tương, 1 muỗng canh đường, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm chay, 100 ml nước dừa tươi.
• Cách làm: phi thơm sả và ớt, cho sườn đã chiên sơ vào đảo. Thêm nước tương, đường, hạt nêm, nước dừa. Kho lửa nhỏ 15–20 phút đến khi nước sệt lại và sườn thấm màu nâu cánh gián.

3. Sườn chay rim mặn ngọt

Món rim có lớp áo nước sốt bóng, mặn ngọt vừa phải, thích hợp cho cơm hộp vì để nguội vẫn ngon. Bạn có thể ăn kèm cơm tấm bì chay để có bữa trưa đầy đặn.

• Nguyên liệu: 100 g sườn chay khô, 2 muỗng canh nước tương, 1,5 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê tiêu, 1 muỗng canh dầu ăn, hành boa rô.
• Cách làm: thắng đường với dầu đến khi chuyển màu cánh gián nhạt. Cho sườn chay vào đảo nhanh, thêm nước tương và 50 ml nước. Rim lửa nhỏ, đảo đều đến khi nước sốt keo lại bám quanh sườn. Rắc tiêu và hành boa rô.

4. Sườn chay nướng mật ong sả

Sườn chay nướng có mùi thơm khói nhẹ, vỏ hơi cháy cạnh, ăn kèm bún hoặc cơm đều hợp.

• Nguyên liệu: 100 g sườn chay khô, 2 muỗng canh mật ong, 1 muỗng canh nước tương, 2 cây sả băm, 1 muỗng cà phê dầu điều, 1/2 muỗng cà phê ngũ vị hương.
• Cách làm: ướp sườn với tất cả gia vị ít nhất 30 phút. Xếp lên khay, nướng 200°C khoảng 12–15 phút, lật mặt và quét thêm nước ướp giữa chừng. Có thể dùng nồi chiên không dầu ở 180°C khoảng 10 phút.

5. Canh chua sườn chay

Món canh chua thanh mát, thích hợp cho bữa cơm ngày nóng, kết hợp sườn chay với thơm, cà chua và rau thơm.

• Nguyên liệu: 60 g sườn chay khô, 1/4 quả thơm, 2 quả cà chua, 100 g đậu bắp, 100 g giá đỗ, 1 cây bạc hà (dọc mùng), 2 muỗng canh nước me, ngò om, rau thì là.
• Cách làm: xào cà chua và thơm, thêm 1 lít nước dùng rau củ, đun sôi. Cho sườn chay đã chiên sơ, nước me, nêm hạt nêm chay và đường cho chua ngọt vừa. Thêm đậu bắp, bạc hà, giá, đun sôi lại rồi tắt bếp, rắc rau thơm. Nếu thích hương thì là, bạn tham khảo thêm canh chua thì là chay.

Mẹo chế biến sườn chay ngon hơn

• Vắt thật khô sau khi ngâm: sườn còn nước sẽ nhạt vị, khi chiên dễ bắn dầu.
• Chiên sơ trước khi nấu: giúp sườn giữ hình, dai ngon và không bị nát khi kho, xào.
• Dùng nước dừa hoặc nước luộc rau củ: thay nước lọc để món có vị ngọt tự nhiên.
• Không ngâm quá lâu: sườn ngâm quá 1 tiếng dễ bở và mất độ dai.
• Kết hợp nhiều nguyên liệu: nấm, đậu hũ, rau củ giúp món phong phú, cân bằng dinh dưỡng.

Lỗi thường gặp khi nấu sườn chay

• Sườn còn mùi đậu nành hăng: do không rửa kỹ sau khi ngâm. Hãy bóp, vắt và rửa lại vài lần.
• Sườn bở nát: ngâm nước quá nóng hoặc đảo quá mạnh. Ngâm nước ấm, đảo nhẹ tay.
• Món nhạt, không thấm: bỏ qua bước ướp hoặc sườn còn nhiều nước.
• Sườn bị cứng: chiên quá lâu ở lửa lớn. Chỉ chiên vàng cạnh khoảng 2–3 phút.

Gợi ý thực đơn chay với sườn chay

Một mâm cơm chay đơn giản có thể gồm sườn chay xào chua ngọt, một món rau xào như nấm xào, một món canh và cơm trắng. Ngày cần món nóng hổi, bạn có thể đổi sang cà ri chay và thêm sườn chay vào cùng khoai lang, cà rốt. Nhiều công thức khác bạn có thể xem tại chuyên mục món chay trên ResFood.

Câu hỏi thường gặp

Sườn chay có tốt cho sức khoẻ không?

Sườn chay giàu đạm thực vật, ít chất béo và không có cholesterol. Tuy nhiên đây là thực phẩm chế biến, nên ăn ở mức vừa phải và kết hợp với rau củ, ngũ cốc nguyên hạt.

Người dị ứng đậu nành có ăn được sườn chay không?

Không nên. Sườn chay chủ yếu làm từ đậu nành, một số loại có thêm gluten lúa mì. Người dị ứng cần đọc kỹ thành phần trên bao bì.

Sườn chay khô bảo quản bao lâu?

Sườn chay khô chưa mở bao bì có thể bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát theo hạn sử dụng ghi trên gói. Sau khi mở, cho vào hộp kín và dùng trong vài tuần.

Có thể ngâm sẵn sườn chay để dùng dần không?

Được. Sau khi ngâm, vắt khô, chia phần vào túi zip và cấp đông. Khi dùng chỉ cần rã đông trong ngăn mát và ướp như bình thường.

Sườn chay là nguyên liệu dễ dùng, giúp bữa cơm chay thêm phong phú và hấp dẫn. Chỉ cần sơ chế đúng cách, bạn có thể biến tấu ra nhiều món ngon cho cả nhà. Hãy thử ngay và ghé ResFood để khám phá thêm nhiều công thức chay thanh đạm nhé.