Ăn gì để bớt đổ mồ hôi ngày nắng nóng? Thực phẩm nên và tránh

Mùa hè, chỉ cần bước ra đường vài phút là áo đã ướt đẫm. Nhiều người tự hỏi ăn gì để bớt đổ mồ hôi và đỡ cảm giác nóng bức. Thực ra, đổ mồ hôi là cách cơ thể tự làm mát, rất cần thiết để giữ thân nhiệt ổn định. Tuy nhiên, một số món ăn và thói quen có thể khiến cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn, khiến bạn ra mồ hôi nhiều hơn mức cần thiết.

Bài viết này giúp bạn chọn thực phẩm giàu nước, nhẹ bụng, hạn chế những món làm cơ thể "nóng" thêm, đồng thời gợi ý cách bù nước và vài món canh mát dễ nấu cho cả nhà.

Vì sao ngày nóng chúng ta đổ mồ hôi nhiều?

Khi nhiệt độ môi trường cao hoặc khi vận động, thân nhiệt tăng lên. Não bộ phát tín hiệu cho tuyến mồ hôi tiết ra nước, nước bay hơi trên da sẽ mang theo nhiệt, giúp cơ thể mát hơn. Ngoài thời tiết, một số yếu tố làm tăng tiết mồ hôi gồm:

• Ăn đồ cay nóng, nhiều gia vị kích thích.
• Uống rượu bia, cà phê, đồ uống chứa nhiều caffeine.
• Bữa ăn quá no, nhiều dầu mỡ và đạm, khiến cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng để tiêu hoá.
• Căng thẳng, lo âu.
• Thừa cân, mặc quần áo bí, ít thoáng khí.

Lưu ý: nếu bạn đổ mồ hôi quá nhiều ngay cả khi trời mát và không vận động, hoặc kèm theo sụt cân, hồi hộp, sốt về đêm, hãy đi khám bác sĩ. Tăng tiết mồ hôi đôi khi là dấu hiệu của vấn đề sức khoẻ cần được chẩn đoán, và chế độ ăn uống không thể thay thế việc điều trị.

Nhóm thực phẩm nên ăn ngày nắng nóng

Rau quả giàu nước

Dưa hấu, dưa leo, bí đao, bầu, mướp, cà chua, bưởi, cam chứa nhiều nước, giúp bổ sung lượng nước mất qua mồ hôi. Các loại rau này cũng nhẹ bụng, ít năng lượng, giúp cơ thể không phải "làm việc" quá sức để tiêu hoá.

Rau lá xanh mát

Rau má, rau ngót, mồng tơi, rau dền, cải xanh thường được dân gian xem là có tính mát. Dù cơ chế "mát" theo quan niệm truyền thống chưa được chứng minh đầy đủ, đây vẫn là nguồn chất xơ, vitamin và khoáng chất tốt, phù hợp nấu canh mùa hè.

Thực phẩm giàu kali và magie

Mồ hôi mang theo không chỉ nước mà còn điện giải như natri, kali. Chuối, khoai lang, đậu, rau lá xanh, nước dừa có thể giúp bổ sung kali tự nhiên.

Đạm nhẹ, dễ tiêu

Cá, tôm, đậu hũ, thịt gà bỏ da chế biến bằng cách hấp, luộc, nấu canh sẽ nhẹ bụng hơn thịt đỏ chiên rán. Bạn vẫn cần đủ đạm để duy trì sức khoẻ, chỉ nên đổi sang cách nấu thanh đạm hơn.

Sữa chua và đồ uống lên men nhẹ

Sữa chua không đường mát lạnh là món ăn vặt dễ chịu, cung cấp đạm, canxi và lợi khuẩn. Bạn có thể ăn kèm trái cây tươi thay vì kem nhiều đường.

Thực phẩm nên hạn chế khi trời nóng

• Đồ cay nóng: ớt, tiêu, gừng dùng quá nhiều làm cơ thể nóng lên và kích thích tuyến mồ hôi. Bạn vẫn có thể dùng một ít để tạo hương vị.
• Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ: khó tiêu, dễ gây nặng bụng và cảm giác bức bối.
• Rượu bia: làm giãn mạch, khiến da nóng và đỏ, đồng thời gây mất nước.
• Cà phê và trà đặc: caffeine có thể làm tim đập nhanh và tăng tiết mồ hôi ở một số người. Nên dùng lượng vừa phải.
• Đồ uống quá ngọt: nước ngọt có ga, trà sữa nhiều đường không giúp bù nước hiệu quả và dễ làm bạn khát hơn.
• Bữa ăn quá mặn: nhiều muối khiến cơ thể giữ nước và dễ khát, nhất là món kho, món mặn nhiều nước mắm.

Bù nước và điện giải đúng cách

• Uống nước rải rác cả ngày, không đợi đến khi khát. Người trưởng thành có thể cần khoảng 2–2,5 lít nước mỗi ngày vào mùa nóng, nhiều hơn nếu lao động ngoài trời hoặc tập thể thao.
• Kiểm tra màu nước tiểu: vàng nhạt là dấu hiệu đủ nước; vàng sẫm là cần uống thêm.
• Sau khi ra nhiều mồ hôi, có thể uống nước dừa, nước canh rau hoặc dung dịch bù điện giải pha đúng hướng dẫn.
• Không uống quá nhiều nước đá lạnh một lúc, nhất là ngay khi vừa đi nắng về, vì dễ gây khó chịu đường tiêu hoá.
• Người có bệnh tim, thận cần tuân theo lượng nước bác sĩ khuyên.

4 món canh giải nhiệt dễ nấu

1. Canh rau má nấu tôm

200 g rau má, 100 g tôm nõn băm, 1 củ hành tím. Phi hành, xào tôm, thêm 800 ml nước, sôi thì cho rau má vào, nêm nhạt và tắt bếp ngay. Xem thêm cách làm chi tiết món canh rau má tôm nõn.

2. Canh chua rau muống

Vị chua thanh của me hoặc sấu giúp kích thích vị giác khi trời nóng. Bạn có thể tham khảo canh chua rau muống tôm hoặc canh sấu nấu sườn kiểu Hà Nội.

3. Canh mướp, bí nấu cua

Cua đồng giã lọc, nấu cùng mướp hoặc bí ngòi là món canh mát quen thuộc của bữa cơm hè. Tham khảo công thức canh bí ngòi nấu cua đồng trên ResFood.

4. Canh khổ qua

Khổ qua có vị đắng nhẹ, được nhiều gia đình ưa chuộng trong mùa nắng. Món canh khổ qua nấu sườn vừa dễ ăn vừa đủ chất cho bữa trưa.

3 thức uống giải nhiệt tự làm tại nhà

Nước chanh dưa leo bạc hà

Thái mỏng 1 quả dưa leo, nửa quả chanh, thêm vài lá bạc hà vào bình 1 lít nước lọc, để ngăn mát 1–2 giờ. Thức uống có vị thanh, không đường, có thể uống thay nước lọc cả ngày.

Nước đậu xanh rang

Rang 100 g đậu xanh còn vỏ đến khi thơm và hơi nứt, nấu với 1,5 lít nước khoảng 20 phút rồi lọc lấy nước. Uống ấm hoặc mát, thêm chút đường phèn nếu thích.

Sinh tố dưa hấu

Xay 300 g dưa hấu bỏ hạt với vài lá bạc hà và vài viên đá. Không cần thêm đường. Thức uống giàu nước, màu đẹp, trẻ nhỏ cũng rất thích.

Gợi ý thực đơn một ngày nắng nóng

• Bữa sáng: bún hoặc cháo nhẹ, thêm một ly nước cam hoặc chuối.
• Bữa phụ sáng: vài miếng dưa hấu hoặc một hũ sữa chua.
• Bữa trưa: cơm, cá hấp hoặc thịt gà luộc, canh rau má, đĩa dưa leo.
• Bữa phụ chiều: nước dừa hoặc chè đậu xanh ít đường.
• Bữa tối: cơm, đậu hũ sốt cà chua, canh mướp nấu tôm, trái cây tráng miệng.

Hãy ăn bữa tối sớm và không quá no để giấc ngủ dễ chịu hơn trong những đêm oi nồng. Tìm thêm các món nhẹ nhàng trong mục món ít calo.

Thói quen sinh hoạt giúp bớt nóng bức

• Mặc quần áo rộng, chất liệu cotton hoặc vải thoáng khí, màu sáng.
• Tắm nước mát sau khi đã nghỉ ngơi, không tắm ngay khi vừa đi nắng về.
• Hạn chế ra ngoài trong khoảng 11 giờ đến 15 giờ, khi nắng gắt nhất.
• Giữ nhà cửa thông thoáng, có thể đặt chậu cây xanh hoặc dùng rèm chắn nắng.
• Thư giãn, ngủ đủ giấc, vì căng thẳng cũng làm tăng tiết mồ hôi.

Câu hỏi thường gặp

Ăn đồ lạnh có giúp bớt ra mồ hôi không?

Đồ lạnh tạo cảm giác mát tức thời nhưng không thay đổi đáng kể thân nhiệt. Ăn quá nhiều đồ lạnh có thể gây khó chịu dạ dày. Thực phẩm giàu nước ở nhiệt độ mát vừa phải là lựa chọn tốt hơn.

Có nên uống nước muối khi ra nhiều mồ hôi?

Với người lao động nặng hoặc tập luyện lâu, có thể dùng dung dịch bù điện giải pha đúng tỷ lệ. Không nên tự pha nước muối đậm vì dễ thừa muối, đặc biệt với người huyết áp cao.

Trẻ nhỏ ra mồ hôi nhiều có cần ăn gì đặc biệt không?

Trẻ thường ra mồ hôi nhiều hơn người lớn. Hãy cho trẻ uống đủ nước, ăn thêm trái cây, canh rau và mặc đồ thoáng. Nếu trẻ ra mồ hôi bất thường, kèm biếng ăn, chậm tăng cân, nên đưa trẻ đi khám.

Không có thực phẩm nào "tắt" được mồ hôi, nhưng một chế độ ăn thanh đạm, giàu nước và đủ điện giải sẽ giúp bạn dễ chịu hơn rất nhiều trong những ngày nắng gắt. Hãy thử các món canh mát trên và khám phá thêm nhiều công thức giải nhiệt khác trên ResFood.