Cách nấu canh cua đồng: 5 món canh ngọt mát cho bữa cơm nhà

Mùa hè nóng nực, mâm cơm có bát canh cua đồng nấu rau, ăn kèm cà pháo giòn là đủ khiến cả nhà ăn ngon miệng. Cua đồng có vị ngọt thanh, gạch cua béo bùi, nấu với rau gì cũng hợp. Muốn nồi canh ngon, bí quyết nằm ở khâu lọc cua và cách đun để gạch cua đóng thành tảng mịn. Bài viết này hướng dẫn chi tiết cách nấu canh cua đồng từ khâu sơ chế, sau đó gợi ý 5 món canh cua quen thuộc để bạn thay đổi thực đơn mỗi tuần.

Các công thức dưới đây dùng cho khoảng 4 người ăn, thời gian nấu mỗi món chỉ khoảng 30–40 phút kể cả sơ chế.

Chọn và sơ chế cua đồng đúng cách

Cách chọn cua ngon

Chọn cua còn sống, bò nhanh, càng chắc, mai bóng. Cua cái yếm tròn, to thường nhiều gạch hơn cua đực yếm nhọn. Khi cầm thấy nặng tay là cua chắc thịt. Không mua cua đã chết hoặc có mùi hôi vì rất nhanh hỏng và có thể gây ngộ độc.

Làm sạch cua

Ngâm cua trong nước sạch khoảng 15–20 phút cho cua nhả bớt bùn đất, thay nước 2–3 lần. Dùng bàn chải nhỏ cọ sạch thân và càng. Tách yếm, bóc mai, dùng thìa nhỏ khêu gạch cua cho vào bát riêng. Bỏ phần lông và túi phân ở dưới yếm, rửa lại thân cua.

Giã và lọc cua

Cho thân cua vào cối, thêm một nhúm muối nhỏ giúp cua dễ nát và gạch đóng tảng đẹp hơn. Giã nhuyễn hoặc xay bằng máy xay chuyên dụng. Cho cua đã giã vào tô, đổ khoảng 1,5 lít nước, bóp nhẹ rồi lọc qua rây, giữ lại nước. Phần bã cho thêm ít nước, giã và lọc lần hai. Nước cua sau khi lọc nên để lắng khoảng 5 phút, gạn nhẹ để bỏ cặn sạn ở đáy.

Bí quyết nấu cua để gạch đóng tảng

• Nêm trước khi đun: cho khoảng 1/2 muỗng cà phê muối và 1 muỗng cà phê nước mắm vào nước cua lúc còn lạnh.
• Đun lửa vừa, không đậy nắp: để nồi nước cua trên lửa vừa, dùng đũa khuấy nhẹ theo một chiều trong 3–5 phút đầu để cua không bám đáy nồi.
• Ngừng khuấy khi gần sôi: khi thịt cua bắt đầu nổi lên mặt, tuyệt đối không khuấy nữa. Hạ lửa nhỏ cho gạch cua kết thành mảng.
• Không để sôi bùng: sôi mạnh làm tảng cua vỡ vụn, nước đục.

Phần gạch cua để riêng có thể phi với một ít mỡ hoặc dầu và hành khô, cho vào nồi khi canh gần chín để tạo lớp váng vàng thơm béo.

5 món canh cua đồng ngon dễ nấu

1. Canh cua rau đay mồng tơi mướp

Đây là món canh cua "kinh điển" của mùa hè miền Bắc. Nguyên liệu gồm nước cua lọc từ khoảng 400 g cua, 1 bó rau đay, 1 bó mồng tơi và 1 quả mướp hương.

1. Rau đay, mồng tơi nhặt lấy lá và ngọn non, rửa sạch, thái nhỏ. Mướp gọt vỏ, thái miếng vừa ăn.
2. Đun nước cua theo bí quyết ở trên đến khi gạch đóng tảng.
3. Khi canh sôi nhẹ, cho mướp vào trước, khoảng 2 phút sau cho rau đay và mồng tơi.
4. Đun thêm 3 phút, nêm lại vừa ăn rồi tắt bếp.

Canh có độ sánh nhẹ của rau đay, mát và ngọt. Ăn kèm cà pháo muối hoặc cà muối xổi là chuẩn vị.

2. Canh cua bí đao hoặc bí ngòi

Bí đao giúp canh thanh mát, rất hợp ngày nắng. Dùng khoảng 400 g bí đao gọt vỏ, thái miếng dày 1 cm.

1. Đun nước cua đến khi gạch cua nổi tảng, vớt nhẹ phần gạch ra bát.
2. Cho bí vào nồi, đun khoảng 7–8 phút đến khi bí trong và mềm.
3. Thả lại gạch cua, nêm muối, nước mắm, rắc hành lá.

Bí ngòi chín nhanh hơn, chỉ cần khoảng 4 phút. Bạn có thể xem cách làm chi tiết trong công thức canh bí ngòi nấu cua đồng.

3. Canh cua rau muống

Món này dân dã nhưng rất đưa cơm. Chọn 1 bó rau muống non, nhặt lấy ngọn và lá, thái khúc khoảng 4–5 cm.

1. Đun nước cua với một chút muối đến khi gạch đóng tảng.
2. Cho rau muống vào, đun lửa vừa khoảng 3–4 phút đến khi rau chín mềm nhưng vẫn xanh.
3. Nêm vừa ăn, có thể vắt thêm chút chanh hoặc thêm vài quả sấu để canh chua nhẹ.

4. Riêu cua cà chua đậu phụ

Riêu cua có vị chua nhẹ của cà chua và giấm bỗng, có thể ăn với cơm hoặc chan bún. Nguyên liệu: nước cua lọc, 3 quả cà chua, 2 bìa đậu phụ, hành khô, hành lá, 1–2 muỗng canh giấm bỗng hoặc nước me.

1. Cà chua bổ múi cau. Đậu phụ cắt miếng vuông, rán vàng.
2. Phi thơm hành khô với dầu, cho gạch cua vào xào nhanh, thêm cà chua đảo đến khi mềm, nêm 1 muỗng cà phê nước mắm.
3. Đun nước cua đến khi đóng tảng, cho hỗn hợp cà chua và đậu phụ vào, nêm giấm bỗng, đun nhỏ lửa thêm 5 phút.
4. Rắc hành lá, thì là, tắt bếp.

Nếu muốn món riêu với cá hoặc với trứng, bạn có thể tham khảo canh riêu cá và canh riêu trứng đậu hũ non để đổi vị.

5. Canh cua rau tập tàng

Rau tập tàng là hỗn hợp nhiều loại rau vườn như rau dền, mồng tơi, rau ngót, lá lốt, rau đay, rau sam, lá mướp. Mỗi loại một ít tạo nên hương vị phong phú. Cách nấu tương tự canh cua rau đay: đun nước cua cho đóng tảng rồi cho các loại rau đã thái nhỏ vào, đun khoảng 4–5 phút. Nếu không có cua, bạn có thể đổi sang canh rau tập tàng nấu thịt băm cũng rất ngon.

Món ăn kèm và giá trị dinh dưỡng

Ăn kèm gì cho đúng vị?

Canh cua ngon nhất khi ăn cùng cà pháo muối giòn, cà muối xổi hoặc dưa cải. Vị chua giòn của cà giúp cân bằng vị ngọt béo của cua. Mâm cơm có thêm một đĩa thịt luộc, đậu phụ rán chấm mắm tôm hoặc cá kho là đủ đầy. Ngày nắng nóng, bạn có thể để canh hơi nguội mới ăn, vị rau và cua sẽ mát dịu hơn.

Cua đồng bổ dưỡng thế nào?

Cua đồng là nguồn đạm động vật, canxi và sắt khá dồi dào, nhất là khi giã cả mai, càng rồi lọc lấy nước. Một bát canh cua rau khoảng 300 ml cung cấp khoảng 80–120 kcal tùy lượng gạch và dầu phi. Đây là món ăn nhẹ bụng, phù hợp cả người lớn tuổi và trẻ nhỏ đã ăn được hải sản. Tuy vậy, canh cua không thay thế được các nguồn canxi khác như sữa, rau xanh đậm, nên ăn đa dạng vẫn là tốt nhất.

Lỗi thường gặp khi nấu canh cua

Cua không đóng tảng, bị vụn

Thường do khuấy khi cua đã nổi, đun lửa quá lớn hoặc nước cua quá loãng. Hãy dùng đúng tỷ lệ khoảng 1,5 lít nước cho 400 g cua và hạ lửa khi gần sôi.

Canh bị sạn

Do lọc cua không kỹ. Lọc ít nhất hai lần qua rây mịn và để lắng, gạn bỏ phần cặn đáy.

Canh tanh

Cua chưa được rửa kỹ hoặc không còn tươi. Thêm vài lát gừng mỏng hoặc một nhúm muối khi giã giúp giảm mùi tanh.

Lưu ý an toàn khi ăn cua đồng

• Chỉ dùng cua còn sống. Cua chết để lâu sinh độc tố, không an toàn ngay cả khi nấu chín.
• Nấu chín kỹ, không ăn cua sống hay tái vì cua đồng có thể chứa ký sinh trùng.
• Canh cua nên ăn trong ngày. Nếu còn thừa, để nguội, cất ngăn mát và đun sôi lại trước khi ăn.
• Người có cơ địa dị ứng hải sản, giáp xác cần thận trọng. Người bị gout hoặc bệnh thận nên hỏi ý kiến bác sĩ về lượng ăn phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Có thể xay cua bằng máy xay sinh tố không?

Máy xay sinh tố thường không đủ khỏe với mai và càng cua, dễ hỏng lưỡi dao. Nên dùng cối giã hoặc máy xay chuyên dụng cho cua, ốc.

Cua đồng xay sẵn ở chợ có dùng được không?

Có, nhưng nên mua ở nơi uy tín, cua xay trong ngày, có mùi thơm tanh nhẹ tự nhiên. Về nhà nên lọc lại và nấu ngay.

Bảo quản cua đã xay như thế nào?

Cua xay có thể chia túi nhỏ và cấp đông, dùng trong khoảng 1 tháng. Khi dùng, rã đông trong ngăn mát rồi lọc và nấu như bình thường.

Chỉ với một mẻ cua đồng, bạn có thể biến tấu thành nhiều món canh ngon cho cả tuần. Hãy thử từng món để tìm hương vị cả nhà yêu thích nhất, và khám phá thêm nhiều món ngon khác trong mục các món ngon từ cua, ghẹ trên ResFood.