Món ngon ngày nắng nóng: 4 món thanh mát đổi vị cả nhà mê

Những ngày nắng gắt, chỉ đứng bếp vài phút đã toát mồ hôi, còn cả nhà thì ngán cơm, ngán món nhiều dầu mỡ. Lúc này, những món ngon ngày nắng nóng có vị chua nhẹ, nhiều rau và cách nấu đơn giản chính là “cứu tinh” cho bữa ăn.

Chúng mình gợi ý 4 món thanh mát: một món gỏi, một món canh, một món cuốn và một món hấp. Bạn có thể nấu cả 4 cho một mâm cơm cuối tuần hoặc chọn 1–2 món để xen kẽ vào thực đơn hằng ngày.

Ăn gì để dễ chịu hơn trong ngày oi bức?

Khi trời nóng, cơ thể mất nhiều nước qua mồ hôi và thường có cảm giác ăn không ngon miệng. Một số nguyên tắc giúp bữa ăn mùa hè nhẹ nhàng hơn:

• Ưu tiên luộc, hấp, trộn, nấu canh thay vì chiên rán nhiều dầu.
• Tăng rau củ, trái cây mọng nước như bí ngòi, bầu, mướp, dưa leo, bưởi.
• Dùng vị chua tự nhiên từ chanh, me, sấu, khế để kích thích vị giác.
• Chọn đạm nhẹ: tôm, cá, thịt nạc, đậu hũ thay vì nhiều thịt mỡ.
• Uống đủ nước và ăn thêm món canh trong bữa.

Món 1: Gỏi bưởi tôm thịt chua ngọt

Bưởi mọng nước, vị chua ngọt thanh, kết hợp tôm và thịt ba chỉ luộc tạo nên món gỏi đậm đà mà vẫn mát. Bạn có thể tham khảo thêm công thức gỏi bưởi trên ResFood.

Nguyên liệu (4 người)

• 1/2 quả bưởi da xanh hoặc bưởi năm roi (khoảng 400 g múi)
• 200 g tôm thẻ, 200 g thịt ba chỉ
• 1/2 củ hành tây, 1 củ cà rốt nhỏ
• Rau răm, húng lủi, lá chanh, đậu phộng rang, hành phi
• Nước trộn: 3 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh nước cốt chanh, tỏi ớt băm

Cách làm

1. Bưởi bóc vỏ, tách tép, bỏ hết màng trắng vì màng gây đắng.
2. Thịt luộc chín khoảng 20 phút, thái lát mỏng. Tôm luộc 3 phút, bóc vỏ, bổ đôi theo lưng.
3. Hành tây thái mỏng ngâm nước đá 10 phút cho bớt hăng. Cà rốt thái sợi.
4. Khuấy tan nước trộn. Trộn bưởi, tôm thịt, rau củ với nước trộn nhẹ tay, để thấm khoảng 5 phút.
5. Thêm rau thơm, rắc đậu phộng và hành phi. Ăn kèm bánh phồng tôm.

Mẹo: Bưởi đã ngọt nên giảm bớt đường so với gỏi thông thường. Trộn gỏi ngay trước khi ăn để bưởi không ra nước.

Món 2: Canh bí ngòi nấu cua đồng

Canh cua đồng là món giải nhiệt kinh điển mùa hè. Thay mồng tơi, rau đay bằng bí ngòi cho vị ngọt mát lạ miệng. Công thức chi tiết có tại canh bí ngòi nấu cua đồng.

Nguyên liệu

• 300 g cua đồng (hoặc 250 g cua xay sẵn)
• 2 quả bí ngòi xanh (khoảng 500 g)
• 2 củ hành tím, 1 quả cà chua
• Muối, nước mắm, hạt nêm

Cách làm

1. Cua rửa sạch, bỏ yếm và mai, khêu gạch để riêng. Giã hoặc xay cua với chút muối và 1 lít nước, lọc lấy nước cua qua rây 2–3 lần.
2. Đun nước cua lửa vừa, khuấy nhẹ theo một chiều trong vài phút đầu để riêu không dính nồi. Khi riêu nổi thành mảng thì hạ nhỏ lửa, không khuấy nữa.
3. Phi hành với gạch cua, cà chua, rưới vào nồi canh.
4. Bí ngòi bổ dọc, thái lát vừa, cho vào nấu khoảng 3–4 phút đến khi vừa chín.
5. Nêm nước mắm, hạt nêm cho vừa, tắt bếp.

Mẹo: Không nấu bí ngòi quá lâu vì sẽ nhũn và chua nhẹ. Canh ngon nhất khi ăn kèm cà pháo muối.

Món 3: Phở cuốn thịt bò rau thơm

Phở cuốn là món đặc sản Hà Nội: bánh phở tấm mềm, thịt bò xào thơm, rau sống tươi mát, chấm nước mắm chua ngọt. Món này không cần ăn nóng nên rất hợp ngày hè. Bạn có thể xem hướng dẫn phở cuốn để làm chuẩn vị.

Nguyên liệu (khoảng 20 cuốn)

• 500 g bánh phở lá (phở tấm chưa cắt)
• 300 g thịt bò thăn hoặc bắp hoa
• Xà lách, rau mùi, kinh giới, húng
• 4 tép tỏi, 1 muỗng canh dầu hào, 1/2 muỗng cà phê tiêu
• Nước chấm: 3 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh đường, 2 muỗng canh giấm, 6 muỗng canh nước ấm, tỏi ớt, đu đủ xanh và cà rốt thái lát mỏng

Cách làm

1. Thịt bò thái mỏng ngang thớ, ướp tỏi băm, dầu hào, tiêu khoảng 15 phút.
2. Xào bò lửa thật lớn khoảng 1–2 phút, vừa chín tới là tắt bếp để thịt mềm.
3. Bánh phở cắt miếng chữ nhật khoảng 15 x 20 cm. Nếu bánh cứng, hấp qua 1 phút.
4. Trải bánh, đặt xà lách, rau thơm, vài lát bò, cuốn chặt tay.
5. Pha nước chấm, cho đu đủ và cà rốt vào ngâm 10 phút trước khi ăn.

Mẹo: Xào bò từng mẻ nhỏ để chảo luôn nóng, thịt không ra nước.

Món 4: Cá chẽm hấp nước tương

Món hấp là lựa chọn lý tưởng ngày nóng vì không tốn dầu, không khói. Cá chẽm thịt trắng, ít xương dăm, hấp cùng gừng hành rồi rưới nước tương cho vị ngọt thanh. Xem chi tiết công thức cá chẽm hấp nước tương.

Nguyên liệu

• 1 con cá chẽm khoảng 700–800 g
• 1 củ gừng 40 g, 3 cây hành lá, ngò rí
• 3 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê đường, 2 muỗng canh nước
• 2 muỗng canh dầu ăn, chút rượu trắng để khử tanh

Cách làm

1. Cá làm sạch, chà muối và rượu trắng, rửa lại. Khứa 3 đường chéo mỗi bên thân.
2. Lót vài lát gừng và hành dưới đĩa, đặt cá lên, nhét gừng vào bụng.
3. Hấp cá khi nước đã sôi mạnh, khoảng 10–12 phút cho cá 800 g.
4. Gạn bỏ nước đọng trên đĩa (thường tanh). Rải gừng, hành thái sợi lên thân cá.
5. Đun dầu thật nóng rưới lên cá cho gừng hành dậy mùi, sau đó rưới hỗn hợp nước tương, đường, nước đã đun ấm.

Mẹo: Không hấp quá lâu, cá sẽ bở và khô. Thịt cá vừa chín là khi dùng đũa xiên vào phần dày nhất thấy thịt tách khỏi xương dễ dàng.

Gợi ý kết hợp thực đơn trong tuần

Bạn không cần nấu cả 4 món cùng lúc. Có thể xoay vòng như sau:

• Bữa trưa nhanh: phở cuốn và một bát canh nhẹ.
• Bữa tối gia đình: cơm trắng, cá chẽm hấp, canh bí ngòi nấu cua, dưa leo chẻ.
• Cuối tuần: thêm gỏi bưởi tôm thịt như món khai vị.

Để có thêm ý tưởng món trộn mát lạnh, bạn hãy xem danh mục gỏi – salad với nhiều công thức từ rau củ, hải sản đến thịt.

Đồ uống và tráng miệng giải nhiệt đi kèm

Sau bữa ăn mùa hè, một cốc nước mát hoặc món tráng miệng nhẹ giúp cả nhà dễ chịu hơn. Bạn có thể chuẩn bị nhanh:

• Nước chanh sả: đun 3 cây sả đập dập với 1 lít nước khoảng 10 phút, để nguội, thêm nước cốt 2 quả chanh và chút đường hoặc mật ong.
• Nước rau má: xay 200 g rau má với 700 ml nước, lọc bỏ bã, thêm chút đường, uống trong ngày.
• Trà atiso hoặc trà hoa cúc: pha loãng, để lạnh, ít đường.
• Tráng miệng: dưa hấu, thanh long, sữa chua để lạnh hoặc thạch rau câu nước dừa.

Hạn chế nước ngọt có gas và đồ uống quá lạnh ngay sau bữa ăn vì có thể khiến bụng khó chịu. Nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất, hãy uống rải rác trong ngày thay vì đợi khát mới uống.

Mẹo giữ món ăn tươi ngon khi trời nóng

• Đi chợ sớm, mang theo túi giữ lạnh nếu mua hải sản, thịt cá.
• Nấu xong ăn ngay, đồ thừa cất tủ lạnh trong vòng 1 giờ.
• Rau sống ngâm, rửa kỹ và để ráo trong ngăn mát, đến bữa mới bày ra.
• Nước chấm có tỏi ớt pha vừa đủ dùng, không để ngoài cả ngày.

Câu hỏi thường gặp

Gỏi bưởi để được bao lâu?

Gỏi ngon nhất trong khoảng 30 phút sau khi trộn. Nếu cần chuẩn bị trước, để riêng bưởi, tôm thịt và nước trộn trong ngăn mát, đến bữa mới trộn.

Không có cua đồng thì nấu canh bí ngòi với gì?

Bạn có thể nấu với tôm tươi băm, tôm khô hoặc thịt băm. Vị vẫn ngọt mát, chỉ khác một chút so với riêu cua.

Bánh phở cuốn bị khô cứng phải làm sao?

Hấp nhanh 1–2 phút hoặc quét chút nước ấm lên mặt bánh. Sau khi cuốn, đậy khăn ẩm để giữ độ mềm.

Cá chẽm có thể thay bằng cá gì?

Cá diêu hồng, cá rô phi, cá basa hoặc cá lăng đều hấp ngon. Cá phi lê mỏng thì giảm thời gian hấp xuống khoảng 6–8 phút.

Với 4 món ngon ngày nắng nóng này, bữa cơm gia đình sẽ nhẹ nhàng, thanh mát và đổi vị liên tục. Hãy tiếp tục khám phá thêm nhiều công thức trên ResFood để cả nhà luôn ăn ngon dù trời oi bức.