Công thức và cách làm món dưa món

Dưa món là hũ rau củ phơi se rồi ngâm trong nước mắm đường, món ăn kèm quen thuộc của mâm cơm Tết miền Nam. Biết cách làm dưa món, bạn sẽ có những miếng đu đủ, cà rốt, củ cải giòn sựt, vị mặn ngọt đậm đà, ăn cùng thịt kho, bánh tét, giò chả đều rất hợp.

Món này cần vài ngày chuẩn bị vì rau củ phải phơi cho se, nhưng các bước không khó. Chỉ cần phơi đúng độ và nấu nước mắm đường vừa vị là dưa món giữ giòn suốt những ngày Tết.

Nguồn gốc và đặc trưng của dưa món

Dưa món phổ biến ở miền Nam và một số tỉnh miền Trung, thường được làm từ khoảng trước Tết một tuần. Tên gọi "món" xuất phát từ việc hũ dưa gồm nhiều món rau củ khác nhau. Thành phần thường có đu đủ xanh, cà rốt, củ cải trắng, củ kiệu, su hào, có nhà thêm ngó sen hay hành tím. Dưa món khác đồ chua ở chỗ rau củ được phơi khô se nên giòn sựt hơn và ngâm bằng nước mắm đường thay vì giấm.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Đu đủ xanh: chọn quả còn xanh đều, ruột trắng, thịt chắc, không chín vàng.
• Cà rốt, củ cải: củ thẳng, chắc, nặng tay, không xốp.
• Củ kiệu: có thể dùng kiệu đã ngâm sẵn, để ráo nước trước khi cho vào.
• Nước mắm: nước mắm ngon có độ đạm vừa phải, mùi thơm, màu cánh gián trong.
• Đường: đường cát hoặc đường phèn cho vị ngọt thanh.

Mẹo để món dưa món ngon hơn

Độ khô của rau củ quyết định độ giòn. Rau củ sau khi bóp muối, vắt ráo cần phơi nắng 1–2 ngày đến khi miếng se lại, uốn cong được mà không gãy. Phơi quá khô dưa sẽ dai cứng, phơi chưa đủ thì dưa mềm và nhanh hỏng. Nếu trời không nắng, có thể sấy ở nhiệt độ thấp trong lò.

Nước mắm đường phải nấu sôi rồi để nguội hẳn trước khi đổ vào. Tỷ lệ phổ biến là khoảng 1 phần nước mắm, 1 phần đường và 1 phần nước, nêm lại cho vừa khẩu vị. Rau củ phơi khô sẽ hút nước, nên đổ nước ngâm ngập và kiểm tra lại sau một ngày. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Dưa món hợp nhất với thịt kho tàu, bánh tét, bánh chưng, giò chả và các món thịt heo luộc, quay. Vị mặn ngọt và độ giòn giúp mâm cỗ Tết bớt ngấy.

Biến tấu: thêm su hào, ngó sen, hành tím hoặc vài lát ớt sừng cho đẹp màu; có thể dùng củ kiệu ngâm nước mắm làm sẵn trộn vào. Tham khảo thêm chuyên mục nước chấm – đồ chua để có thêm các loại dưa khác.

Dinh dưỡng và lưu ý

Rau củ trong dưa món cung cấp chất xơ; tuy nhiên nước ngâm có nhiều muối và đường, một chén nhỏ dưa món khoảng 50–80 kcal. Người tăng huyết áp, bệnh thận, đái tháo đường nên ăn ít và hỏi ý kiến bác sĩ về lượng phù hợp. Nên ăn dưa món kèm cơm và thịt thay vì ăn riêng nhiều.

Bảo quản và hâm nóng

Sau khoảng 3–4 ngày dưa món thấm vị là ăn được. Bảo quản ngăn mát tủ lạnh, dùng ngon trong khoảng 1 tháng, luôn gắp bằng đũa khô sạch. Nếu nước ngâm có váng hoặc mùi chua lạ thì nên bỏ. Món ăn nguội, không cần hâm nóng.

Câu hỏi thường gặp

Không có nắng có làm dưa món được không?

Được. Bạn có thể sấy rau củ trong lò ở khoảng 60–70 độ, hé cửa lò, đến khi miếng se lại.

Dưa món để được bao lâu?

Trong ngăn mát khoảng 1 tháng nếu rau củ phơi đủ khô và dụng cụ sạch.

Vì sao dưa món bị mềm?

Do rau củ chưa phơi đủ se hoặc đổ nước ngâm khi còn nóng. Hãy phơi kỹ hơn và để nước mắm đường nguội hẳn.