Công thức và cách làm món bánh trôi tàu

Bánh trôi tàu là món quà vặt quen thuộc của mùa đông Hà Nội, và cách làm bánh trôi tàu tại nhà không khó như nhiều người nghĩ. Những viên bánh to tròn, vỏ bột nếp mềm dẻo, nhân đậu xanh bùi, thả trong bát nước đường gừng nóng hổi, rắc thêm lạc rang, vừng và chút nước cốt dừa là đủ làm ấm cả buổi tối se lạnh.

Nguồn gốc và đặc trưng của bánh trôi tàu

Như tên gọi, bánh trôi tàu chịu ảnh hưởng từ ẩm thực của cộng đồng người Hoa, rồi dần trở thành món ăn quen thuộc ở Hà Nội và nhiều tỉnh phía Bắc. Món thường được bán từ cuối thu đến hết mùa đông, khi người ta cần một thứ gì đó nóng, ngọt và thơm gừng.

So với bánh trôi nhân đường ăn ngày Tết Hàn thực, bánh trôi tàu to hơn, vỏ mềm hơn và luôn ăn nóng cùng nước. Nhân phổ biến là đậu xanh, có nơi thêm nhân vừng đen trộn lạc. Nước dùng là nước đường nâu nấu cùng gừng thái sợi, có vị cay ấm rất đặc trưng.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Bột nếp: chọn bột mịn, trắng, không vón, không có mùi chua; có thể trộn một ít bột gạo tẻ để vỏ bớt dính.
• Đậu xanh cà vỏ: hạt vàng đều, không mọt; ngâm vài giờ trước khi nấu.
• Gừng già: củ chắc, vỏ khô, thơm cay rõ; gừng non sẽ nhạt mùi.
• Đường: đường nâu hoặc đường phên giúp nước có màu cánh gián đẹp và mùi thơm.
• Lạc và vừng: chọn hạt mới, không mốc, rang lửa nhỏ cho thơm.

Mẹo để món bánh trôi tàu ngon hơn

Bánh to nên nhân cần được bọc thật kín, vỏ dày đều để không bị bục khi luộc. Bột nhào hơi mềm hơn bánh trôi thường một chút, giúp vỏ bánh mềm khi ăn nóng.

Nước gừng nên nấu riêng cho thật thơm rồi mới thả bánh vào, không luộc bánh trực tiếp trong nước đường vì bột sẽ làm nước đục và dính. Cũng đừng cho quá nhiều gừng nếu nhà có trẻ nhỏ vì vị cay khá mạnh. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Bánh trôi tàu thường ăn cùng lạc rang, vừng và một thìa nước cốt dừa. Bạn có thể làm thêm nhân vừng đen trộn lạc và chút dầu ăn, tạo nên những viên bánh có nhân chảy thơm bùi. Một số nơi thả kèm vài miếng sắn hoặc khoai lang luộc vào bát.

Nếu thích các món ngọt ấm, bạn có thể xem thêm bánh chay với nước đường gừng sánh nhẹ, hoặc tìm thêm món trong mục chè và tráng miệng.

Dinh dưỡng và lưu ý

Mỗi bát bánh trôi tàu gồm 2–3 viên cùng nước đường cung cấp khoảng 350–450 kcal, chủ yếu từ tinh bột, đường và chất béo của lạc, dừa. Gừng tạo cảm giác ấm người, hợp với ngày lạnh.

Người tiểu đường hoặc đang giảm cân nên ăn một viên và giảm đường. Bột nếp khó tiêu nên người dạ dày yếu, trẻ nhỏ và người cao tuổi cần ăn chậm, nhai kỹ. Người dị ứng lạc nên bỏ phần lạc rang. Nếu có bệnh lý, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Bánh và nước gừng nên để riêng. Bánh đã luộc cho vào hộp kín, để ngăn mát dùng trong 1–2 ngày. Khi ăn, đun sôi nước gừng rồi thả bánh vào đun liu riu khoảng 5 phút đến khi bánh mềm và nóng đều bên trong.

Câu hỏi thường gặp

Bánh trôi tàu khác bánh chay như thế nào?

Bánh trôi tàu to hơn, ăn với nước đường gừng loãng; bánh chay nhỏ dẹt, nước đường được làm sánh bằng bột.

Làm sao để bánh không bị bục nhân?

Nhân phải sên khô, vo chặt; vỏ bọc kín và đều tay. Luộc ở lửa vừa, không để nước sôi quá mạnh.

Có làm trước được không?

Có thể nặn bánh, xếp không chồng lên nhau và cấp đông. Khi cần, luộc trực tiếp từ đông lạnh, kéo dài thời gian thêm vài phút.