Công thức và cách làm món mứt bí

Mứt bí làm từ bí đao là món mứt Tết cổ truyền với những thanh mứt trắng muốt, phủ lớp đường kết tinh như sương. Cắn vào thấy giòn nhẹ bên ngoài, bên trong mềm trong và ngọt mát. Cách làm mứt bí tại nhà chỉ cần bí đao, đường và chút kiên nhẫn.

So với nhiều loại mứt khác, mứt bí có vị thanh, ít béo, rất hợp với người không thích đồ ngọt quá gắt.

Đặc trưng của món mứt bí

Mứt bí có mặt trên khay mứt Tết của nhiều gia đình ở cả ba miền. Bí đao vốn là loại quả rẻ, dễ trồng, nên mứt bí từ lâu đã là món mứt bình dân mà vẫn đẹp mắt. Thanh mứt được cắt dài bằng ngón tay, trắng trong, có các rãnh khía hoặc để trơn.

Để có độ giòn đặc trưng, người làm mứt truyền thống thường ngâm bí trong nước vôi trong. Ở nhà, bạn có thể làm mứt bí dẻo mềm mà không cần vôi, hoặc dùng nước vôi trong đúng cách nếu thích giòn.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Bí đao: chọn quả bí già, vỏ xanh thẫm có lớp phấn trắng, cầm nặng tay, cùi dày và chắc. Bí non nhiều nước, mứt dễ bị teo.
• Đường: đường cát trắng, khoảng 600–700 g cho 1 kg bí đã sơ chế.
• Vôi ăn trầu (tùy chọn): chỉ dùng phần nước vôi trong đã lắng kỹ, không dùng phần cặn.
• Hương liệu: vài giọt nước hoa bưởi hoặc vani giúp mứt thơm hơn.

Mẹo để mứt bí ngon hơn

Gọt bỏ hết phần vỏ xanh và ruột xốp, chỉ dùng phần cùi trắng chắc; thanh bí cắt đều nhau để chín và ngấm đường đồng đều. Dùng nĩa xăm nhẹ lên thanh bí giúp đường thấm vào trong nhanh hơn.

Nếu ngâm nước vôi, sau đó phải xả và ngâm nước sạch nhiều lần đến khi bí hết mùi vôi, rồi chần qua nước sôi. Khi sên, đừng đảo mạnh vì thanh bí dễ gãy; chỉ nên lắc chảo hoặc đảo nhẹ bằng đũa. Lửa nhỏ giúp mứt trắng, lửa to làm đường ngả vàng. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Mứt bí ăn cùng trà sen, trà mạn là hợp nhất. Bạn có thể làm mứt bí nhiều màu bằng nước lá dứa, nước gấc hoặc nước củ dền, hoặc thêm chút bột quế cho thơm ấm. Mứt bí cắt hạt lựu còn được dùng làm nhân bánh nướng, bánh dẻo.

Mứt bí là một phần quen thuộc của mâm Tết bên cạnh bánh chưng. Tham khảo thêm các món ngọt khác trong mục chè và tráng miệng và các món ăn chơi tại bánh và ăn vặt.

Dinh dưỡng và lưu ý

Bí đao tươi rất ít năng lượng, nhưng khi làm mứt lượng đường ngấm vào khá lớn; khoảng 30 g mứt bí cung cấp khoảng 90–110 kcal, phần lớn từ đường. Người mắc tiểu đường, thừa cân nên ăn rất ít và hỏi ý kiến bác sĩ về khẩu phần.

Nếu dùng nước vôi, chỉ dùng nước vôi trong đã lắng và xả bí thật kỹ. Không nên cho trẻ nhỏ ăn nhiều đồ ngọt liên tục trong những ngày Tết.

Bảo quản và hâm nóng

Hong mứt thật khô mặt rồi cho vào hũ thủy tinh hoặc hộp kín, đặt nơi khô thoáng. Mứt bí làm đúng cách có thể giữ khoảng 1 tháng. Mứt bị ẩm, dính có thể sấy lại ở lò khoảng 70–80°C trong 15 phút, để nguội rồi đóng hũ.

Câu hỏi thường gặp

Không dùng nước vôi thì mứt bí có giòn không?

Mứt sẽ dẻo mềm thay vì giòn, nhưng vẫn ngon và giữ dáng nếu bạn chọn bí già, cùi chắc và chần nhanh.

Vì sao mứt bí bị teo, quắt lại?

Thường do bí non nhiều nước hoặc sên lửa quá to và quá lâu. Hãy chọn bí già, ướp đường đủ thời gian và sên lửa nhỏ.

Mứt bí không kết tinh đường phải làm sao?

Tiếp tục sên lửa nhỏ đến khi nước đường cạn hẳn, rồi tắt bếp và đảo nhẹ trên chảo còn nóng; đường sẽ dần kết tinh trắng bám quanh thanh bí.