Công thức và cách làm món lặc lày xào tỏi

Lặc lày xào tỏi là món rau mà nhiều du khách nhớ mãi sau chuyến đi Mộc Châu: ngọn rau xanh mập, thân giòn ngọt, lá mềm, hơi đắng nhẹ ở hậu vị, xào cùng tỏi thơm nức. Cách làm lặc lày xào tỏi khá giống các loại rau họ cải, nhưng cần chú ý sơ chế phần thân và canh lửa để rau giòn mà không bị hăng.

Nguồn gốc và đặc trưng của rau lặc lày

Lặc lày là loại rau quen thuộc của vùng cao Tây Bắc, gắn với cao nguyên Mộc Châu, Sơn La. Người ta dùng phần ngọn non gồm thân, lá và đôi khi cả nụ hoa. Rau có thân mập, giòn, vị ngọt mát xen chút đắng nhẹ, khiến món xào có hương vị khác hẳn rau cải ở đồng bằng. Rau ngon nhất vào mùa lạnh và hiện cũng được bán ở một số chợ, cửa hàng đặc sản tại Hà Nội.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Chọn ngọn rau xanh tươi, thân mập, bẻ thấy giòn, lá không vàng úa hay dập.
• Ưu tiên ngọn còn búp hoặc nụ chưa nở, ăn ngọt và giòn hơn.
• Tránh bó rau có mùi ủng, thân bị xơ cứng hoặc rỗng ruột.
• Tỏi ta và một chút mỡ lợn giúp món dậy mùi đúng kiểu vùng cao.

Mẹo để món lặc lày xào tỏi ngon hơn

Phần thân lặc lày chín lâu hơn lá. Bí quyết là tước bỏ lớp vỏ xơ ngoài ở đoạn thân to, chẻ đôi nếu thân mập, rồi chần thân trước lá. Chần nhanh trong nước sôi có muối giúp rau bớt hăng đắng, giữ màu xanh và rút ngắn thời gian xào.

Khi xào, chảo phải thật nóng, mỗi mẻ không quá nhiều rau. Lỗi hay gặp là xào lửa nhỏ làm rau chảy nước, thân mềm oặt và mất độ giòn. Nêm nhẹ tay vào cuối, có thể thêm chút đường để cân lại vị đắng. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Món rất hợp ăn cùng các món vùng cao như thịt trâu gác bếp, lợn bản nướng, cá suối chiên hoặc đơn giản là cơm trắng và thịt kho. Có thể xào lặc lày với thịt bò hoặc lòng gà cho bữa ăn đậm đà hơn, hay luộc rau rồi chấm nước mắm tỏi ớt. Người ăn chay thay nước mắm bằng nước tương. Bạn cũng có thể tham khảo bông cải xào tiêu xanh, nộm rau muống và các món khác trong mục Món rau củ.

Dinh dưỡng và lưu ý

Lặc lày là rau xanh nhiều chất xơ, năng lượng thấp; một phần ăn của công thức này khoảng 80 đến 120 kcal tùy lượng dầu, mỡ. Món phù hợp để cân bằng bữa ăn nhiều đạm.

Người có bệnh lý tiêu hóa nên ăn lượng vừa phải. Hạn chế dùng nhiều mỡ và nước mắm nếu đang kiểm soát mỡ máu hoặc huyết áp. Với các tình trạng sức khỏe đặc biệt, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Rau tươi bọc giấy báo, cho vào túi có lỗ thoáng, để ngăn mát được 2 đến 3 ngày. Rau đã xào nên ăn trong bữa; phần thừa để hộp kín trong ngăn mát và dùng trong 1 ngày. Khi hâm, đảo nhanh trên chảo nóng khoảng 1 phút để rau không bị nhũn.

Câu hỏi thường gặp

Lặc lày có đắng không?

Rau có vị đắng nhẹ ở hậu vị. Chần qua nước sôi có muối trước khi xào sẽ làm vị đắng dịu hơn.

Có cần gọt vỏ thân lặc lày không?

Với đoạn thân to, nên tước lớp vỏ xơ bên ngoài để ăn giòn và không bị xơ.

Mua lặc lày ở Hà Nội được không?

Vào mùa, rau được bán ở các cửa hàng đặc sản Tây Bắc và một số chợ, nên chọn bó còn tươi, xanh.