Công thức và cách làm món nha đam hầm xí quách

Nha đam hầm xí quách là món canh gồm xương heo (xí quách: xương ống, sụn) hầm lâu cùng nha đam, cà rốt và củ cải trắng, nêm nước mắm, muối và rắc hành ngò. Nước canh trong, ngọt thanh từ xương và rau củ; nha đam giòn mềm, mát; phần sụn, tuỷ xương béo bùi. Với 600 g xí quách, nồi canh đủ cho khoảng 4 người.

Cách làm nha đam hầm xí quách hơi tốn thời gian hầm, nhưng các bước khá đơn giản, rất hợp cho những ngày nắng nóng khi cả nhà cần món canh mát, nhẹ bụng.

Đặc trưng của món nha đam hầm xí quách

Xí quách là cách gọi phổ biến ở miền Nam cho phần xương heo có sụn, tuỷ, thường dùng để hầm lấy nước ngọt, nấu bún, hủ tiếu hoặc canh. Nha đam được trồng nhiều ở vùng nắng gió như Ninh Thuận, thường dùng làm chè, nước giải khát. Khi kết hợp trong món hầm cùng cà rốt và củ cải, món canh được nhiều gia đình miền Nam ưa chuộng vào mùa nóng nhờ vị thanh mát.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Xí quách: chọn xương ống có tuỷ, xương sụn còn dính chút thịt, màu hồng tươi, không có mùi hôi; nhờ người bán chặt sẵn khúc vừa.
• Nha đam: chọn lá to, dày, xanh mướt, bẹ căng mọng, không có vết thâm hay dập.
• Cà rốt, củ cải: củ chắc, nặng tay, vỏ láng, không nứt, không xốp.
• Thay thế: có thể thay xí quách bằng sườn non, giò heo hoặc gà; thêm bắp ngọt, su su cho nước canh ngọt hơn.

Mẹo để nha đam hầm xí quách ngon hơn

• Sơ chế nha đam kỹ: gọt sạch vỏ xanh, cắt miếng, ngâm và rửa nhiều lần với nước muối loãng hoặc chần nhanh qua nước sôi để loại bỏ hết nhựa vàng và nhớt, tránh vị đắng.
• Chần xương: chần xí quách qua nước sôi, đổ bỏ nước đầu và rửa sạch để nước hầm trong.
• Hầm lửa nhỏ, hớt bọt: giữ nồi sôi lăn tăn, hớt bọt thường xuyên.
• Cho nha đam sau cùng: nha đam chín rất nhanh, nấu lâu sẽ tan, mất độ giòn.
• Cắt rau củ đều: giúp chín đồng thời, món đẹp mắt.

Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Canh ăn với cơm trắng, chấm phần sụn, thịt với nước mắm ớt. Có thể kết hợp cùng một món mặn như thịt kho hột vịt hoặc cá cơm kho thịt cho bữa cơm gia đình.

• Thêm hạt sen, táo đỏ để món thêm vị ngọt bùi.
• Thay xương heo bằng gà ác cho món bồi bổ hơn.
• Thích canh hầm xương thanh mát khác, thử canh củ dền nấu sườn.

Dinh dưỡng và lưu ý

Món canh cung cấp nước, khoáng chất, chất xơ từ rau củ và đạm, collagen từ xương sụn. Nha đam được nhiều người dùng với mong muốn "giải nhiệt", nhưng cần chế biến đúng cách: phần nhựa vàng dưới vỏ có thể gây đau bụng, tiêu chảy nếu không loại bỏ. Phụ nữ mang thai, người đang bị tiêu chảy hoặc có bệnh lý đường tiêu hoá nên hạn chế nha đam và hỏi ý kiến bác sĩ. Nước hầm xương có chất béo, người có mỡ máu cao nên hớt bớt mỡ trên mặt.

Bảo quản và hâm nóng

Canh để nguội, đựng hộp kín, bảo quản ngăn mát khoảng 2 ngày. Có thể hớt lớp mỡ đông trên mặt trước khi hâm. Nên đun sôi lại kỹ; nha đam hâm nhiều lần sẽ mềm nhũn, vì vậy chỉ hâm lượng cần ăn.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để nha đam không bị đắng, nhớt?

Gọt hết phần vỏ xanh và lớp nhựa vàng, ngâm nước muối loãng, rửa nhiều lần, có thể chần nhanh qua nước sôi rồi xả nước lạnh.

Có thể thay xí quách bằng gì?

Có thể dùng sườn non, xương gà, giò heo hoặc nấu chay với nấm và nước luộc rau củ.

Nha đam hầm xí quách để được bao lâu?

Khoảng 2 ngày trong ngăn mát. Không để canh ở nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt vào mùa nóng.