Công thức và cách làm món canh xương bò rau củ

Canh xương bò rau củ là món canh ninh có nước dùng ngọt đậm từ xương bò, ăn cùng củ cải trắng, cà rốt, su hào mềm ngọt và hành tây thơm dịu. Cách nấu canh xương bò rau củ tốn thời gian ninh nhưng thao tác đơn giản, chi phí lại rẻ hơn nhiều so với món nấu từ thịt bò.

Nồi nước xương bò ninh kỹ còn có thể dùng làm nền cho nhiều món khác như cháo, mì hay lẩu, nên nhiều nhà nấu một lần nhiều để dành.

Nguồn gốc và đặc trưng của canh xương bò rau củ

Xương bò từ lâu là nguyên liệu chính để làm nước dùng trong ẩm thực Việt, nổi tiếng nhất là nước dùng phở. Khi nấu canh gia đình, người ta tận dụng xương ống hoặc xương sườn bò còn bám thịt, ninh lâu cho ngọt rồi thêm rau củ theo mùa. Vị ngọt của bò đậm và nồng hơn xương heo, kết hợp với củ cải và hành tây cho nước canh thanh mà không ngấy.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Xương bò: nên kết hợp xương ống (có tủy, cho nước béo ngọt) và xương sườn hoặc xương đuôi còn ít thịt. Xương tươi có màu đỏ hồng, không nhớt, không mùi hôi. Nhờ người bán chặt khúc và chẻ đôi xương ống.
• Củ cải trắng: củ thẳng, chắc, vỏ mịn, cầm nặng tay, không bị xốp ruột.
• Cà rốt, su hào: cà rốt cam đậm, su hào củ vừa, vỏ mỏng.
• Hành tây, gừng: giúp khử mùi và tăng vị ngọt thơm cho nước dùng.

Mẹo để món canh xương bò rau củ ngon hơn

Xương bò nhiều máu và tạp chất, nên ngâm nước muối loãng khoảng ba mươi phút, rồi chần trong nước sôi năm phút và rửa sạch. Nhiều người bỏ qua bước này nên nước canh đục và có mùi.

Ninh với lửa thật nhỏ, mặt nước chỉ lăn tăn, hớt bọt trong ba mươi phút đầu. Không thêm nước lạnh giữa chừng; nếu cạn, hãy châm nước sôi. Nêm muối ít ngay từ đầu giúp xương ra ngọt, nước mắm thì để cuối.

Rau củ nên cắt miếng to vừa phải để không nát khi nấu. Củ cải và cà rốt cho trước, su hào sau. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Canh hợp ăn với cơm trắng, thịt xương gỡ ra chấm nước mắm ớt hoặc tương. Có thể thêm khoai tây, ngô, bắp cải hoặc nấm. Phần nước dùng dư có thể nấu cháo hay mì. Tham khảo thêm các món thịt bò khác, hoặc nếu thích canh rau củ kiểu khác, thử canh giò sống rau củ.

Dinh dưỡng và lưu ý

Nước xương bò có một ít đạm, collagen và chất béo từ tủy; rau củ cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất. Một bát canh kèm ít thịt bám xương có khoảng 180–250 kcal. Món mềm, ấm, hợp với bữa ăn của người cao tuổi khi đã gỡ xương cẩn thận.

Nước ninh xương có thể chứa nhiều chất béo và purin, nên người bị gout, mỡ máu cao nên ăn vừa phải và vớt bớt mỡ. Nước xương không thay thế được nguồn canxi từ sữa hay rau xanh. Người có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ về chế độ ăn phù hợp.

Bảo quản và hâm nóng

Lọc riêng nước dùng, để nguội rồi cất ngăn mát, dùng trong ba ngày, hoặc chia hộp cấp đông dùng trong khoảng một tháng. Rau củ nên nấu mới mỗi lần để giữ độ ngọt. Khi hâm, vớt lớp mỡ đông trên mặt rồi đun sôi kỹ.

Câu hỏi thường gặp

Ninh xương bò bao lâu là đủ?

Khoảng 2–3 giờ lửa nhỏ để nước ngọt đậm. Dùng nồi áp suất mất khoảng 45 phút.

Vì sao nước canh xương bò bị đục?

Do không chần xương, ninh lửa lớn hoặc không hớt bọt. Giữ lửa liu riu là quan trọng nhất.

Có nên nướng hành tây và gừng không?

Nên. Nướng xém giúp nước dùng thơm hơn và át mùi bò.