Công thức và cách làm món bún xào chay

Bún xào chay là món ăn nhanh, rẻ và dễ làm, rất hợp cho ngày rằm, mùng một hoặc những bữa trưa muốn ăn nhẹ. Sợi bún xào tơi, thấm vị nước tương, đan xen đậu hũ chiên, nấm và rau củ nhiều màu. Bài viết này chia sẻ cách làm bún xào chay để sợi bún không bị bết, không gãy nát – lỗi mà rất nhiều người gặp phải khi xào bún lần đầu.

Đặc trưng của món bún xào chay

Bún xào là món quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, có thể xào với thịt bò, hải sản hay chỉ với rau củ. Phiên bản chay dựa hoàn toàn vào nguyên liệu thực vật: đậu hũ cho đạm, nấm cho vị ngọt đậm, rau củ cho màu sắc và độ giòn. Gia vị chủ yếu là nước tương, hạt nêm chay, tiêu và dầu mè, tạo hương thơm nhẹ mà không cần đến nước mắm.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Bún: dùng bún khô sợi nhỏ hoặc bún tươi để qua đêm cho se mặt. Bún tươi quá ướt rất dễ bết khi xào.
• Đậu hũ: chọn bìa đậu chắc, mịn, thơm mùi đậu nành, không chua.
• Nấm: nấm đùi gà, nấm rơm hoặc nấm hương tươi đều hợp; chọn nấm trồng bán ở chợ, siêu thị, thân chắc, không nhớt.
• Rau củ: cà rốt, cải thìa hoặc cải ngọt, giá đỗ, hành boa-rô; chọn loại tươi giòn.

Mẹo để món bún xào chay ngon hơn

Công thức chi tiết có ngay bên dưới; đây là những nguyên tắc giúp sợi bún đẹp và thấm vị.

• Bún phải thật ráo: bún khô luộc vừa tới, xả nước lạnh, để ráo ít nhất 15 phút và trộn sơ chút dầu ăn để sợi không dính.
• Xào rau và bún riêng: rau củ xào trước cho chín tới rồi múc ra, bún xào sau, cuối cùng mới trộn chung. Xào tất cả cùng lúc khiến rau ra nước và bún nhão.
• Dùng đũa đảo, đừng dùng muôi: đũa giúp tơi sợi bún, muôi dễ làm sợi gãy vụn.
• Pha sẵn nước sốt: hòa nước tương, hạt nêm chay, đường, chút nước lọc trong chén rồi rưới đều một lần, bún thấm đều mà không bị mặn cục bộ.

Ăn kèm và biến tấu

Bún xào chay ngon hơn khi rắc thêm rau mùi, đậu phộng rang và ăn kèm dưa leo, ớt tươi. Bạn có thể thay đậu hũ bằng mì căn, như trong món mì căn xào sả ớt, hoặc thêm bông cải, đậu que tùy mùa. Người ăn chay có trứng có thể đánh thêm một quả trứng tráng mỏng thái sợi. Để tìm thêm ý tưởng, hãy xem chuyên mục món chay.

Dinh dưỡng và lưu ý

Một đĩa bún xào chay cỡ vừa cung cấp khoảng 400 – 500 kcal, chủ yếu là tinh bột từ bún, đạm thực vật từ đậu hũ và nhiều chất xơ từ rau, nấm. Món dùng ít dầu nên tương đối nhẹ bụng. Nước tương có nhiều muối, người cao huyết áp nên giảm lượng nêm. Người ăn chay trường nên kết hợp thêm các loại đậu, hạt để đủ đạm; nếu có bệnh lý về chuyển hóa, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Bún xào ngon nhất khi ăn nóng ngay sau khi xào. Phần thừa để nguội, cho vào hộp kín, bảo quản ngăn mát tối đa 1 ngày. Khi ăn, cho vào chảo chống dính với một thìa nước, đảo nhẹ ở lửa vừa khoảng 2 phút; hâm lò vi sóng thì đậy nắp có lỗ thoát hơi để bún không khô cứng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao bún xào bị bết dính?

Nguyên nhân thường là bún còn ướt, chảo không đủ nóng hoặc đảo quá nhiều. Hãy để bún thật ráo, làm nóng chảo với dầu và đảo nhẹ bằng đũa.

Nên dùng bún khô hay bún tươi?

Bún khô dễ kiểm soát độ mềm và ít gãy hơn nên phù hợp cho người mới. Bún tươi cũng được, nhưng nên dùng loại để qua đêm trong ngăn mát cho sợi se lại.

Không có hạt nêm chay thì nêm bằng gì?

Bạn có thể dùng muối, đường và nước tương, thêm chút nước luộc nấm hoặc nước rau củ để tăng vị ngọt tự nhiên.