Công thức và cách làm món mướp xào nấm

Mướp xào nấm là món chay thanh mát, nhanh gọn: mướp hương mềm ngọt, tiết nước tự nhiên, quyện cùng nấm rơm dai giòn và mùi tỏi phi thơm. Cách làm mướp xào nấm chỉ mất khoảng mười lăm phút, rất hợp cho bữa cơm ngày hè hay những hôm muốn ăn nhẹ nhàng.

Món ngon ở vị ngọt mộc mạc của rau, nước xào sánh nhẹ có thể chan cơm, ăn mãi không ngán. Dù là món chay, mướp xào nấm vẫn được nhiều gia đình ăn mặn yêu thích.

Đặc trưng của món mướp xào nấm

Mướp hương là loại rau quả quen thuộc trong vườn nhà Việt, nhất là ở nông thôn, mùa hè ra quả nhiều. Mướp được dùng nấu canh, xào tỏi, xào lòng gà hay xào nấm. Kết hợp với nấm rơm, món có thêm vị ngọt đậm và độ dai, thay thế phần nào cho thịt trong bữa chay. Món thường dọn cùng cơm trắng, đậu phụ chiên và bát canh.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Mướp hương: chọn quả non, vỏ xanh, có vân sọc mờ, cầm hơi nặng tay, cuống tươi. Mướp già vỏ cứng, ruột xơ và nhiều hạt.
• Nấm rơm: chọn búp nấm còn khép, màu xám đen hoặc trắng ngà, chắc, không nhớt, không có đốm vàng. Nấm đã nở xòe sẽ kém giòn.
• Tỏi: dùng tỏi khô, tép chắc để phi thơm.
• Thay thế: có thể thay nấm rơm bằng nấm bào ngư, nấm kim châm hoặc nấm đùi gà; mướp hương có thể dùng mướp khía (mướp góc).

Mẹo để món mướp xào nấm ngon hơn

• Gọt vỏ mướp nhẹ tay: chỉ cạo lớp vỏ ngoài, để lại phần xanh giúp mướp giữ màu đẹp.
• Sơ chế nấm rơm: cắt chân, ngâm nước muối loãng rồi rửa sạch; có thể chần nhanh để nấm sạch và bớt mùi hăng.
• Lửa lớn, xào nhanh: mướp ra nhiều nước, xào lửa vừa phải đến lớn giúp mướp chín tới mà không bị nhũn.
• Cho nấm trước, mướp sau: nấm cần thời gian lâu hơn một chút, mướp chỉ cần vài phút là mềm.
• Không đậy nắp: đậy kín khiến mướp chuyển màu thâm và mất vị tươi.

Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Mướp xào nấm hợp với cơm trắng hoặc cơm gạo lứt, dùng cùng một món đạm như đậu hũ chiên rang nấm để bữa ăn đủ chất. Biến tấu đơn giản:

• Thêm cà rốt thái lát hoặc đậu Hà Lan cho đẹp mắt.
• Rưới chút dầu mè hoặc rắc tiêu đen lúc tắt bếp cho thơm.
• Người ăn mặn có thể xào cùng tôm hoặc lòng gà; nếu thích, xem thêm mướp hương xào lòng mề vịt.

Tìm thêm ý tưởng trong mục món chay.

Dinh dưỡng và lưu ý

Mướp chứa nhiều nước, ít năng lượng; nấm rơm cung cấp chất xơ và một lượng đạm thực vật. Đây là món ít dầu mỡ, phù hợp người muốn ăn nhẹ hoặc kiểm soát cân nặng.

• Món khá ít đạm, nên ăn kèm đậu hũ, trứng hoặc các loại đậu để cân bằng.
• Người có hệ tiêu hóa yếu nên ăn nấm đã nấu chín kỹ.
• Người cần chế độ ăn đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Mướp nhanh mềm và thâm nên món ngon nhất khi ăn ngay. Nếu còn thừa, để nguội, cho vào hộp kín, cất ngăn mát và dùng trong ngày. Hâm nhanh trên chảo, lửa vừa, không đun lâu.

Câu hỏi thường gặp

Mướp xào nấm để được bao lâu?

Trong ngăn mát, món nên dùng trong ngày. Để lâu mướp ra nước, mềm nhũn và kém ngon.

Làm sao để mướp không bị thâm đen?

Gọt vỏ xong nên nấu ngay hoặc ngâm tạm vào nước có chút muối; khi xào, để lửa lớn và không đậy nắp.

Có thể thay nấm rơm bằng nấm gì?

Nấm bào ngư, nấm kim châm, nấm đùi gà hay nấm hương tươi đều hợp. Nấm kim châm chín rất nhanh nên cho vào cuối.