Công thức và cách làm món tôm tít hấp sả

Tôm tít hấp là món hải sản giản dị nhưng có sức hút riêng: thịt tôm trắng ngọt, mềm hơn tôm thường, đặc biệt những con có gạch vàng béo bùi. Cách làm tôm tít hấp chỉ cần sả, gừng và một nồi hấp, khoảng nửa giờ là có món nóng hổi chấm muối tiêu chanh.

Tôm tít còn được gọi là bề bề ở miền Bắc, tôm tích ở một số nơi, và là món nhắm quen thuộc của nhiều quán hải sản.

Nguồn gốc và đặc trưng

Tôm tít sống ở vùng đáy cát, bùn ven biển, được khai thác nhiều ở các tỉnh ven biển từ Bắc vào Nam. Thân dẹt, vỏ có nhiều gai nhỏ ở mép và đuôi nên khi ăn cần bóc khéo. Mùa tôm tít có gạch, thường vào khoảng cuối đông đến xuân, được nhiều người săn đón vì phần gạch chạy dọc lưng rất béo. Hấp là cách nấu giữ được vị ngọt tự nhiên tốt nhất.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Tôm còn sống: tôm tít chết nhanh và thịt dễ bở, nên chỉ mua con còn bơi khỏe, búng mạnh khi chạm vào.
• Tôm có gạch: nhìn phần lưng gần đuôi thấy dải vàng cam chạy dọc thân là tôm có gạch.
• Tôm chắc thịt: bóp nhẹ phần thân thấy cứng, không lõng bõng nước.
• Sả, gừng: chọn sả củ già, gừng già cay nồng để khử mùi tanh.

Mẹo để món tôm tít hấp ngon hơn

Công thức chi tiết có ngay bên dưới. Những nguyên tắc sau giúp món đạt độ ngọt và dễ ăn:

• Hấp khi tôm còn sống: tôm tít chết lâu thịt sẽ bở và có mùi, không nên dùng.
• Để tôm vào ngăn đá một lúc: khoảng 10 phút giúp tôm lịm, không búng làm bạn bị gai đâm khi rửa.
• Thời gian hấp ngắn: 8–10 phút từ khi nước sôi là đủ. Hấp lâu thịt co lại, khó bóc.
• Bóc đúng cách: dùng kéo cắt hai mép bên thân từ đuôi lên đầu, sau đó lật phần vỏ lưng lên là lấy được nguyên thớ thịt.
• Lỗi hay gặp là hấp xếp chồng quá nhiều tầng; tôm ở giữa chín không đều.

Ăn kèm và biến tấu

Tôm tít hấp chấm muối tiêu chanh, muối ớt xanh hoặc nước mắm gừng đều ngon, ăn kèm rau răm, dưa leo. Ngoài hấp, tôm tít còn được rang muối, rang me hoặc nướng. Nếu thích hải sản rang muối, bạn có thể tham khảo ghẹ rang muối rồi áp dụng tương tự cho tôm tít. Xem thêm các món tôm khác tại món ngon từ tôm biển.

Dinh dưỡng và lưu ý

Tôm tít giàu đạm, ít chất béo; khoảng 100 g thịt cho khoảng 80–100 kcal. Phần gạch có nhiều chất béo và cholesterol hơn phần thịt, người mỡ máu cao nên ăn ít gạch. Người dị ứng hải sản không nên ăn. Khi bóc cần cẩn thận gai sắc ở mép vỏ, đặc biệt khi cho trẻ nhỏ ăn nên bóc sẵn thịt. Người có bệnh lý cần kiêng nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Tôm tít sống nên chế biến ngay trong ngày. Tôm đã hấp nếu còn thừa thì bóc thịt, cho vào hộp kín và để ngăn mát, dùng trong 1 ngày. Hâm bằng cách hấp lại 2–3 phút, hoặc dùng thịt tôm để xào, nấu cháo, nấu canh.

Câu hỏi thường gặp

Tôm tít và bề bề có phải là một không?

Đúng vậy. Miền Bắc thường gọi là bề bề, miền Trung và miền Nam gọi là tôm tít hoặc tôm tích; đây là cùng một nhóm loài.

Làm sao bóc tôm tít không bị đâm tay?

Dùng kéo cắt bỏ phần gai hai bên mép thân và đuôi, sau đó cắt dọc lưng hoặc bụng rồi tách vỏ. Có thể đeo găng tay mỏng khi bóc.

Có nên hấp tôm tít với bia không?

Có thể. Một ít bia trong nước hấp giúp tôm thơm hơn, nhưng sả và gừng đã đủ khử mùi tanh nên không bắt buộc.