Công thức và cách làm món gà hầm sâm

Gà hầm sâm là món hầm bồi bổ quen thuộc của nhiều gia đình, và cách làm gà hầm sâm tại nhà không hề phức tạp: gà làm sạch, chần qua cho sạch bọt, rồi hầm lửa liu riu cùng nhân sâm, táo đỏ, kỷ tử và hạt sen cho đến khi thịt mềm, nước dùng trong và ngọt. Mùi sâm nhẹ, hơi đắng ở hậu vị, quyện cùng vị ngọt của táo đỏ tạo nên bát canh thanh mà đậm đà.

Món thường được nấu vào những ngày trở lạnh, cho người mới ốm dậy, người lớn tuổi hoặc đơn giản là để cả nhà có bữa ăn ấm áp.

Đặc trưng của gà hầm sâm

Hầm gà với các loại thảo mộc, dược liệu là cách nấu có từ lâu trong ẩm thực Á Đông. Ở Việt Nam, gà hầm sâm thường dùng gà ta hoặc gà ác, nấu cùng nhân sâm, táo đỏ, kỷ tử, hạt sen, đôi khi thêm nấm hương hoặc củ hoài sơn. Món gần giống món gà hầm sâm của Hàn Quốc nhưng thường không nhồi gạo nếp mà nấu nhiều nước để ăn như canh.

Một nồi gà hầm sâm ngon có nước dùng trong, mùi sâm vừa phải, không đắng gắt, thịt gà mềm mà không bở.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Gà: gà ta khoảng 1–1,2 kg hoặc gà ác 2 con nhỏ. Gà tơ hầm nhanh mềm, nước ngọt thanh.
• Nhân sâm: có thể dùng một củ sâm tươi nhỏ hoặc vài lát sâm khô mua ở cửa hàng uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Không cần dùng nhiều, lượng vừa phải giúp món thơm mà không đắng.
• Táo đỏ, kỷ tử: táo đỏ khô căng, không mốc; kỷ tử đỏ tươi tự nhiên, không bết dính.
• Hạt sen: hạt sen tươi hoặc khô đều được; hạt khô cần ngâm mềm trước.

Mẹo để món gà hầm sâm ngon hơn

Chần gà qua nước sôi có gừng trong 2–3 phút rồi rửa lại là bước quan trọng để nước dùng trong và không có mùi hôi. Khi hầm, giữ lửa thật nhỏ, mặt nước chỉ hơi lăn tăn; đun sôi mạnh sẽ làm nước đục và thịt bị bở.

Kỷ tử nên cho vào cuối cùng, khoảng 5 phút trước khi tắt bếp, nếu không sẽ nát và làm nước chua nhẹ. Nêm nhạt, chủ yếu bằng muối hoặc chút nước mắm, để giữ hương vị thanh của sâm và táo. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Gà hầm sâm có thể ăn riêng như món canh hoặc ăn cùng cơm trắng, bún, miến. Muốn đổi vị, bạn có thể dùng gà ác như món gà ác tiềm, hoặc hầm cùng hạt dẻ trong gà hầm hạt dẻ. Món gà tần thuốc bắc cũng là lựa chọn quen thuộc cho mùa lạnh.

Dinh dưỡng và lưu ý

Món cung cấp đạm từ thịt gà và chất ngọt tự nhiên từ táo đỏ; một bát khoảng 350 ml có cả thịt cung cấp khoảng 300–380 kcal tùy lượng da. Đây là món ăn, không phải thuốc, và không có tác dụng chữa bệnh. Nhân sâm không phù hợp với tất cả mọi người: phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người tăng huyết áp, người đang dùng thuốc chống đông, thuốc tiểu đường hoặc có bệnh lý mạn tính nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ăn món có sâm. Không nên ăn vào buổi tối muộn nếu dễ mất ngủ.

Bảo quản và hâm nóng

Để nguội, cho vào hộp kín và cất ngăn mát, dùng trong 2 ngày. Hâm lại bằng nồi ở lửa vừa đến khi sôi đều; nếu nước cạn, thêm một ít nước sôi. Có thể chia phần nhỏ để mỗi lần chỉ hâm lượng cần ăn.

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng bao nhiêu nhân sâm cho một con gà?

Khoảng 10–15 g sâm tươi hoặc 5–7 g sâm khô thái lát là đủ cho một con gà 1 kg. Dùng nhiều hơn món sẽ đắng.

Có thể hầm bằng nồi áp suất không?

Được, hầm khoảng 20 phút rồi xả hơi, sau đó cho kỷ tử vào đun mở nắp thêm vài phút.

Ăn gà hầm sâm bao lâu một lần là vừa?

Với người khỏe mạnh, ăn thỉnh thoảng như một món canh là hợp lý. Nếu có bệnh nền, hãy hỏi bác sĩ về tần suất phù hợp.