Công thức và cách làm món nấm mỡ xào bơ tỏi

Nấm mỡ xào bơ tỏi là món chay đơn giản mà vẫn sang miệng: những cây nấm tròn được áp chảo vàng mặt, quyện bơ béo và tỏi thơm. Cách làm nấm mỡ xào bơ tỏi chỉ mất khoảng 15 phút, rất hợp cho bữa tối bận rộn, bữa sáng cùng bánh mì hay làm món ăn kèm cho mì Ý, cơm trắng.

Món dễ làm nhưng cũng dễ hỏng nếu nấm bị ra nước và luộc trong chính nước của nó. Chỉ cần nắm vài nguyên tắc nhỏ về lửa và thời điểm nêm muối, đĩa nấm sẽ bóng đẹp, mọng nước bên trong mà vẫn vàng thơm bên ngoài.

Đặc trưng của món nấm mỡ xào bơ tỏi

Nấm mỡ (nấm trắng) có nguồn gốc từ ẩm thực phương Tây, ngày nay được trồng nhiều ở Việt Nam và bán phổ biến ở chợ, siêu thị. Cách xào với bơ và tỏi vốn là kiểu chế biến kinh điển của bếp Âu, khi vào bếp Việt thường được thêm chút nước tương cho đậm đà và rắc hành lá hoặc ngò. Kết quả là một món lai nhẹ nhàng, vị béo mặn hài hòa, ăn với cơm vẫn rất hợp.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Nấm mỡ: chọn cây mũ tròn, khép kín, màu trắng đều, sờ thấy khô ráo. Nấm đã mở mũ lộ phiến nâu đen là để lâu, ăn kém giòn.
• Bơ: dùng bơ lạt (bơ không muối) để dễ kiểm soát độ mặn. Người ăn chay thuần có thể thay bằng dầu ô liu hoặc bơ thực vật.
• Tỏi: chọn củ chắc, tép to; tỏi ta tép nhỏ thơm hơn nhưng bóc lâu hơn.
• Rau thơm: mùi tây (parsley) cho hương kiểu Âu, hành lá hoặc ngò cho hương vị gần gũi hơn.

Mẹo để món nấm mỡ xào bơ tỏi ngon hơn

Không ngâm nấm mỡ trong nước vì nấm hút nước như bọt biển; chỉ rửa nhanh hoặc lau bằng khăn ẩm. Chảo phải thật nóng trước khi cho nấm, và không xếp quá dày. Nêm muối ở cuối, vì muối rút nước khỏi nấm rất nhanh.

Bơ dễ cháy ở nhiệt độ cao, vì vậy nên áp chảo nấm bằng dầu trước, khi nấm đã vàng mới hạ lửa cho bơ và tỏi vào. Tỏi chỉ cần 1 phút là thơm; để lâu tỏi sẽ cháy và đắng. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Nấm mỡ xào bơ tỏi ăn ngon với bánh mì nướng, trộn với mì Ý, làm topping cho cơm chiên hoặc ăn kèm cơm trắng và canh rau. Có thể thêm cải bó xôi, đậu Hà Lan hay ớt chuông cho nhiều màu. Nếu muốn món nấm thơm tỏi kiểu Việt hơn, bạn có thể thử nấm bào ngư xào tỏi; còn khi muốn ít dầu mỡ, nấm nướng giấy bạc là lựa chọn nhẹ nhàng.

Một biến tấu được nhiều người thích là chan thêm chút kem tươi ở cuối để có nấm sốt kem, hoặc thêm vài lát ớt tươi và một thìa nước cốt chanh để món bớt ngấy.

Dinh dưỡng và lưu ý

Nấm mỡ rất ít năng lượng và có chất xơ, kali, vitamin nhóm B. Phần năng lượng của món chủ yếu đến từ bơ và dầu; một phần ăn cho mỗi người thường vào khoảng 150–180 kcal. Bơ động vật chứa chất béo bão hòa, người có mỡ máu cao hoặc bệnh tim mạch nên giảm lượng bơ, thay một phần bằng dầu ô liu. Người ăn chay thuần (không dùng sản phẩm từ sữa) cần thay bơ bằng dầu thực vật. Nếu đang điều trị bệnh, hãy hỏi bác sĩ về khẩu phần phù hợp.

Bảo quản và hâm nóng

Nấm ngon nhất khi ăn nóng ngay sau khi xào. Phần còn lại để nguội, đậy kín, bảo quản ngăn mát tối đa 2 ngày. Khi hâm, cho vào chảo nóng đảo nhanh 1–2 phút, có thể thêm một miếng bơ nhỏ để nấm bóng trở lại.

Câu hỏi thường gặp

Có cần cắt nấm mỡ không?

Nấm nhỏ có thể để nguyên cây; nấm to nên bổ đôi hoặc bổ tư để chín đều và có nhiều mặt tiếp xúc với chảo, giúp vàng thơm hơn.

Vì sao nấm của tôi bị thâm và ra nhiều nước?

Thường do ngâm nấm lâu trong nước, chảo chưa đủ nóng hoặc nêm muối quá sớm. Hãy rửa nhanh, để thật ráo và xào thành từng mẻ nhỏ.

Món này có phù hợp với người ăn chay không?

Phù hợp với người ăn chay có dùng sữa. Nếu ăn chay thuần hoặc kiêng ngũ vị tân, hãy thay bơ bằng dầu và bỏ tỏi, dùng gừng thái sợi. Xem thêm các món khác trong chuyên mục món chay.