Công thức và cách làm món canh cua rau đay

Canh cua rau đay là bát canh mùa hè kinh điển của người miền Bắc: nước canh ngọt thanh từ cua đồng, gạch cua đóng thành từng mảng vàng nâu nổi trên mặt, rau đay nhớt mát hòa cùng mồng tơi và mướp. Cách làm canh cua rau đay không cầu kỳ, nhưng cần làm cua thật sạch và canh lửa để riêu cua đóng đẹp.

Bữa cơm ngày nắng chỉ cần bát canh cua, đĩa cà pháo muối giòn và vài quả cà là đủ đưa cơm.

Đặc trưng của canh cua rau đay

Cua đồng sống ở ruộng lúa, ao hồ vùng đồng bằng, được giã nhuyễn rồi lọc lấy nước. Khi đun, phần đạm trong nước cua đông lại thành riêu, nổi lên mặt nồi. Rau đay có độ nhớt tự nhiên, khiến nước canh sánh nhẹ, ăn mát miệng. Người miền Bắc thường nấu rau đay cùng mồng tơi, có nhà thêm mướp hương hoặc vài quả cà pháo. Món ăn kèm cà pháo muối hoặc cà muối xổi là cặp đôi quen thuộc.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Cua đồng: chọn cua còn sống, bò khỏe, càng chắc; cua cái yếm tròn thường nhiều gạch. Bỏ con đã chết vì nhanh hỏng và có mùi.
• Rau đay: lấy ngọn non, lá xanh mướt, không úa vàng. Rau đay non ít xơ, nấu nhanh nhừ.
• Mồng tơi: chọn ngọn non, lá dày; mồng tơi làm canh thêm ngọt và mát.
• Mướp hương: quả thon, vỏ xanh, cầm nặng tay, cuống còn tươi.

Mẹo để canh cua rau đay ngon hơn

Sơ chế cua là khâu quan trọng nhất. Cua đồng sống trong bùn nên phải ngâm, rửa nhiều lần, chà sạch chân và bóc bỏ yếm, mai, phần mang. Cua cần được nấu chín kỹ; tuyệt đối không dùng cua chết lâu.

Khi nấu, nêm chút muối vào nước cua và đun lửa vừa, khuấy nhẹ theo một chiều ở giai đoạn đầu để cua không lắng cháy đáy nồi. Khi riêu bắt đầu nổi thì ngừng khuấy, hạ lửa nhỏ để riêu đóng thành tảng. Đun lửa quá to làm nồi trào và riêu vỡ vụn.

Rau cho vào sau cùng, chỉ đun vừa chín để rau còn xanh. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Canh cua rau đay ăn kèm cà pháo muối, cà dầm tương hoặc đậu phụ rán. Một số biến tấu:

• Thêm vài miếng đậu phụ rán vào nồi canh cho bữa cơm no hơn.
• Bỏ mướp, nấu rau đay với mồng tơi và rau rút.
• Thay rau đay bằng bí ngòi như món canh bí ngòi nấu cua đồng.

Muốn thêm ý tưởng nấu canh mỗi ngày, bạn có thể xem mục món canh.

Dinh dưỡng và lưu ý

Cua đồng cung cấp đạm và canxi, rau đay, mồng tơi giàu chất xơ và nước. Một bát canh khoảng 300 ml cho khoảng 80 – 120 kcal, phù hợp với bữa cơm thanh nhẹ ngày hè.

Người dị ứng hải sản, giáp xác cần tránh. Người bị gout hoặc acid uric cao nên ăn lượng vừa phải. Rau đay và mồng tơi có tính mát, người hay đầy bụng, tiêu chảy nên ăn ít. Phụ nữ mang thai, người có bệnh lý cần chế độ ăn riêng nên hỏi bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Canh cua ngon nhất khi ăn ngay trong bữa. Canh có rau để lâu sẽ bị nhừ và chuyển màu thâm. Nếu còn thừa, để nguội, cho vào hộp kín, cất ngăn mát và dùng trong khoảng 1 ngày; khi ăn đun sôi lại kỹ. Nước cua đã lọc nhưng chưa nấu có thể cất ngăn đá trong vài ngày, rã đông trong ngăn mát rồi nấu như bình thường.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao riêu cua không đóng tảng?

Thường do khuấy trong lúc riêu đang nổi, đun lửa quá to hoặc lọc cua quá loãng. Hãy giữ lượng nước vừa phải và ngừng khuấy khi nồi gần sôi.

Làm sao giảm mùi tanh của cua đồng?

Rửa cua thật sạch, bỏ mang, khi giã thêm chút muối, và phi hành tím để xào phần gạch trước khi cho vào canh.

Có thể dùng cua xay sẵn ở chợ không?

Có thể, nhưng nên mua ở nơi tin cậy, cua xay mới trong ngày, mang về bảo quản lạnh ngay và nấu chín kỹ.